DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 18:47 | 24/04/2018 (GMT+7)
.
Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Báo cáo “chay”, trách nhiệm ở đâu?

07:31 | 13/04/2018
Sáng qua, Báo cáo về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2017 đã được trình UBTVQH cho ý kiến. Mặc dù đây là báo cáo thường niên được thực hiện trong nhiều năm theo quy định của Luật Thực hành tiết kiệm chống lãng phí nhưng lần nào cũng vậy, câu hỏi “liệu báo cáo có phản ánh đúng bức tranh về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hay không?” vẫn luôn được đặt ra…

Có chuẩn xác không?

Bản tóm tắt dài 9 trang đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng báo cáo với UBTVQH; đồng thời, một báo cáo chi tiết dài đến 33 trang cũng đã được cơ quan này gửi đến UBTVQH trước đó. Nhưng cả 6 Ủy viên UBTVQH phát biểu sáng qua đều có chung một băn khoăn: Những đánh giá nêu trong hai báo cáo này có chuẩn xác không? Có phản ánh đúng tình hình thực tế không? Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có thực tiến bộ hơn so với năm trước hay không?...


Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân nguyên Nguyễn Thanh Hải phải biểu tại phiên họp
Ảnh: Q.Khánh

Câu trả lời, đáng tiếc là rất khó định lượng chính xác. Bởi lẽ, con số được nêu trong Báo cáo không phải là số liệu được thống kê, tổng hợp chi tiết trên phạm vi cả nước. Danh sách các bộ, ngành, địa phương, các tập đoàn, tổng công ty thuộc diện bắt buộc phải báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí nhưng đến nay chưa ban hành Chương trình hành động về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hoặc có ban hành nhưng chưa gửi về Bộ Tài chính rất dài, lên tới gần 40%. “Kiểm đếm” trong các Phụ lục kèm theo của Chính phủ thì thấy, rất nhiều tập đoàn, tổng công ty sử dụng tài nguyên, khoáng sản, nguồn lực lớn của Nhà nước thuộc danh sách này như, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, Tổng công ty Thép Việt Nam, Tổng công ty Công nghiệp Xi măng, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), Tổng công ty Sông Đà, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà ở và đô thị Việt Nam… Lại có những đơn vị đã có báo cáo gửi về Bộ Tài chính nhưng lại không có số liệu về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hoặc thậm chí, có địa phương còn “gửi nhầm” số liệu từ năm 2016. “Thái độ chuẩn bị Báo cáo này của các đơn vị là chưa nghiêm túc”, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải nhận xét.

Kết quả là, dù Bộ Tài chính đã giúp Chính phủ chuẩn bị một báo cáo rất dày nhưng ngay trong Báo cáo này có thể chỉ ra rất nhiều nhận định, đánh giá “chay”, không có số liệu minh chứng cụ thể. Ví dụ như đánh giá các vụ việc khiếu nại, tố cáo đã được xử lý kịp thời, dứt điểm; số liệu nợ đọng xây dựng cơ bản đã được xử lý; tỷ lệ giảm vốn vay do Chính phủ bảo lãnh, vay của chính quyền địa phương, vay của doanh nghiệp nhà nước, các dự án hoàn thành sử dụng vốn nhà nước đã được quyết toán; tài sản đã được thu hồi; số xe công dư so với tiêu chuẩn, định mức đã được xử lý; số lượng các công trình, dự án được đẩy nhanh tiến độ; các kết quả thực hành tiết kiệm chống lãng phí đã đạt được do tác động của cuộc cách mạng khoa học công nghiệp lần thứ 4…

Báo cáo cũng chưa thuyết minh chi tiết kết quả tiết kiệm của các bộ, ngành, địa phương, chưa thuyết minh cụ thể việc xử lý vi phạm trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Đó là chưa kể, Báo cáo năm 2016 của Chính phủ đã đề ra rất nhiều mục tiêu cụ thể nhưng Báo cáo năm 2017 lại chưa phân tích, đánh giá được kết quả thực hiện như thế nào như: Cắt giảm 100% việc tổ chức lễ động thổ, khởi công, khánh thành; bảo đảm 100% các dự án bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn có đầy đủ thủ tục đầu tư theo quy định; thu hồi 100% nhà công vụ sử dụng không đúng mục đích, không đúng đối tượng; thực hiện nghiêm việc đóng cửa rừng tự nhiên để đạt tỷ lệ che phủ rừng 41,45%; nâng tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường đạt 87%; phấn đấu huy động tổng nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội chiếm khoảng 31,5% GDP; chuyển việc bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên sang thực hiện phương thức Nhà nước đặt hàng; thực hiện khoán kinh phí theo kết quả đầu ra… Thực tế cho thấy, các nội dung này vẫn chưa có nhiều chuyển biến trên thực tế và vẫn đang khiến dư luận bức xúc, “nhìn vào là thấy nhức mắt”.

Xử lý cương quyết hơn

Không chỉ thiếu số liệu mà theo các Ủy viên UBTVQH, rất khó có thể đánh giá được tình hình thực tế vì không có sự so sánh, đối chiếu để thấy tăng, giảm như thế nào, có hiệu quả thật không. Ví dụ, thực hành tiết kiệm trong lĩnh vực then chốt như quản lý xe công, quản lý ngân sách… “Báo cáo năm 2016 của Chính phủ có nêu việc thanh lý tài sản, trong đó có ô tô công gặp nhiều bất cập, thanh lý không thông qua đấu giá. Theo số liệu của Ban Tuyên giáo, sau rà soát sẽ dôi dư khoảng 7.000 ô tô công. Vậy trong năm 2017, việc bán đấu giá xe công đã được rà soát, chấn chỉnh như thế nào?”, Trưởng ban Dân nguyện đặt câu hỏi. “Chính sách khoán xe công rất cần thiết, rất đúng đắn. Bộ Tài chính đã đi tiên phong. Xử lý xe dôi dư, khoán thế nào, chế độ thế nào là hoàn toàn tính toán được”, Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy khẳng định.

Báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí dù lâu nay chỉ được gửi đến các ĐBQH, chưa được trình QH thảo luận tại các phiên họp toàn thể nhưng đây vẫn là một hình thức giám sát của QH. Dẫu vậy, những nội dung cơ bản để QH có thể giám sát được đều chưa thấy xuất hiện trong Báo cáo như: Biểu dương cơ quan, đơn vị, bộ ngành nào? Phê phán, phê bình hay đề nghị xử lý trách nhiệm của bộ, ngành nào? Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là gì? Do nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức; do phương thức quản lý còn lạc hậu; do năng suất lao động, năng lực quản lý của Nhà nước hay do các quy định pháp luật vẫn còn tạo kẽ hở, khoảng trống cho thất thoát, lãng phí…? Nếu chưa làm rõ được những vấn đề này, “chưa bắt trúng bệnh” thì làm sao có thể “đưa ra bài thuốc hay các giải pháp hữu hiệu được”? - Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu nhấn mạnh. Vì không “bắt trúng bệnh, kê đúng thuốc” như vậy nên năm 2018, Chính phủ cũng đặt ra rất nhiều chỉ tiêu phấn đấu giống hệt như chỉ tiêu 2017 trong khi chưa đánh giá được mức độ hoàn thành của năm 2017. Đơn cử như chỉ tiêu tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường; tỷ lệ che phủ rừng; thu hồi 100% nhà công vụ sử dụng không đúng mục đích, đối tượng…

Cần nói thêm rằng, những tồn tại, hạn chế trong việc chuẩn bị, xây dựng báo cáo trình QH đã được các Ủy viên UBTVQH chỉ rõ trong các kỳ báo cáo trước đây nhưng rất chậm được khắc phục. Điều này cũng phản ánh một thực tế đáng buồn là thực hành tiết kiệm chống lãng phí chưa ăn sâu vào nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, các cơ quan quản lý, sử dụng tài sản, ngân sách của Nhà nước và cả trong đời sống xã hội. Như cách nói của Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy “việc dễ nhất là báo cáo mà cũng không báo cáo đầy đủ thì khi thực hiện như thế nào?” Có lẽ đó cũng là lý do khiến tại Phiên họp sáng qua, rất nhiều Ủy viên UBTVQH đã bày tỏ nhất trí cao với đề xuất của Ủy ban Tài chính - Ngân sách về việc QH cần tăng cường giám sát để bảo đảm việc thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí bằng việc trình QH thảo luận tại phiên họp toàn thể về nội dung này. Nhưng thay vì “cân nhắc trong một nhiệm kỳ tổ chức từ 1 - 2 lần thảo luận tại hội trường” như đề xuất của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, có lẽ, phải xem đây là nội dung bắt buộc trình QH thảo luận, đánh giá tại Phiên họp toàn thể mỗi năm một lần và phát thanh, truyền hình trực tiếp cho cử tri, nhân dân theo dõi, giám sát. QH cần có tiếng nói quyết liệt hơn, cương quyết hơn và xử lý nghiêm túc hơn để tạo chuyển biến thực sự trong công tác này. 

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang