DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:54 | 18/09/2018 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Đừng buộc nhà khoa học phải “nói dối”!

07:33 | 15/04/2018
Nhà khoa học buộc phải nói dối. Thực tế đau lòng này được nêu ra tại cuộc đối thoại của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh với các nhà khoa học. Điều đáng nói là, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này lại xuất phát từ chính một số quy định bất cập của pháp luật hiện hành.

Cuộc đối thoại giữa “tư lệnh” ngành khoa học, công nghệ với các nhà khoa học nhằm giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình đăng ký, nghiên cứu và nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học. Trong đó, có khó khăn trong thanh toán, quyết toán đề tài. Hiện có 2 văn bản hướng dẫn, trong đó có Thông tư số 55/2015/TTLT-BTC-BKHCN hướng dẫn định mức xây dựng, phân bổ dự toán và quyết toán kinh phí đối với nhiệm vụ khoa học và công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước và Thông tư số 27/2015/TTLT-BKHCN-BTC quy định về khoán chi thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước. Hai Thông tư này khi ban hành từng được kỳ vọng là sẽ giải quyết được bài toán vướng mắc trong thanh toán, quyết toán đề tài, cũng như thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tạo thuận lợi cho các nhà khoa học yên tâm đầu tư thời gian và công sức vào công tác nghiên cứu. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là một số quy định hiện hành không còn phù hợp với điều kiện thực tế. Một số định mức kỹ thuật, ngày công lao động không được điều chỉnh từ nhiều năm nay. Ông Bùi Minh Trí, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh thành chỉ ra một bất cập rằng, ngày công lao động địa phương được thuê để thực hiện một dự án khảo cổ là 300.000 đồng/người/ngày nhưng định mức quy định chỉ là 100.000 đồng/ngày từ 10 năm nay vẫn chưa thay đổi. Đây cũng là lý do khiến nhà khoa học không thể trung thực, buộc phải nói dối trong quá trình thanh toán, quyết toán đề tài nghiên cứu. Ngoài ra, các nhà khoa học vẫn phải đối diện với “ma trận” quy trình, thủ tục thực hiện hồ sơ dẫn đến nguy cơ hành chính hóa nghiên cứu khoa học.

Những bất cập trong thanh toán, quyết toán đề tài nghiên cứu khoa học dường như đã trở thành nỗi bức xúc từ lâu của các nhà khoa học. Thực trạng này đã từng được phản ánh tại Phiên họp của UBTVQH khi cho ý kiến về dự án Luật Khoa học và Công nghệ (sửa đổi). Có ý kiến đã thẳng thắn chỉ rõ, do vướng bận các thủ tục hành chính về thanh toán, quyết toán mà các nhà khoa học lo tiền còn vất vả hơn cả nghiên cứu, dẫn đến hiệu quả hạn chế, ứng dụng thực tế thì ít mà lưu kho thì nhiều. Tiếc rằng, thực trạng này sau bao nhiêu năm vẫn chưa được giải quyết. Có nhà khoa học ví von, việc áp dụng định mức kinh tế kỹ thuật cứng nhắc là ứng xử với các nhà khoa học như những viên chức nhà nước, suốt ngày ký hóa đơn, lập dự toán. Do đó, dẫn đến chất lượng đề tài nghiên cứu hiệu quả không cao cũng là điều dễ hiểu.

Để có thể cắt giảm thủ tục nặng về hành chính và nâng cao hiệu quả thực chất nghiên cứu khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ cần đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ trong tổ chức khoa học công nghệ để áp dụng thông thoáng việc tính chi phí nghiên cứu chủ yếu theo tiền công và chức danh nghiên cứu. Cùng với đó là sửa các yêu cầu, quy trình nghiệm thu đề tài, thủ tục thanh toán, quyết toán bảo đảm phù hợp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đúng quy định của các luật liên quan. 

Lê Hùng
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang