DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:56 | 14/12/2018 (GMT+7)
.
Giám sát việc ban hành nghị quyết của HĐND cấp dưới trực tiếp

Bài cuối: Sai sót phải khắc phục

07:09 | 09/08/2018
Nhìn từ góc độ nội dung, thông qua việc dẫn chứng, minh họa một vài nghị quyết cụ thể có sai sót phải khắc phục, hy vọng sẽ là những gợi ý để Ban HĐND cấp huyện lưu ý khi thực hiện chức năng giám sát của HĐND cấp xã. Thông qua việc thực hiện tốt chức năng này sẽ góp phần nâng cao chất lượng ban hành nghị quyết của HĐND.

>> Bài 1: Yêu cầu chỉnh sửa kịp thời

Xác định hợp lý số lượng giám sát chuyên đề

Một vài nghị quyết của HĐND cấp huyện không ghi nội dung cụ thể mà chỉ dẫn chiếu đến Tờ trình của UBND. Chẳng hạn như Nghị quyết điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, tại Điều 1 Nghị quyết quy định “Thông qua điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 (Theo chỉ tiêu sử dụng đất tại Tờ trình số 80/TTr-UBND ngày 30.6.2017 của UBND …)”. Nội dung điều chỉnh được dẫn chiếu đến Tờ trình số 80/TTr-UBND là không phù hợp, bởi vì Tờ trình chỉ được trình ra đối với HĐND, nên ngoài HĐND, những đối tượng khác sẽ không thể biết nội dung điều chỉnh của Nghị quyết là gì. Do đó, đối với nghị quyết này, có thể ghi theo 2 cách: Quy định cụ thể các nội dung điều chỉnh ngay trong Nghị quyết; hoặc thông qua điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 (phụ lục kèm theo). Nội dung điều chỉnh cụ thể được đưa sang phần phụ lục.

Theo quy định, tại kỳ họp thường lệ giữa năm, HĐND phải ban hành Nghị quyết về chương trình giám sát của HĐND cho năm tiếp theo. Đến nay, các địa phương đã thực hiện theo quy định này, tuy nhiên có nơi, nội dung nghị quyết vẫn chưa bảo đảm đầy đủ các hoạt động giám sát theo quy định tại Điều 57 Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND. Ví dụ như: Chỉ mới xác định hoạt động giám sát chuyên đề, lấy phiếu tín nhiệm, xem xét việc trả lời chất vấn; còn thiếu các hoạt động như: (1) xem xét báo cáo công tác của Thường trực HĐND, UBND, TAND, VKSND, Chi Cục Thi hành án dân sự và các báo cáo khác theo quy định; (2) Xem xét quyết định của UBND cùng cấp, nghị quyết của HĐND cấp dưới trực tiếp có dấu hiệu trái với Hiến pháp, pháp luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND.

Một vấn đề khác cũng cần lưu ý khi giám sát nghị quyết này là việc xác định số lượng nội dung giám sát chuyên đề. Có địa phương chọn đến 7 nội dung. Số lượng như vậy là rất nhiều, khó có thể thực hiện trong một năm. Bởi theo quy định tại Điều 62 Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND, tất cả các bước triển khai thực hiện một nội dung giám sát chuyên đề đều phải trình HĐND xem xét, quyết định bằng nghị quyết. Hơn nữa, giám sát chuyên đề của HĐND hoàn toàn khác giám sát chuyên đề của Thường trực, các Ban HĐND nên phải do HĐND tiến hành, không thể giao lại cho Thường trực hay các Ban HĐND. Do đó, khi ban hành nghị quyết về chương trình giám sát của HĐND hàng năm, các địa phương cần lưu ý xác định hợp lý số lượng nội dung giám sát chuyên đề trong một năm để bảo đảm triển khai thực hiện cho phù hợp, đúng quy trình luật định.

Đại biểu phát biểu tại Hội nghị tập huấn, trao đổi kinh nghiệm giữa Ban Pháp chế HĐND tỉnh Bình Dương và Ban Pháp chế HĐND cấp huyện
Ảnh: Tuấn Trần

Gắn với chuyên đề giám sát cụ thể

Trong việc ban hành Nghị quyết về thành lập Đoàn giám sát của HĐND, có địa phương, HĐND cấp huyện ban hành 1 nghị quyết thành lập 1 Đoàn giám sát để tiến hành tất cả các hoạt động giám sát của HĐND trong năm 2018. Nội dung của Nghị quyết như vậy là chưa phù hợp với quy định của Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND. Cụ thể theo quy định của Luật, nếu trong chương trình giám sát của HĐND có xác định nội dung giám sát chuyên đề thì mới thành lập Đoàn giám sát của HĐND. Bên cạnh đó, Luật cũng quy định cụ thể những nội dung liên quan đến Đoàn giám sát của HĐND, như: Khoản 1 Điều 62: “Nghị quyết của HĐND về việc thành lập Đoàn giám sát phải xác định rõ đối tượng, phạm vi, nội dung, kế hoạch giám sát, thành phần Đoàn giám sát và cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát”. Điểm b Khoản 2 Điều 62: “Đoàn giám sát có nhiệm vụ thông báo nội dung, kế hoạch, đề cương báo cáo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát chậm nhất là 15 ngày kể từ ngày HĐND ra nghị quyết thành lập Đoàn giám sát”.

Như vậy, Nghị quyết về thành lập Đoàn giám sát của HĐND phải hết sức chi tiết, gắn với chuyên đề giám sát cụ thể, bao gồm những nội dung theo quy định, không thể chỉ xác định chung chung là Đoàn giám sát của HĐND cấp huyện năm 2018 và chỉ bao gồm họ tên của các thành viên trong Đoàn.

Tránh sai sót

Đa số các địa phương, trong Nghị quyết về kế hoạch tổ chức các kỳ họp thường lệ của HĐND huyện có ghi: “HĐND xem xét thông qua các nghị quyết khác theo đề nghị của Thường trực HĐND, các Ban HĐND, UBND, UBMTTQVN huyện”. Quy định như vậy chỉ đúng với cấp tỉnh, không phù hợp với cấp huyện và cấp xã. Bởi vì: Theo quy định, ở cấp tỉnh, các Ban HĐND, UBMTTQVN cấp tỉnh “có trách nhiệm đề nghị xây dựng nghị quyết của HĐND để quy định chi tiết vấn đề được giao trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên hoặc để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp tỉnh” (Khoản 1 Điều 111 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật).

Tuy nhiên, đối với cấp huyện, dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật của HĐND cấp huyện do UBND cùng cấp trình (Khoản 1 Điều 133 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật); dự thảo nghị quyết cá biệt do Thường trực HĐND trình (chẳng hạn như Nghị quyết về kế hoạch tổ chức kỳ họp thường lệ, nghị quyết về chương trình giám sát, nghị quyết về nhân sự của HĐND…) hoặc UBMTTQ trình (nghị quyết hội thẩm Tòa án nhân dân). Như vậy, chủ thể đề nghị xây dựng nghị quyết HĐND cấp huyện không có các Ban HĐND.
Hoặc có trường hợp trong Nghị quyết về kế hoạch tổ chức các kỳ họp thường lệ của HĐND huyện có quy định: “Căn cứ tình hình thực tế của địa phương, nếu có vấn đề bức xúc, cấp bách liên quan đến tình hình KT – XH, QP - AN tại địa phương mà không thể chờ đến kỳ họp thường lệ thì Thường trực HĐND thị xã tổ chức kỳ họp bất thường để xem xét, quyết định”. Quy định như vậy là chưa phù hợp với quy định tại Khoản 2 Điều 78 Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Cụ thể là: “HĐND họp bất thường khi Thường trực HĐND, Chủ tịch UBND cùng cấp hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu HĐND yêu cầu…

Nguyễn Trường Nhật Phượng - Phó Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Bình Dương
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang