DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:44 | 19/12/2018 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Đơn độc và bế tắc?

08:10 | 11/06/2018
Theo Đề án Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018 - 2025, mục tiêu đặt ra ít nhất 30% học sinh tốt nghiệp THCS học sơ cấp, trung cấp và 40% tốt nghiệp THPT học CĐ. Đề án này cũng đề ra mục tiêu đến năm 2025, con số sẽ tăng lên 40% và 45% cho từng bậc học. Liệu mục tiêu này có xa rời thực tế kết quả phân luồng học sinh những năm qua đã đạt?

7 năm trước, Chỉ thị 10-CT/TW của Bộ Chính trị đã đưa ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 30% học sinh sau khi tốt nghiệp THCS đi học nghề. Tuy nhiên, giai đoạn 2011 - 2017, khi quy mô trung cấp chuyên nghiệp có năm cao nhất lên đến 650.000 chỉ tiêu thì tuyển đầu vào THCS mỗi năm chỉ được khoảng hơn 30.000 học sinh. Nếu tính trên tổng số 1,2 - 1,3 triệu học sinh bậc THCS hàng năm thì tỷ lệ đó chỉ khoảng 2,4%, cùng với số lượng học cao đẳng, trung cấp nghề cũng chỉ được khoảng 6 - 7%. Kém rất xa so với mục tiêu đặt ra. Nguyên Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Bùi Văn Ga thừa nhận, mặc dù Bộ GD - ĐT luôn cố gắng hết sức triển khai lộ trình phân luồng theo Chỉ thị 10 của Bộ Chính trị nhưng không làm được do nhiều bất cập.

Thực tế, dường như chúng ta lâu nay mới chỉ phân cấp chứ chưa phân luồng. Mới chỉ đặt ra mục tiêu có bao nhiêu học sinh sẽ vào bậc đại học, bao nhiêu vào bậc cao đẳng, bao nhiêu vào trung cấp, chứ chưa thực sự tạo ra “luồng” cho người học theo. Phân luồng đạt kết quả thấp nên mới có trường hợp như Trung tâm Dạy nghề - Hướng nghiệp và Giáo dục thường xuyên huyện Vũ Quang (Hà Tĩnh), nhiều năm nay luôn trong tình cảnh không có nguồn tuyển sinh. Năm 2018, Trung tâm này chỉ có 4 học sinh khối 12, 4 học sinh khối 10, khối 11 không có em nào.

Tuy được định hướng theo 4 luồng chính sau THCS nhưng thực tế, hiện phần lớn các tỉnh, thành phố đều có tình trạng “dồn toa” theo luồng học tiếp lên THPT với tỷ lệ hơn 70% (Hà Nội 75%, TP Hồ Chí Minh 77%...), thậm chí có địa phương lên đến 90%. Không những hướng nghiệp tại trường phổ thông không bài bản mà còn lệch lạc. Giáo viên vẫn “định hướng” vào các trường cao đẳng, trung cấp là dành cho học sinh trung bình, yếu, còn học sinh khá giỏi thì nên vào đại học. Trong khi hướng nghiệp lẽ ra phải là định hướng cho các em bậc học phù hợp với sở thích, hoàn cảnh, điều kiện sống, nhu cầu nhân lực…

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn Bộ trưởng Bộ GD - ĐT Phùng Xuân Nhạ mới đây, các đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (Thái Bình), Ðào Tú Hoa (Hà Nội) cho rằng, việc phân luồng giáo dục nghề nghiệp thời gian qua chưa tốt, còn nhiều giải pháp mang tính xử lý tình huống, thực trạng hơn 200.000 người tốt nghiệp đại học không có việc làm đã gây lãng phí lớn cho xã hội. Bộ trưởng thừa nhận chương trình giáo dục phổ thông hiện hành chưa định hướng rõ giáo dục hướng nghiệp và công tác phân luồng còn hạn chế. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng tin tưởng Đề án Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018 - 2025 với mục tiêu rõ ràng sẽ giải quyết được vấn đề này một cách căn cơ.

Mục tiêu đặt ra rất rõ ràng, nhưng để đề án thành công, không thể chỉ quy định “cứng” mà thiếu các biện pháp khả thi đi kèm. Còn nhớ, năm 2017 tại Quảng Nam, hơn 1.200 học sinh đã tốt nghiệp THCS, đủ điều kiện vào học lớp 10 nhưng “suýt” phải nghỉ học vì Sở GD - ĐT tỉnh Quảng Nam phân luồng đột ngột, chỉ lấy 90% số học sinh lớp 9. Rõ ràng, để tránh phân luồng một cách đột ngột, duy ý chí như trường hợp của tỉnh Quảng Nam, việc hướng nghiệp ngay từ khi học sinh mới học THCS lẽ ra phải là một yêu cầu tiên quyết để học sinh hiểu và có ý thức lựa chọn hướng đi phù hợp sau khi học xong THCS.

Ai cũng biết mấu chốt của vấn đề chính là đội ngũ giáo viên hướng nghiệp. Tuy nhiên, giáo viên chuyên trách hướng nghiệp chưa được đào tạo bài bản, thiếu thông tin, công cụ để hướng dẫn học sinh chọn ngành nghề là thực trạng có thật. Hiện cả nước có 12.000 trường THCS và THPT, nếu đặt ra mục tiêu mỗi trường tối thiểu có 1 giáo viên hướng nghiệp được đào tạo bài bản, thì trong vòng 2,5 năm nữa, chúng ta phải đào tạo trên 12.000 giáo viên hướng nghiệp. Mỗi năm phải đào tạo khoảng hơn 4.000 người có đủ năng lực tư vấn hướng nghiệp là cả một thách thức không thể làm ngay.

Duy Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang