DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 10:24 | 16/12/2018 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục

Không sửa đổi vội vàng

07:45 | 12/06/2018
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đã nhận được sự quan tâm của nhiều ĐBQH trong phiên họp hôm qua của QH. Qua thảo luận, các ĐBQH nhất trí cần được sửa toàn diện Luật hiện hành, để qua đó tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy đổi mới toàn diện giáo dục. Song, việc sửa đổi toàn diện luật hiện hành không nên làm vội vàng, mà phải theo quy trình ba kỳ họp...

Đã đến lúc thay đổi phương thức giáo dục cũ kỹ

Điều 4 khoản 2 mục b của dự thảo Luật quy định: Giáo dục phổ thông của các cấp tiểu học, cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông. Đây là cách đặt tên lủng củng, không rõ ràng, sai, hơn nữa lại mượn tiếng nước ngoài. Bởi vậy, nên sử dụng lại cách gọi trước đây đã từng dùng và mục b sẽ được viết lại: Giáo dục phổ thông bao gồm các cấp: Cấp 1 phổ thông, cấp 2 phổ thông và cấp 3 phổ thông. Cách gọi tên này bảo đảm rõ ràng, đúng, dễ hiểu, dễ dùng và hơn thế nữa đó là bảo đảm sự trong sáng và sự tự hào về ngôn ngữ tiếng Việt của chúng ta. Có ý kiến cho rằng tên gọi các cấp học là chuyện quá nhỏ và nếu sửa thì tốn kém lắm. Nhưng tiền nhân đã dạy: Danh không chính thì ngôn không thuận, và nếu không như vậy sẽ dẫn đến làm dối trong mọi việc theo cả nghĩa đen và cả nghĩa bóng. Vì vậy đã là sai thì dù tốn kém cũng cần sửa.

ĐBQH Nguyễn Anh Trí (TP Hà Nội)

Cho ý kiến về dự án Luật này, các ĐBQH đều tán thành với việc sửa đổi Luật Giáo dục được ban hành từ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009). Và bên cạnh mục tiêu thể chế hóa các quan điểm, định hướng của Đảng về giáo dục, cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp 2013, các ĐBQH nhấn mạnh đến yêu cầu khắc phục được một số khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình thực thi Luật. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý để nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới, tăng cường tính chủ động trong hội nhập quốc tế về giáo dục.

Tuy nhiên, những hạn chế của phương thức giáo dục và đào tạo được các ĐBQH đề nghị cần khắc phục không phải điểm được cơ quan chủ trì soạn thảo chỉ ra trong tờ trình dự án Luật. Trong đó, điểm được các ĐBQH chú ý nhất là yếu tố đạo đức, vốn là giá trị cốt lõi đầu tiên của mọi nền giáo dục trên thế giới, và được quy định tại Điều 2 của Luật hiện hành, cũng như tại dự thảo Luật này. Song, theo ĐBQH Phạm Trọng Nhân (Bình Dương), giá trị cốt lõi này của giáo dục đã thực sự len lỏi vào ngóc ngách tâm hồn để kiến tạo nên nhân cách cho một đứa trẻ hay không vẫn còn chờ câu trả lời. Vì rằng, hiện đang áp dụng cách ra đề tập làm văn yêu cầu tả cảnh biển, không quan tâm học sinh đã một lần ra đến biển chưa. Với đề văn này, nếu học sinh viết “em chưa từng đi biển nên không biết tả biển ra sao” thì không khó đoán điểm số đạt được. Nhưng nếu học sinh biết lấy ý tưởng từ sách tham khảo thì có thể vẫn đạt điểm tốt. “Đau lòng thay, một khi những bài học đầu đời đã hướng cho trẻ cách làm như thế mà không cảm thấy hổ thẹn”. Dù đây là một sản phẩm không nền giáo dục nào muốn tạo ra, nhưng ĐBQH Phạm Trọng Nhân nhận thấy, dường như lại là một trong những phương pháp giáo dục được vận hành trong bao năm qua.

Hạn chế này có xuất phát từ quy định của Luật Giáo dục hiện hành không? Nhiều ĐBQH thẳng thắn chỉ rõ, hạn chế này không xuất phát từ quy định của luật, vì nền giáo dục hiện chưa đủ bao dung và dang rộng vòng tay với con trẻ ngay từ cách thức đánh giá hạnh kiểm học sinh. Tại các trường học vẫn áp dụng hình thức kỷ luật phê bình trước lớp, trước trường theo Thông tư số 12 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đưa ra hạn chế từ văn bản hướng dẫn thực hiện Luật hiện hành, ĐBQH Phạm Trọng Nhân lưu ý, những vết khắc đạo đức, hạnh kiểm khá, trung bình, yếu theo quy định tại Thông tư 58 về quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông không đơn giản sẽ xếp lại sau khi các em rời ghế nhà trường mà sẽ còn mãi trong ký ức. 

Từ ví dụ cụ thể về hạn chế ngay trong cách đặt những viên gạch đầu tiên cho nền tảng đạo đức, những kỹ năng cơ bản về phương pháp tư duy, nhận thức, sáng tạo cho trẻ em nêu trên. Nhiều ĐBQH cho rằng, đã đến lúc phải từ bỏ sự cũ kỹ của các phương thức giáo dục và xem xét lại cách thức đánh giá, nhận xét đạo đức hạnh kiểm hiện nay. Tuy nhiên, dù thực tiễn đang có đòi hỏi bức thiết như vậy, thì việc trả lại cho giáo dục một môi trường vẹn tròn tình yêu thương và luôn được trân quý lại dường như vẫn còn là câu hỏi rất lớn cho dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Nên trao quyền đánh giá thực chất cho giáo viên?

Có thể thấy, việc đào tạo học sinh toàn diện cả về thể, trí, mỹ không phải không được quy định trong dự thảo Luật. Tại Khoản 1, Điều 27, dự thảo Luật quy định: Mục tiêu giáo dục phổ thông là nhằm phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm của công dân.

Các ĐBQH đánh giá cao việc xác định mục tiêu của giáo dục phổ thông được dự thảo Luật quy định. Bởi lẽ, theo ĐBQH Ksor Phước Hà (Gia Lai), nguy cơ của chúng ta hiện nay là từ  việc chỉ quan tâm đến trí tuệ mà bỏ qua cảm xúc, giá trị cảm xúc. “Nếu tiếp tục thực hiện theo xu hướng của giáo dục đang đi thì chẳng mấy chốc thế hệ con cháu chúng ta trở thành những con robot vô cảm. Thế hệ sau sẽ thiếu lòng tự tôn dân tộc, sống ích kỷ cá nhân, không dám tự chịu trách nhiệm về chính hành động và lời nói của mình trước pháp luật và cộng đồng” - ĐBQH Ksor Phước Hà nhấn mạnh.

Nhưng dự thảo Luật chỉ dừng lại ở quy định mục tiêu chung, còn sau đó chưa quy định cụ thể về biện pháp triển khai. Do đó, nhiều gợi mở để khắc phục hạn chế này được các ĐBQH đưa ra, như phải rà soát, điều chỉnh các quy định về chương trình sách giáo khoa và chuẩn đầu ra; quy định bao quát quyền, nghĩa vụ và mối quan hệ của giáo viên, học sinh… Trong đó, để khắc phục bệnh thành tích, tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp, tình trạng học thêm, dạy thêm tràn lan, ĐBQH Đặng Xuân Phương (Đắk Lắk) gợi mở, nên có quy định trao quyền cho giáo viên được đánh giá đúng thực chất năng lực học sinh. Thậm chí, tính đến cơ chế trả lương cho nhà giáo theo mức độ hoàn thành nhiệm vụ đào tạo dựa trên việc cho các nhà trường được tổ chức phân loại lớp học theo năng lực học tập bình quân của học sinh trên lớp hàng năm.

Với mong mỏi có thể đổi mới toàn diện giáo dục- đào tạo, các ĐBQH cơ bản tán thành việc sửa đổi toàn diện luật hiện hành, và xây dựng dự án Luật Giáo dục mới. Tất nhiên, phải làm trên tinh thần không vội vàng, xem xét, thông qua dự án Luật này theo quy trình ba kỳ họp, để có điều kiện nghiên cứu, tiếp thu nghiêm túc ý kiến của ĐBQH và cử tri cả nước. Bởi theo ĐBQH Ksor Phước Hà, như vậy mới có thể hoàn thiện dự luật một cách  hiệu quả, với mục đích rõ ràng về 4 chữ “Giáo dục và Đào tạo”.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang