DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 09:53 | 24/10/2018 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Công khai thông tin

08:27 | 14/05/2018
Tính riêng 19 cuộc thanh tra tại các doanh nghiệp nhà nước năm 2011 - 2016, Thanh tra Chính phủ phát hiện số tiền sai phạm lên tới 345 nghìn tỷ đồng, chưa kể ngoại tệ. Đó là nội dung được thể hiện trong báo cáo các cơ quan của Chính phủ gửi đoàn giám sát của Quốc hội mới đây về tình hình các doanh nghiệp nhà nước.

Thực tế không mấy ngạc nhiên về con số thua lỗ của doanh nghiệp nhà nước, nhất là khi nhiều doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả so với số vốn được đầu tư, gây ra hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế đã bị “chỉ mặt, vạch tên”. Có thể kể tới Tổng Công ty Giấy Việt Nam (Vinapaco), với vốn điều lệ hơn 1.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận trước thuế luôn ở mức khá “khiêm tốn”, như vỏn vẹn 16,7 tỷ đồng (năm 2015). Tính đến cuối quý I.2017 doanh nghiệp này vẫn còn gần 100 tỷ đồng lỗ lũy kế. Một ví dụ khác là Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), “ông lớn” này đã đầu tư gần 15.000 tỷ đồng vào các dự án không hiệu quả. Chỉ tính riêng trong năm 2016, có 3 tập đoàn, tổng công ty ghi nhận khoản lỗ phát sinh là 1,3 nghìn tỷ đồng. Đó là Tập đoàn Hóa chất Việt Nam với hơn 335 tỷ đồng; Tổng công ty Viễn thông toàn cầu (Gtel) gần 950 tỷ đồng; Tổng công ty Lương thực Miền Nam gần 14 tỷ đồng.

Để giải quyết tình hình, có ý kiến cho rằng, cách tốt nhất là cổ phần hóa mạnh, thậm chí là bán hẳn ra ngoài để các nhà đầu tư khác giỏi giang hơn vào sử dụng số tài sản đó. Bởi lẽ, cổ phần hóa về số lượng, nghe có vẻ nhiều nhưng tỷ trọng về vốn lại rất thấp, chỉ từ 8 - 9%. Nếu chỉ bán đi tỷ lệ rất nhỏ thì chẳng có nhà đầu tư nào có thể vào để thay đổi cấu trúc doanh nghiệp.

Song đó mới chỉ là kiến nghị về cách xử lý đối với doanh nghiệp nhà nước hoạt động thiếu hiệu quả. Để ngăn ngừa sai phạm, giải pháp “bền vững” nhất vẫn là công bố công khai thông tin hoạt động của doanh nghiệp. Điều này không chỉ góp phần tạo ra sự minh bạch mà còn là công cụ hữu hiệu để Nhà nước giám sát việc sử dụng các nguồn lực tại các doanh nghiệp này, tránh gian lận, sử dụng không hiệu quả, thất thoát, lãng phí hay tham ô, tham nhũng.

Có điều, theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến hết năm 2017, mới có 265/622 doanh nghiệp gửi báo cáo thực hiện việc công bố thông tin trên Cổng thông tin doanh nghiệp, còn 357 doanh nghiệp (57,4%) chưa thực việc việc này. Đáng nói là trong số những doanh nghiệp chưa công bố thông tin có không ít những tên tuổi lớn, thương hiệu lớn của nền kinh tế. Câu chuyện này không phải bây giờ mới được đề cập, vậy nhưng khi so sánh thực trạng của 2 năm gần đây là năm 2016 (241/620) và 2017 (265/622) thì xem ra tỷ lệ này không có nhiều thay đổi. Trách nhiệm tưởng như tối thiểu và dễ thực thi nhất vẫn bị quá nửa số doanh nghiệp nhà nước lờ đi. Không ít người trông chờ vào trách nhiệm công bố thông tin từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Thế nhưng, phải khẳng định rằng, “siêu ủy ban” này cũng không thể đủ sức giám sát một khối lượng lớn doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực với khối tài sản khổng lồ như vậy. Điều đó cho thấy, không có cách nào khác ngoài việc buộc doanh nghiệp nhà nước phải công bố thông tin.

Mới đây, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã có ý kiến yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc thực hiện và chỉ đạo doanh nghiệp nhà nước trực thuộc triển khai đầy đủ, đúng quy định về công bố thông tin đồng thời, xác định sẽ xử lý người đứng đầu, “bêu tên” doanh nghiệp không nghiêm túc thực hiện. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp trị “căn bệnh” lập lờ thông tin, tạo điều kiện giám sát tốt hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng bền vững nền kinh tế. 

Đỗ Quyên
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang