DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:25 | 20/08/2018 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi)

“Chín” và hợp lòng dân hơn

07:12 | 09/08/2018
Chỉ trong vòng 2 tháng kể từ khi Quốc hội quyết định sửa đổi toàn diện Luật Giáo dục thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều như phiên bản dự luật trình QH tại Kỳ họp thứ Năm, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ đã phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành một khối lượng công việc rất lớn, bổ sung rất nhiều vấn đề mới. Chất lượng dự luật trình UBTVQH chiều qua đã được nâng lên đáng kể. Dẫu vậy, vì đây là dự luật quan trọng, tác động đến toàn dân nên UBTVQH thống nhất cần tổ chức lấy ý kiến nhân dân, các chuyên gia, các nhà quản lý… để có một đạo luật thấu đáo hơn, “chín” hơn và hợp lòng dân hơn.

Tiếp tục đổi mới Kỳ thi THPT quốc gia như thế nào?

Vấn đề đầu tiên được các Ủy viên UBTVQH tập trung thảo luận và đề xuất nên đưa ra lấy ý kiến nhân dân là về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT). 

Báo cáo của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ nêu rõ, hiện nay có 2 luồng ý kiến về kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ý kiến thứ nhất cho rằng, việc tổ chức kỳ thi để cấp bằng tốt nghiệp THPT là cần thiết để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông của học sinh, cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh chính sách giáo dục và là nguồn thông tin tham khảo cho các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức tuyển sinh. Kỳ thi này còn có ý nghĩa cung cấp chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông cho mục đích liên thông và hội nhập hệ thống giáo dục quốc tế. Loại ý kiến thứ hai đề nghị không tổ chức thi nữa mà nên xét và cấp bằng tốt nghiệp THPT để phù hợp với mục tiêu, tính chất của cấp học này; tương thích với xu hướng đổi mới đánh giá theo quá trình; giảm áp lực, tốn kém do thi cử mang lại. Điều chỉnh này cũng tạo điều kiện tốt hơn đối với các trường hợp người học theo học trình độ trung cấp ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có tích lũy khối lượng kiến thức văn hóa THPT theo quy định được học lên các trình độ cao hơn.

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình phát biểu tại phiên họp thứ 26 của UBTVQH
Ảnh: Q. Khánh

Cả hai phương án này đều có những điểm bất cập. Từ thực tế hoạt động 15 năm trong ngành giáo dục và tiếp xúc với cử tri ngành giáo dục, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải đặt câu hỏi: nếu tổ chức một kỳ thi mà có đến hơn 98% thí sinh đỗ, chỉ khoảng gần 2% bị trượt, tức là, trong 1 triệu học sinh chỉ “lọc” ra khoảng 200 em không đỗ tốt nghiệp nhưng phải tổ chức một kỳ thi rất tốn kém thì nên chăng, tổ chức xét trong toàn bộ quá trình học THPT cũng vẫn sàng lọc được? Còn nếu không thi tốt nghiệp nữa thì việc dạy và học sẽ như thế nào? Bộ Giáo dục và Đào tạo có dám khẳng định, không thi nhưng vẫn bảo đảm được chất lượng dạy và học của bậc THPT hay không? Quản lý nhà nước của chúng ta, các cơ chế kiểm tra, thanh tra công tác giảng dạy, chất lượng giáo viên, chất lượng dạy và học có bảo đảm được nếu không tổ chức thi tốt nghiệp THPT nữa hay không?

Từ năm 2015, kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi tuyển sinh cao đẳng, đại học đã được “gộp” chung thành Kỳ thi THPT quốc gia với hai mục tiêu: vừa là cơ sở để cấp bằng tốt nghiệp THPT vừa để xét tuyển vào các trường cao đẳng, đại học. 3 năm qua, Kỳ thi THPT quốc gia đã cho thấy có nhiều ưu điểm. Tuy nhiên, những tiêu cực, vi phạm nghiêm trọng ở một số địa phương vừa qua đã khiến cử tri và nhân dân bức xúc, bất bình, đồng thời cũng bộc lộ rõ hơn một số bất cập, hạn chế của Kỳ thi “hai trong một”. Vậy có nên tiếp tục tổ chức Kỳ thi THPT quốc gia nữa không hay cần tiếp tục đổi mới như thế nào? Tổng Thư ký QH Nguyễn Hạnh Phúc nêu rõ, vấn đề này liên quan đến nhiều đối tượng, cần xin ý kiến nhân dân, các chuyên gia và có thêm thời gian suy nghĩ cẩn trọng để quyết định cho đúng và trúng.

Sẽ lấy ý kiến nhân dân

Đề xuất của Tổng Thư ký QH đã nhận được sự đồng thuận của các Ủy viên UBTVQH trong phiên họp chiều qua. Tuy nhiên, không chỉ giới hạn trong vấn đề Kỳ thi THPT quốc gia mà theo Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, cần giao cho Chính phủ tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi). “Vấn đề này đụng đến từng nhà, nhà nào cũng có con, cháu đi học nên cần thiết phải lấy ý kiến nhân dân”, Chủ tịch QH khẳng định.

Chính vì Luật Giáo dục có tác động rất lớn đến mọi đối tượng và cả xã hội như vậy nên theo Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, đây cũng là một thách thức đối với Chính phủ và các cơ quan của QH trong quá trình chuẩn bị dự án Luật. Việc mở rộng phạm vi sửa đổi toàn diện Luật Giáo dục đã đặt ra nhiều vấn đề lớn, nhiều chính sách quan trọng đòi hỏi phải có thêm thời gian để tổng kết, phân tích, đưa ra các phương án bảo đảm tính khả thi, hợp lý hơn trong điều kiện, bối cảnh kinh tế - xã hội của nước ta. Vì thế, những chính sách đưa ra trong dự thảo Luật phải được đánh giá tác động, có dự báo để khắc phục được những tồn tại, bất cập trong thực tế, tránh tình trạng chính sách mới lại mờ nhạt hơn hoặc thậm chí là thụt lùi so với chính sách đã được ban hành trước đó.

Đơn cử như chính sách đối với nhà giáo. Chúng ta khẳng định, giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh. Nghị quyết của Đảng nêu rõ, lương giáo viên được xếp cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp. Nhưng Điều 74 dự thảo Luật lại chỉ quy định “nhà giáo được ưu tiên sắp xếp thang bảng lương, phụ cấp phù hợp với lao động nghề nghiệp theo quy định của Chính phủ”. Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng, quy định như vậy là quá chung, không rõ bằng Nghị quyết của Đảng và thụt lùi so với Điều 71 của Luật Giáo dục năm 1998. Hay quy định về ngân sách nhà nước dành cho giáo dục, từ Nghị quyết của Đảng đến Nghị quyết, Luật của QH đều khẳng định, ngân sách nhà nước luôn ưu tiên để bố trí không thấp hơn 20% tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm cho giáo dục. Nhưng đầu tư cho giáo dục không thể chỉ trông chờ vào Nhà nước mà phải có chính sách, có cơ chế rộng mở để thu hút đầu tư của xã hội. Như vậy, Luật Giáo dục phải thể chế hóa cụ thể như thế nào để thúc đẩy mạnh mẽ câu chuyện xã hội hóa đầu tư cho giáo dục?

Để có thể nghiên cứu thấu đáo hơn các vấn đề này, UBTVQH cũng đã nhất trí sẽ trình QH xem xét, thông qua dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) theo quy trình tại 3 kỳ họp. Thậm chí, như Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng đã nêu rõ tại Phiên họp, nếu đến Kỳ họp thứ Bảy, dự luật vẫn chưa bảo đảm được chất lượng, chưa được nhân dân đồng thuận thì phải tiếp tục chuẩn bị. Phó Chủ tịch Thường trực QH cũng yêu cầu Chính phủ có báo cáo tổng hợp ý kiến nhân dân, các chuyên gia, nhà quản lý đóng góp cho dự thảo Luật để báo cáo UBTVQH, bảo đảm trước khi trình QH xem xét, thông qua thì các chính sách, quy định của dự luật đã phải đạt được sự đồng thuận cao ngay chính trong UBTVQH và Chính phủ.

Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Tổ chức lấy ý kiến nhân dân, các chuyên gia, các nhà quản lý về dự luật chính là để bảo đảm từng điều khoản, từng chính sách đặt ra trong đạo luật “gốc” của giáo dục “chín” hơn, hợp lòng dân hơn. 

Nguyễn Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang