DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 17:17 | 21/10/2018 (GMT+7)
.

Cuộc “thử lửa” đầu tiên

09:53 | 05/08/2018
Theo chương trình, tại Phiên họp thứ 26 khai mạc ngày 8.8 tới đây, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến là một trong hai thành viên Chính phủ sẽ trả lời chất vấn chính. Có thể thấy, đã khá lâu rồi, “tư lệnh” lĩnh vực dân tộc mới có dịp đăng đàn trả lời chất vấn về việc thực hiện chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có chính sách hỗ trợ, phát triển giáo dục. Bản lĩnh và sự am hiểu sâu sẽ giúp Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc bước qua cuộc thử lửa đầu tiên trong nhiệm kỳ QH Khóa XIV này.

Chính sách chưa sát, hợp với điều kiện thực tế

Nhóm vấn đề chất vấn đối với Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến là việc thực hiện chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế), hạ tầng xã hội, hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, công tác giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của đồng bào.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến phát biểu tại hội trường

 Thật trùng hợp, trong Chương trình hoạt động giám sát đầu năm 2018, Hội đồng Dân tộc đã thực hiện giám sát chuyên đề về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật hỗ trợ phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2010 - 2017. Đây là cơ sở tốt để các ĐBQH bám sát, nhìn rõ những vướng mắc, hạn chế trong chính sách dân tộc nói chung và chính sách giáo dục cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi nói riêng.

Vùng dân tộc thiểu số, miền núi luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước thông qua các chủ trương, chính sách hỗ trợ, phát triển đầu tư và sự chăm lo của chính quyền, xã hội. Những năm qua, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng được cải thiện, dân trí được nâng cao, góp phần giúp đồng bào xóa đói, giảm nghèo. Chỉ tính riêng chính sách giáo dục, giai đoạn 2010 - 2017, Chính phủ, các bộ, ngành liên quan đã ban hành 42 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có nhiều văn bản quan trọng chỉ đạo quy hoạch, đầu tư phát triển giáo dục, chế độ công tác đối với các trường chuyên biệt và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Việc triển khai thực hiện cũng khá đồng bộ, nghiêm túc, hiệu quả. Qua giám sát của Hội đồng Dân tộc cho thấy, các chế độ, chính sách cho cán bộ, giáo viên và học sinh được thực hiện đúng các quy định của nhà nước, bảo đảm đầy đủ, kịp thời và tạo động lực cho sự nghiệp giáo dục dân tộc, miền núi phát triển toàn diện.

Tuy nhiên, sự quan tâm đầu tư chưa mang lại hiệu quả tương xứng. Xét về mặt chủ trương, chính sách, nhìn nhận thẳng thắn cho thấy, chính sách ban hành chưa thật cụ thể, sát hợp với các vùng miền. Đây là khẳng định của Hội đồng Dân tộc qua quá trình giám sát thực tế tại 9 tỉnh, 18 huyện và 41 cơ sở giáo dục, đào tạo.

Thật vậy, nhiều địa phương phản ánh, chính sách chưa cân đối được mục tiêu, nhiệm vụ phải thực hiện. Có trường hợp, bố trí không đủ vốn để thực hiện chính sách, dẫn đến lãng phí nguồn lực. Có trường hợp chính sách không phù hợp như cấp áo bông cho cả học sinh dân tộc thiểu số vùng đồng bằng sông Cửu Long (?)… 

Công tác thanh tra, kiểm tra chưa thường xuyên

Đáng lưu ý hơn, công tác thanh tra, kiểm tra của các bộ, ngành chưa thường xuyên. Một số bộ, ngành vẫn chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong hướng dẫn thực hiện, dẫn đến chế độ, chính sách tồn tại bất cập nhưng chưa được giải quyết. Một số thủ tục để thực hiện chế độ, chính sách cho học sinh, giáo viên còn phức tạp, nên nhiều chế độ chi trả chậm, không kịp thời. Một số địa phương cũng chưa thực sự quan tâm đúng mức trong công tác tổ chức, chỉ đạo, triển khai thực hiện dẫn đến kết quả thấp…

Tất nhiên, những vướng mắc trong chính sách dân tộc, trong đó có chính sách giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi không hoàn toàn thuộc trách nhiệm của Ủy ban Dân tộc. Chính sách dân tộc liên đới với nhiều bộ, ngành, và Ủy ban Dân tộc trong một số trường hợp là cơ quan chủ trì, trường hợp khác phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan trình cấp có thẩm quyền ban hành. Ví dụ như chính sách phát triển nguồn nhân lực ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi; chính sách đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ là người dân tộc thiểu số, nâng cao dân trí ở vùng dân tộc thiểu số; chính sách để đồng bào các dân tộc thiểu số thực hiện quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc và phát huy những phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình; chính sách đầu tư, phát triển các cơ sở giáo dục đào tạo đáp ứng về cơ sở vật chất để phục vụ công tác giáo dục, đào tạo cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi… Hơn nữa, xét về điều kiện khách quan, đa số các tỉnh miền núi, vùng dân tộc thiểu số, các tỉnh vùng cao, biên giới, địa bàn rộng, địa hình chia cắt, giao thông đi lại rất khó khăn, khí hậu khắc nghiệt, mật độ dân cư thấp và phân bố không đều là trở ngại lớn cho việc thực hiện các chính sách.

Nguyên nhân khách quan là vậy. Thế nhưng, về mặt chủ quan, Ủy ban Dân tộc vẫn là cơ quan được giao trách nhiệm, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác dân tộc trên phạm vi cả nước. Vì thế, mọi vấn đề chính sách liên quan đến chính sách dân tộc, dù rất rộng, đều cần có sự am hiểu, nắm rõ từ Tư lệnh lĩnh vực này. Và, với cuộc “thử lửa” đầu tiên trong nhiệm kỳ QH Khóa XIV này, mong rằng Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc có đủ trải nghiệm, bản lĩnh trả lời các chất vấn của ĐBQH, đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi của cử tri và nhân dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số.

Anh Thảo
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang