DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:45 | 21/06/2018 (GMT+7)
.
Dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

Phải bảo đảm tính hợp lý

07:32 | 13/01/2018
Để thu hút đầu tư, các chính sách đất đai tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt cần có sự hấp dẫn, vượt trội so với quy định pháp luật hiện hành, cũng như bảo đảm khả năng cạnh tranh quốc tế. Vì vậy, trong dự thảo Luật lần này chỉ chỉnh lý quy định về miễn, giảm tiền thuê đất, còn vẫn bảo lưu thời gian cho thuê, việc thế chấp tài sản gắn với đất đai… như phương án Chính phủ trình QH tại Kỳ họp thứ Tư vừa qua.


Ủy vien Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tai chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phien họpThể hiện tính vượt trội

Không thể so sánh khập khiễng việc miễn tiền thuê đất giống như giao ngân hàng 0 đồng. Dứt khoát phải tính giá trị đất. Các “thiên đường” thuế hiện nay không phát triển cơ sở hạ tầng, gần giống như quốc gia ảo. Nhiều địa bàn thiên về phát triển dịch vụ tài chính, để các công ty đến đăng ký nộp thuế, chứ không phải vì mục tiêu phát triển về KT - XH. Do đó, không nên quá vận dụng kinh nghiệm các nước, mà chủ quyền quốc gia và hiệu quả của việc sử dụng đất mới quyết định đến thời gian cho thuê đất.
Hơn nữa, khó có thể hình dung ra 70 năm sau tình hình KT - XH, hay đất nước sẽ phát triển như thế nào. Thời hạn sử dụng đất lên đến 99 năm là tương đương gần một thế kỷ. Bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư cũng quan trọng, song vẫn cần lường được diễn biến trong tương lai, để có thể điều chỉnh được chính sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải

Tại Kỳ họp thứ Tư, một số ĐBQH băn khoăn đối với quy định thời hạn sử dụng đất tối đa lên đến 99 năm tại dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Điều 17), vì dài hơn 29 năm so với quy định của Luật Đất đai. Nhưng qua nghiên cứu, Thường trực Ủy ban Pháp luật, cơ quan chủ trì thẩm tra, thể hiện sự đồng tình với phương án này, vì quy định như vậy sẽ thể hiện tính vượt trội trong chính sách đất đai tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (HCKTĐB) so với các khu kinh tế khác trong nước, cũng như trong khu vực và trên thế giới. Hơn nữa, theo quy định của dự thảo Luật, thời hạn sử dụng đất tối đa đến 99 năm chỉ được áp dụng trong phạm vi hẹp, đối với một số dự án thuộc các lĩnh vực ưu tiên, theo trình tự, thủ tục chặt chẽ và do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Do đó, 11/12 thành viên Thường trực Ủy ban Pháp luật tán thành quy định thời hạn như trong dự thảo Luật Chính phủ trình QH.

Bên cạnh đó, đối với các dự án đầu tư thuộc trường hợp được giao đất tối đa đến 70 năm, để bảo đảm tính chặt chẽ, khắc phục tình trạng cào bằng, dễ dãi trong đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư (giao đất với thời hạn sử dụng đất quá dài (thậm chí là tới mức tối đa) cho những dự án có thời gian thu hồi vốn nhanh), Thường trực Ủy ban Pháp luật và cơ quan soạn thảo đề nghị giao Trưởng Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt/Chủ tịch Ủy ban đặc khu căn cứ vào quy mô, tính chất của dự án đầu tư và đề nghị của nhà đầu tư để quyết định thời hạn cụ thể phù hợp với nhu cầu thực sự của dự án đầu tư (Điều 17).

Ủng hộ quan điểm của Thường trực Ủy ban Pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt khẳng định, chính sách thu hút đầu tư phải hấp dẫn mới khuyến khích doanh nghiệp vào các đơn vị HCKTĐB. Doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư nên sẽ xem xét khả năng ổn định, cũng như lợi nhuận mang lại của dự án. Hơn nữa, thời hạn sử dụng tối đa đến 99 năm đã được một số quốc gia trên thế giới áp dụng, chứ không phải chưa từng có tiền lệ. Do đó, nên san sẻ tài nguyên quý báu của đất nước với nhà đầu tư, nhằm bảo đảm hai bên cùng có lợi. “Sự hài hòa mới là phần quan trọng của chính sách, còn cứng nhắc trong áp dụng pháp luật chưa chắc đã được”, Chủ nhiệm UB Võ Trọng Việt nói.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng lưu ý, giá trị đất ở ba địa bàn được phê chuẩn xây dựng thành đơn vị HCKTĐB đang tăng hàng ngày. Nếu thời gian cho thuê quá dài, không thu tiền sử dụng đất, thì không biết bao giờ sẽ thu lại được số vốn khổng lồ mà Nhà nước bỏ ra để thực hiện giải phóng mặt bằng.

Trả lời cho câu hỏi “có cần thiết 99 năm không”, quan điểm của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển là “không cần thiết”, mà “cứ theo luật 70 năm thôi”.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Nhà đầu tư sợ chi phí không chính thức

Cùng với quy định kéo dài thời gian sử dụng đất tối đa, dự thảo Luật cũng quy định về chính sách miễn, giảm tiền thuê đất ở các đơn vị HCKTĐB. Nhưng việc quy định áp dụng đại trà miễn, giảm tiền thuê đất, theo nhận định của Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải là “không ổn”. Các quốc gia khác trên thế giới cũng có chính sách ưu đãi trong cho thuê đất, nhưng không giao đất 0 đồng, dù 1 USD/m2 cũng phải thu. Thậm chí, phương án được Ủy ban Pháp luật đề xuất là tập trung miễn tiền thuê đất cho công trình văn hóa, xã hội cũng chưa hợp lý, vì có thể sẽ được chuyển sang mô hình cung cấp dịch vụ văn hóa, xã hội cao cấp, do doanh nghiệp đầu tư, chứ không phải Nhà nước đầu tư. “Chỉ nên lo phần liên quan trực tiếp cho dân, những phần sau này thuộc diện cung cấp dịch vụ sẽ phải nộp tiền thuê đất, thậm chí phải đấu giá tiền thuê đất”, Chủ nhiệm UB Nguyễn Đức Hải kiến nghị. Đấy là chưa kể, việc miễn, giảm tiền thuê đất, cũng như các loại thuế khác sẽ khiến đơn vị HCKTĐB không có nguồn lực để đầu tư phát triển. Các đơn vị này phải “lớn lên bằng đôi chân của mình”, Trung ương chỉ hỗ trợ một phần ban đầu, nên buộc phải cân nhắc các chính sách miễn tiền thuê đất, hay giảm các loại thuế liên quan. 

Dẫn ra thực tế khác, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ: Chính sách miễn giảm tiền thuê đất ở các khu kinh tế hiện nay chưa thực sự hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Nhà đầu tư nước ngoài cần sự công khai, minh bạch, dự đoán được chi phí chính thức, rất sợ phát sinh chi phí không chính thức và thủ tục hành chính kéo dài.

Không thể phủ nhận, để tạo sức hấp dẫn cho các đơn vị HCKTĐB, thì dự thảo Luật cần được thiết kế để đáp ứng trúng với nhu cầu của nhà đầu tư, chứ không phải theo những điều kiện sẵn có. Và điều nhà đầu tư cần ở đây là một địa bàn với những cơ chế, chính sách và tổ chức bộ máy hành chính có sức cạnh tranh so với các khu vực khác trên thế giới. Đương nhiên, như quan điểm của Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, thì những cơ chế, chính sách đặc thù vẫn phải bảo đảm không trái với Hiến pháp, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Quy định của dự thảo Luật này có thể vượt trội so với quy định trong các luật liên quan, nhưng phải bảo đảm tính hợp lý trong điều kiện chính trị, kinh tế của nước ta. 

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang