DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 09:26 | 23/06/2018 (GMT+7)
.
Sổ tay

Mục tiêu của giáo dục

08:46 | 11/03/2018
Mục tiêu của giáo dục là gì? Câu hỏi này luôn được đặt ra trong công cuộc đổi mới giáo dục những năm gần đây, nhất là khi ngành giáo dục cứ loay hoay, luẩn quẩn với những “cải tiến, cải lùi” khiến dư luận xã hội hoang mang và bức xúc.

Chúng ta có mục tiêu của giáo dục hay không? - Có chứ! Luật Giáo dục năm 2005 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2009 đều quy định  “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Dù mục tiêu này, như đánh giá của chính Bộ Giáo dục và Đào tạo là “mới chỉ tập trung trang bị kiến thức cho người học mà chưa tập trung giúp con người Việt Nam phát triển toàn diện về mọi mặt để đáp ứng yêu cầu phát triển của thế giới”, thì thực tế, kết quả thực hiện vẫn còn rất xa so với mục tiêu của Luật.

Từ năm 2013, nhằm tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo, Ban Chấp hành Trung ương Khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế (Nghị quyết số 29). Một mục tiêu hết sức quan trọng được nêu trong Nghị quyết này là, phải “chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”; “… Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân…”.

Sau 4 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 29, trong dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) sẽ được trình UBTVQH cho ý kiến tại Phiên họp thứ 22 tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về mục tiêu giáo dục để thể chế hóa và tiếp tục phát huy quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 29. Lý do là bởi thực tiễn triển khai Nghị quyết, đặc biệt là quan điểm nêu trên “đã tạo hiệu quả rõ rệt cho công cuộc giáo dục và đào tạo của nước nhà” (Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật Giáo dục). Không thể phủ nhận quan điểm đúng đắn của Nghị quyết số 29 về mục tiêu của giáo dục nhưng nhận định này khiến ngay cả những người lạc quan nhất về chất lượng giáo dục và đổi mới giáo dục của nước ta cũng không khỏi băn khoăn. Thứ nhất là vì thời gian thực hiện Nghị quyết mới chỉ được 4 năm. Giáo dục là “đi đường dài” đâu phải “trận đánh lớn” mà ngay lập tức có thể tạo hiệu quả rõ rệt? Thứ hai là, cơ quan quản lý giáo dục cũng không chỉ ra được cụ thể “hiệu quả rõ rệt” đó là những gì. Trong khi, bức tranh giáo dục hiện nay, ở bất kỳ cấp bậc học nào cũng có những vấn đề đáng phải lo lắng. Như câu chuyện đang gây bức xúc dư luận xã hội mấy hôm nay, một phụ huynh bắt cô giáo phải quỳ vì đã “dám” phạt con mình quỳ. Lỗi tại ai? Tại học sinh hư? Tại phụ huynh “vô đạo”? Tại cô giáo không có bản lĩnh? Tại lãnh đạo nhà trường nơi cô giáo làm việc và lãnh đạo ngành giáo dục đã không làm hết trách nhiệm của mình? Hay thực ra đó là hệ quả tất yếu của một nền giáo dục đã không coi trọng đúng mức việc giáo dục nhân cách và đạo đức làm người? - Không phải là chưa coi trọng trong mục tiêu giáo dục mà là chương trình giáo dục, môi trường giáo dục đã chưa được thiết kế trên nền tảng căn cốt này.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình cho rằng, mục tiêu lớn nhất của giáo dục là đào tạo con người, bồi đắp nhân cách. Bằng cấp cao đến mấy, kiến thức nhiều bao nhiêu thì nền móng của giáo dục vẫn phải là con người sống với nhau thế nào, ứng xử với nhau ra sao, tính nhân văn của con người ở đâu…? Luật hóa hay không luật hóa mục tiêu của giáo dục thực ra không quan trọng bằng việc những mục tiêu này có thực sự “ngấm” vào trong suy nghĩ, trong máu thịt và hành động của mỗi người, đặc biệt là những người có trách nhiệm quản lý và hoạch định chính sách cho giáo dục hay không.

Quỳnh Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang