DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:54 | 18/09/2018 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Lãng phí của các “ông lớn”

07:33 | 15/04/2018
Với hơn 5 triệu tỷ đồng đang được giao quản lý, Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy nêu rõ, cử tri và nhân dân đang đặc biệt quan tâm đến vấn đề thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của tập đoàn, DNNN. Chúng ta đi vay được một đồng phải đàm phán lên đàm phán xuống, rất vất vả, muốn tăng thu ngân sách cũng phải tính toán chi ly, nhưng chỉ cần “sơ sểnh” một chút, các “ông lớn” này đã làm thất thoát cả trăm tỷ đồng, thậm chí là nhiều nghìn tỷ đồng.

Dẫu vậy, để có một bức tranh toàn cảnh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tại các DNNN là cực kỳ khó. Ngay trong Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trình UBTVQH mấy hôm trước, dù dài đến 33 trang, nhưng phần đánh giá về tồn tại ở các DNNN rất ít ỏi, chỉ chưa đầy nửa trang và đều là những tồn tại “xưa cũ” như: hiệu quả hoạt động chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ, chưa phát huy vai trò nòng cốt trong khu vực kinh tế nhà nước; năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp; tỷ suất lợi nhuận trên vốn của Nhà nước còn thấp…

Những số liệu được nêu trong Báo cáo của Chính phủ khiến người ta không khỏi giật mình. Có những quyết định đầu tư gây lỗ hàng trăm tỷ đồng ngân sách chỉ vì những lý do không thể đơn giản hơn được nữa. Như Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam có một số khoản đầu tư “không được điều tra, khảo sát kỹ đã dẫn đến lỗ, mất vốn 380,82 tỷ đồng”; trong đó, Công ty Southern Mining Co.,Ltd 77,67 tỷ đồng, Công ty liên doanh khai khoáng Stung Treng 111,95 tỷ đồng, Công ty liên doanh Alumina thăm dò mỏ Bauxite 184,78 tỷ đồng, Công ty TNHH Vinacomin khai thác mỏ muối 37,9 tỷ đồng, dự án Mỏ sắt Phu Nhuon 69 tỷ đồng. Hay 12 “đại dự án” yếu kém của ngành công thương mà đến nay, Chính phủ, các bộ, ngành vẫn đang “vật vã” khắc phục. Tuy đạt được một số kết quả bước đầu nhưng đến tháng 3 năm nay, vẫn có tới 6/12 dự án, nhà máy trong tình trạng thua lỗ dù vẫn được vận hành sản xuất kinh doanh (gồm 4 nhà máy sản xuất phân bón; Công ty TNHH MTV Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất, Nhà máy Thép Việt Trung); 3 dự án đang bị dừng thi công do chi phí tăng cao và thiếu vốn; 3 nhà máy đang bị dừng sản xuất do giá thành cao, thua lỗ lớn. Ở các doanh nghiệp này, sự thất thoát lãng phí không chỉ nằm ở con số trăm tỷ đồng, nghìn tỷ đồng mà còn tác động tiêu cực, gây ra hệ lụy kép không chỉ đối với ngân sách mà còn cho cả nền kinh tế.

Ở thời điểm này, không ai còn nghi ngại về hiệu quả của cổ phần hóa, sắp xếp, đổi mới phương thức hoạt động của DNNN. Nhưng bị động, trì hoãn thực hiện công cuộc này cũng là một dạng “thất thoát, lãng phí” lớn phải được đánh giá nghiêm túc và xử lý thỏa đáng. Theo Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, một số bộ, ngành, địa phương còn bị động, chưa quyết liệt, gây ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện kế hoạch sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại DNNN của cả nước. Tiến độ tái cơ cấu, sắp xếp lại DNNN còn chậm so với yêu cầu. Đặc biệt là việc sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp tại các địa phương được tiến hành rất chậm. Trong số 102 công ty nông, lâm nghiệp chuyển thành công ty cổ phần thì mới chỉ có 18 công ty được phê duyệt phương án cổ phần hóa; 39 Công ty nông, lâm nghiệp chuyển thành công ty TNHH hai thành viên thì mới chỉ có 12 công ty được phê duyệt phương án cổ phần hóa. Một số địa phương, doanh nghiệp thực hiện chậm tiến độ như: Công ty TNHH MTV Bạch Long, Rạng Đông (Nam Định), Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Sóc Trăng, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Thuận (Bình Thuận) và một số công ty thuộc UBND tỉnh Nghệ An…

Trong khi đó, ngay cả đối với các doanh nghiệp đã cổ phần hóa thì việc bàn giao về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước cũng rất chậm chạp, ì ạch. Năm 2017, SCIC chỉ tiếp nhận 8 trên tổng số 62 doanh nghiệp, còn lại 54 doanh nghiệp chưa được bàn giao. Trong khi đó, công tác đăng ký giao dịch, niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán của các DNNN sau cổ phần hóa chưa được thực hiện nghiêm túc, nếu không muốn nói là rất hạn chế khi có đến 747 doanh nghiệp chưa đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tính công khai, minh bạch của thị trường mà còn tạo ra những khoảng mờ trong giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.

Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã quy định, tùy theo mức độ vi phạm, người đại diện phần vốn của chủ sở hữu tại DNNN và người đứng đầu DNNN có thể bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường thiệt hại... nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại DN. Nhưng rõ ràng, việc xử lý các vi phạm chưa nghiêm và không đủ sức răn đe.

Làm thế nào để ngăn chặn những quyết định “sơ sểnh” của các ông lớn, chấm dứt sự trì trệ, ì ạch của các bộ, ngành, địa phương trong việc cổ phần hóa, đổi mới, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các doanh nghiệp? Câu trả lời căn cơ cho vấn đề này vẫn phải chờ ở giám sát tối cao của QH tại Kỳ họp thứ Năm tới.

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang