DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 18:55 | 17/11/2018 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Được và mất

07:42 | 12/07/2018
Dự án Nhà máy sản xuất giấy và bột giấy có vốn đầu tư 800 triệu USD dự kiến sẽ được triển khai tại Khu công nghiệp (KCN) Nam Đình Vũ, Hải Phòng. Đó là nội dung buổi làm việc của UBND TP Hải Phòng với Tập đoàn Giấy Cửu Long mới đây. Thông tin này khiến nhiều người lo ngại bởi KCN Nam Đình Vũ là cửa ngõ ra biển lớn nhất ở miền Bắc nhưng lại chưa có hệ thống thu gom nước mưa, hệ thống xử lý nước thải. Nếu không làm bài bản, độc tố thải ra trong quá trình sản xuất sẽ gây ô nhiễm môi trường rất nhanh.

KCN Nam Đình Vũ hình thành hoàn toàn do san lấp biển khu vực phía Nam đảo Đình Vũ, hiện chỉ mới phun cát được khoảng 1/4 diện tích, chưa có hệ thống cấp nước. Với loại hình sản xuất giấy như nhà máy mà Tập đoàn Cửu Long đề xuất, nhu cầu nước cấp rất lớn. Nguồn nước ngọt gần nhất là sông Đa Độ hoặc sông Họng, khi đi vào hoạt động sẽ gây thiệt hại nặng về nguồn nước cho 2 sông này. Đặc biệt, khu vực này lại là đầu nguồn so với khu du lịch Đồ Sơn theo dòng chảy cửa sông Bạch Đằng. Đầu tư nhà máy giấy tại đây đồng nghĩa với nguy cơ đóng cửa khu du lịch này rất lớn.

Hải Phòng là vùng ven biển, có hệ thống sông ngòi dày đặc nhưng hầu hết bị nhiễm mặn và bị phèn, chỉ còn một vài sông như sông Giá hay kênh Hòn Ngọc (vùng Thủy Nguyên), sông Rế (cho khu vực nội thành), sông Đa Độ và sông Họng (khu vực phía Nam thành phố) là những nguồn nước ngọt ít ỏi, cũng đã bị đe dọa ô nhiễm. Hiện vấn đề cấp nước ngọt cho các khu vực Đình Vũ, Cát Hải, Cát Bà gây áp lực rất lớn cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP Hải Phòng. Nếu không khai thác bền vững, Hải Phòng sẽ thiếu nước nghiêm trọng.

Giấy cũng là ngành công nghiệp đứng đầu bảng về gây ô nhiễm, hơn cả công nghiệp khai khoáng. Tập đoàn này lại sử dụng nguyên liệu là giấy phế liệu. Dù có sử dụng giấy phế liệu đạt chuẩn môi trường đi chăng nữa thì vẫn phải qua nhiều giai đoạn như tẩy mực in, băm nhuyễn, làm trắng… sử dụng nhiều loại hóa chất và bản thân các phế phẩm từ giấy cũng chứa nhiều chất ô nhiễm có độc tính cao. Nước thải chắc chắn sẽ có hàm lượng POPs (chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy), khi xả thải ra môi trường sẽ ảnh hưởng lớn tới sức khỏe con người và thủy sinh.

Nghĩa là rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, du lịch, kinh tế và sinh kế của người dân nếu triển khai Nhà máy sản xuất giấy và bột giấy tại KCN Nam Đình Vũ. Nhưng vì sao TP Hải Phòng vẫn ủng hộ dự án này? Việc xúc tiến đầu tư chỉ còn chờ kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án do Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện. Phải chăng bởi số vốn đầu tư rất lớn?

Lãnh đạo Tập đoàn Sao Đỏ Group (chủ đầu tư KCN Nam Đình Vũ) khi được hỏi về việc dự án có nguy cơ ô nhiễm môi trường đã cho rằng, “về cảm quan, ngành giấy có thể có nguy cơ gây ô nhiễm nhưng thực chất ngành nào cũng có nguy cơ ô nhiễm cả, quan trọng ở đây là đầu tư công nghệ nào mà thôi. Nếu họ cam kết đầu tư công nghệ cao nhất của thế giới, tiêu chuẩn công nghiệp 4.0 của châu Âu thì không vấn đề gì”. Vị này cũng cho biết, “Mỹ, Phần Lan còn thu hút đầu tư từ tập đoàn này, nói gì đến Việt Nam”.

Chúng ta chào đón các đối tác, nhưng cũng rất thấm thía những bài học đắt giá do tiếp nhận đầu tư một cách vội vàng. Bài học nóng hổi của Nhà máy Giấy Lee & Man ở Hậu Giang vẫn còn đó. Dự án này ngay từ khi mới có chủ trương đầu tư đã được nhiều nhà khoa học cảnh báo về tác hại đối với môi trường nhưng do lúc đó, các thủ tục về báo cáo ĐTM chưa chặt chẽ nên người ta vẫn “lách” được qua khung cửa hẹp, không làm báo cáo ĐTM mà chỉ làm bản cam kết bảo vệ môi trường. Nhưng chỉ sau 1 năm nhà máy này chính thức đi vào hoạt động, đến ngày 4.7.2018, ông Chung Waifu, Tổng Giám đốc Công ty Lee & Man, đã phải tuyên bố từ bỏ nhà máy để bảo vệ môi trường...

Nguyên tắc “không đánh đổi môi trường vì kinh tế” đã được Thủ tướng Chính phủ xem là phương châm không thể xâm phạm sau sự cố Formosa. Nhưng rất tiếc, các bộ ngành, địa phương mới chỉ dừng ở xem xét dự án kinh tế có tác động đến môi trường một cách trực tiếp và gây ra hậu quả ngay lập tức. Chúng ta không thể chấp nhận hy sinh môi trường để có được các dự án tỷ USD hoặc nhiều tỷ USD. Mọi lựa chọn phải tính đến yếu tố môi trường, sinh kế của người dân vì có những tổn thất mà không sự định giá nào bù đắp được.

Chi An
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang