DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:05 | 17/10/2018 (GMT+7)
.
Dự án Luật Đo đạc và Bản đồ

Bám sát các nguyên tắc cơ bản

08:33 | 13/03/2018
Báo cáo UBTVQH trước khi trình QH xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Năm tới, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giải trình cụ thể về 4 nhóm vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đo đạc và Bản đồ. Tại phiên họp sáng qua, nhiều thành viên UBTVQH đưa ra nhiều gợi mở quan trọng, giúp tháo gỡ vướng mắc, để các cơ quan tập trung hoàn thiện dự thảo Luật.

Hai điểm “mắc” nhất

 UBTVQH đồng ý có quy định về mặt nguyên tắc đối với chính sách miễn, giảm phí, sử dụng dữ liệu đo đạc và bản đồ cho quốc phòng, an ninh, phòng, chống bão lũ. Bởi những vấn đề cụ thể như trong quốc phòng, an ninh phần nào được miễn giảm, phần nào không được miễn giảm sẽ chưa thể quy định ngay trong dự thảo Luật. Việc miễn giảm cụ thể sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết điều này.

Đối với quy định về quản lý nhà nước, UBTVQH thống nhất nguyên tắc: Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về đo đạc, bản đồ; cơ quan chính giúp Chính phủ thống nhất quản lý là Bộ Tài nguyên và Môi trường; các bộ, ngành khác thực hiện theo sự phân công của Chính phủ. Việc soạn thảo Điều 24, Điều 27 theo phương án 1 hay phương án 2 đều phải bám sát nguyên tắc này để xử lý.

UBTVQH cũng đề nghị, cố gắng giảm những điều cụ thể giao cho Chính phủ, dù có thể cân nhắc giữ quy định theo hướng này vì không thể cụ thể hóa được nữa. Bởi nếu giảm được các điều, khoản giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, sẽ giúp giảm việc ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan.

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển

Dù theo dự kiến, dự án Luật Đo đạc và Bản đồ sẽ trình QH xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Năm tới, nhưng qua nghiên cứu, tiếp thu ý kiến các ĐBQH để chỉnh lý dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường - cơ quan chủ trì thẩm tra, vẫn thấy còn 4 nhóm vấn đề lớn trình xin ý kiến UBTVQH. Trong đó có 2 vấn đề nổi lên liên quan đến quản lý nhà nước trong hoạt động đo đạc và bản đồ; bổ sung nguyên tắc cung cấp miễn phí thông tin, dữ liệu đo đạc và bản đồ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, cứu hộ, cứu nạn, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu, giám sát tài nguyên và môi trường.

Giải trình về nội dung này, Thường trực Ủy ban nhận thấy, Luật Phí và lệ phí năm 2015 đã quy định, việc khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu đo đạc và bản đồ sẽ phải trả phí. Về nguyên tắc, trong dự án Luật này cần tiếp tục quy định mọi tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ thuộc sở hữu nhà nước đều sẽ phải trả phí theo quy định của pháp luật, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường vẫn nhận được ý kiến đề nghị cần quy định cụ thể ngay trong luật việc cung cấp miễn phí thông tin, dữ liệu phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh để bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cấp bách. Vì thế, đây là một nội dung được trình UBTVQH xem xét, chỉ đạo.

Đối với quản lý nhà nước, tiếp thu ý kiến của một số ĐBQH về việc không nên thể hiện quá cụ thể trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong hoạt động đo đạc và bản đồ, Thường trực Ủy ban đã thiết kế 2 phương án cho điều khoản quy định về đo đạc và bản đồ quốc phòng (Điều 24) và đo đạc, thành lập hải đồ (Điều 27). Theo đó, phương án 1 sẽ giữ nguyên quy định như dự thảo Luật được Chính phủ trình QH tại Kỳ họp thứ Tư, quy định cụ thể trách nhiệm Bộ Quốc phòng với 2 hoạt động này. Phương án 2 quy định theo hướng sẽ do Chính phủ phân công cụ thể cho từng bộ, ngành thực hiện, tùy theo đòi hỏi công việc. Với vai trò cơ quan thẩm tra, đa số Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường ủng hộ phương án 2.


Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc phát biểu tại phiên họp
Ảnh: L. Hiển

Các luật đều có một tư duy xuyên suốt

Phân tích vấn đề từ góc nhìn khác, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ cho rằng, do quy định hiện hành mới quy định đối tượng phải nộp phí, lệ phí khi sử dụng thông tin, dữ liệu đo đạc và bản đồ, nên dự thảo Luật cần có quy định mang tính chất nguyên tắc về đối tượng, lĩnh vực được ưu tiên không phải nộp phí, lệ phí. Và dù rằng chỉ quy định mang tính nguyên tắc về việc miễn lệ phí đối với những thông tin, dữ liệu về đo đạc, bản đồ mà Bộ Quốc phòng cần tiếp nhận, song Phó Chủ tịch QH cũng yêu cầu phải rạch ròi với trường hợp các doanh nghiệp của Bộ Quốc phòng thực hiện hoạt động không liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng. Đối với những hoạt động này, theo Phó Chủ tịch QH, “vẫn phải nộp phí, lệ phí như các doanh nghiệp, tổ chức khác”.

Mỗi phương án có lý lẽ riêng. Nhưng từ thực tế, có lẽ không quá khó để thấy rằng, việc cung cấp miễn phí thông tin, dữ liệu đo đạc và bản đồ phục vụ nhiệm vụ an ninh - quốc phòng đương nhiên “khả thi” với những thông tin do các cơ quan, đơn vị công thực hiện. Còn yêu cầu này thật khó để “áp” với thông tin, dữ liệu do khu vực tư nhân, hoặc nước ngoài thực hiện. Nói cách khác, muốn sử dụng thông tin của các cơ quan, tổ chức này, có lẽ không còn cách nào khác là phải trả phí (bằng ngân sách). Để gỡ điểm vướng này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình và một số thành viên UBTVQH cho rằng, dự thảo Luật cần quy định rõ thế nào là “nhiệm vụ quốc phòng”. Tương tự, cần quy định rõ những hoạt động nào của Ủy ban Tìm kiếm, cứu nạn, hay hoạt động phòng, chống thiên tai nào cần được cung cấp miễn phí dữ liệu, thông tin liên quan đến hoạt động đo đạc và bản đồ. Và nếu cần thiết, để phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Thanh Bình cho rằng, cần quy định trong Luật trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước phải cung cấp thông tin, dữ liệu trong một số trường hợp khẩn cấp và bắt buộc.

Với nội dung quản lý nhà nước, dự án Luật cần quy định theo hướng, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về đo đạc và bản đồ, cơ quan giúp Chính phủ thống nhất quản lý là Bộ Tài nguyên và Môi trường; các bộ, ngành khác thực hiện theo sự phân công của Chính phủ. Bởi lẽ, đây là “tư duy xuyên suốt” của tất cả các đạo luật, nên không thể xa rời nguyên tắc cơ bản này. Quy định theo phương án này cũng bám sát nguyên tắc trong các đạo luật về tổ chức bộ máy, đó là không quy định cụ thể trách nhiệm của các cục, vụ trong luật.

Bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật là một trong những yêu cầu cơ bản mang tính nguyên tắc đối với công tác xây dựng pháp luật. Vì lẽ đó, dù tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Đo đạc và bản đồ theo hướng nào, thì một trong những yêu cầu đặt ra là phải bám sát những nguyên tắc cơ bản, bảo đảm tư duy xuyên suốt, thống nhất của hệ thống pháp luật. Việc bám sát những điều căn bản này cũng giúp “hóa giải” những điểm còn khác biệt của dự án Luật.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang