DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 20:39 | 19/01/2018 (GMT+7)
.
Thực hiện Nghị quyết Trung ương năm, Khóa XII về phát triển kinh tế tư nhân

Có nhất thiết phải sửa luật?

08:24 | 14/01/2018
Khi bàn về triển khai Nghị quyết Trung ương Năm, Khóa XII về phát triển kinh tế tư nhân, có nhiều ý kiến cho rằng cần sửa đổi, bổ sung luật hiện hành, để đưa ra quy định phù hợp hơn với khu vực này. Nhưng thực tế cho thấy, vướng mắc của khu vực kinh tế này không hẳn từ quy định của luật, mà còn từ cách hiểu của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực.

Tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi

Với sự tăng trưởng cả về quy mô, tiềm lực tài chính, khu vực kinh tế tư nhân đã được xác định là động lực phát triển quan trọng của đất nước trong thời gian tới. Nhưng một số đặc điểm của khu vực tư nhân chưa tạo ra cam kết chắc chắn cho việc thực hiện vai trò làm động lực phát triển. Bởi lẽ, doanh nghiệp tư nhân tuyệt đại đa số còn nhỏ và yếu, năng suất, năng lực cạnh tranh còn thấp. Dù đã có một số doanh nghiệp tư nhân lớn, tầm cỡ quốc gia, song theo TS. Nguyễn Đình Ánh thì chủ yếu là trong lĩnh vực đặc thù (bất động sản, thủy sản, cà phê)… Dẫn số liệu thống kê năm 2012, TS. Nguyễn Đình Ánh chỉ rõ, số vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân còn mỏng, giá trị tài sản cố định thấp. Nhất là chất lượng giá trị tài sản rất đáng quan ngại, vì doanh nghiệp nước ta chủ yếu sử dụng công nghệ, thiết bị lạc hậu đến 3 - 4 thập kỷ so với doanh nghiệp trong khu vực.

Bên cạnh những hạn chế này, Nghị quyết Hội nghị Trung ương Năm, Khóa XII đã chỉ ra nhiều hạn chế khác của kinh tế tư nhân và đã đưa ra nhiều giải pháp để phát triển hiệu quả khu vực này. Trong đó, theo các chuyên gia, giải pháp cần làm trước tiên là tạo môi trường kinh doanh bình đẳng; xóa bỏ các rào chắn đang ngăn cản quá trình tự do đi vào thị trường; bảo đảm quyền sở hữu tư nhân bằng các thể chế đặc biệt để theo dõi các nghĩa vụ hợp đồng; áp dụng một cách cẩn trọng các biện pháp hỗ trợ cho khu vực kinh tế này.

Ngoài công thức chung được khuyến nghị áp dụng cho các nền kinh tế đang chuyển đổi nêu trên, nhiều ý kiến cho rằng, phải chú ý xây dựng hệ thống chính sách, pháp luật phù hợp với đặc điểm của khu vực doanh nghiệp tư nhân, nhất là khi tâm lý “chờ ban phát” và “dựa dẫm” còn khá phổ biến. Đặc biệt, cần xây dựng cơ sở pháp lý cho việc hình thành, thực hiện, theo dõi, thanh lý, giải quyết các tranh chấp hợp đồng kinh tế, cũng như xử lý các vấn đề kinh tế, tài chính khi doanh nghiệp phá sản theo quy luật thị trường.

Vướng mắc do luật, hay cách hiểu?

Nhận thức được đòi hỏi của thực tế, và để góp phần thể chế hóa Nghị quyết Hội nghị Trung ương Năm, Khóa XII về phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Chính phủ, các bộ, ngành đã tiến hành rà soát hệ thống pháp luật hiện hành. Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, các dự án luật để sửa đổi, bổ sung một số điều trong Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư và Luật Đất đai… đã được Chính phủ thông qua, cho ý kiến. Các dự án luật này đều được dự kiến bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018. Bên cạnh đó, dự án Luật Hợp tác công tư, dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi) đang được các bộ, ngành lập đề nghị, dự kiến đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019.

Ghi nhận nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành, song một số ĐBQH cho rằng, cần kỹ lưỡng trong rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các luật hiện hành, nhất là những luật mới có hiệu lực và có phạm vi ảnh hưởng rộng rãi trong xã hội. Hơn nữa, trong năm 2016, Chính phủ từng đề xuất sửa đổi các quy định về đầu tư, điều kiện kinh doanh trong 12 luật. Nhưng qua làm việc với các bộ, ngành liên quan, Ủy ban Kinh tế đã nhận thấy, vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp trong nước không chỉ đến từ quy định pháp luật, mà chủ yếu do cách hiểu, áp dụng pháp luật của cơ quan chức năng. Vì thế, dự án luật được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 chỉ có phạm vi sửa đổi rất nhỏ (Điều 6 và danh mục các ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện).

Một thực tế khác có thể kể đến ở đây là thực trạng giải ngân vốn đầu tư chậm trong 6 tháng đầu năm 2017 từng được lý giải do vướng mắc của Luật Đầu tư và Luật Đầu tư công. Tuy nhiên, tại Kỳ họp QH đầu năm 2017, nhiều ĐBQH cho rằng, không phải do hạn chế của luật, mà chủ yếu do sự “ngại” thay đổi suy nghĩ, cách thức triển khai công việc của các cơ quan chức năng. Để làm rõ nguyên nhân của tình trạng này, cuối năm 2017, Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Tài chính - Ngân sách phối hợp tổ chức phiên giải trình về triển khai thực hiện Luật Đầu tư công và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Câu trả lời nhận được từ phiên giải trình này cũng không nằm ngoài nhận định nêu trên: Sự chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư không phải do luật, mà bởi cách hiểu quy định pháp luật của cơ quan chức năng.

Môi trường đầu tư kinh doanh không chỉ được tạo lập bởi các chính sách, pháp luật, mà còn được quyết định bởi mỗi cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước. Quá trình vận dụng, triển khai không bám sát tinh thần của chính sách, pháp luật đã khiến không đạt được kết quả như mong đợi. Trong khi đó, việc sửa đổi, bổ sung nhanh chóng các luật mới đi vào thực hiện được một vài năm rất dễ gây xáo trộn, gây lo ngại cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh. Hơn nữa, điều mà cộng đồng doanh nghiệp nói chung mong đợi không gì hơn đó là sự ổn định của hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách.

Vậy thì, vấn đề ở đây liệu có nhất thiết phải sửa các luật có liên quan hay cần cân nhắc kỹ hơn về sự “được - mất” của việc sửa đổi chính sách, pháp luật hiện hành, từ đó chọn ra hướng khắc phục trúng nhất.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang