DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:43 | 24/11/2017 (GMT+7)
.

Thấu tình đạt lý ngay từ cơ sở

07:51 | 12/11/2017
Trong phiên thảo luận tại hội trường về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo vừa qua, một số ĐBQH chia sẻ nỗi day dứt trước những vụ việc dai dẳng, từ nhiệm kỳ này sang nhiệm kỳ khác. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này, trong đó không thể không chú ý đến chất lượng giải quyết của cấp cơ sở. Vì rằng, mọi “đám cháy” thường bắt đầu từ “đốm lửa”.

Có khiếu kiện kiểu “cay cú ăn thua”

Dù số vụ việc khiếu nại, tố cáo trong năm 2017 đã giảm nhiều trên hầu hết các tiêu chí, cả về số lượt công dân đến trụ sở tiếp công dân của cơ quan hành chính, số đơn khiếu nại, tố cáo, số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước, nhưng các ĐBQH chưa yên tâm khi khiếu nại, tố cáo vẫn phức tạp, gay gắt và khó lường, đặc biệt tình trạng khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp vẫn còn nhiều. Thực tế đang có những vụ việc khiếu nại dai dẳng từ nhiệm kỳ này qua nhiệm kỳ khác, mà đến nay còn đùn đẩy, chưa được giải quyết dứt điểm. Đặt mình vào vị trí người đi khiếu nại, không ít ĐBQH thấy nhức nhối khi vụ việc không được giải quyết thấu đáo ngay từ đầu. 

Không thể phủ nhận, cùng với quá trình phát triển, việc nảy sinh vướng mắc, mâu thuẫn giữa cá nhân với cá nhân, hay giữa cá nhân với tổ chức, đơn vị là bình thường. Nhiều vấn đề phức tạp do lịch sử để lại cũng làm nảy sinh khiếu nại, tố cáo. Chưa kể trường hợp khi đã được trả lời theo đúng quy định của pháp luật, nhưng có thể do chưa nhận thức rõ chính sách, pháp luật, hoặc “cay cú ăn thua”, cố tình không chấp nhận quyết định xử lý của cơ quan nhà nước, nên vẫn không thỏa mãn. Dẫu vậy, theo nhiều ĐBQH, nguyên nhân chủ yếu do những bất cập của công tác quản lý nhà nước, và từ một số chính sách, pháp luật chưa phù hợp với thực tiễn, thiếu tính ổn định. Trong đó, các ĐBQH nhấn mạnh đến nguyên nhân từ chính sách, pháp luật về đất đai. Vì rằng, theo ĐBQH Phạm Trí Thức (Thanh Hóa), gần 10 năm nay, tố cáo thuộc lĩnh vực đất đai, nhà ở tuy có giảm dần, song đều chiếm trên 70% tổng số khiếu nại, tố cáo hàng năm. Báo cáo công tác năm 2017 của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao cho thấy, các vụ án hành chính thuộc lĩnh vực đất đai, các quyết định hành chính về đất đai cũng chiếm 74,6%; các tranh chấp dân sự chiếm tỷ lệ lớn là về đất đai. Vì thế, không thể không nói rõ chính sách, pháp luật về đất đai hiện hành đang có vấn đề, mà là quy định theo hướng pháp luật hình thức. “Chính sách, pháp luật nội dung mới giải quyết căn bản được vấn đề, còn pháp luật về hình thức, chẳng qua giải quyết hậu quả đã xảy ra, nên không hiệu quả”, ĐBQH Phạm Trí Thức nhấn mạnh.

“Mọi đám cháy đều bắt đầu từ đốm lửa”

Bên cạnh nguyên nhân chủ yếu này, khiếu nại, tố cáo diễn biến phức tạp, một số vụ việc kéo dài, có đông người tham gia cũng bởi chưa thực sự chú ý đúng mức đến hiệu quả giải quyết ở cấp cơ sở. Do đó, theo ĐBQH Trần Văn Lâm (Bắc Giang), cần làm nhiều hơn nữa để nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết của cấp có thẩm quyền đầu tiên, vì “mọi đám cháy đều bắt đầu từ đốm lửa”. Nếu các vụ việc được giải quyết thấu đáo ngay khi vừa nảy sinh sẽ giảm thiểu có khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và vượt cấp.

 Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến QH trình ra Kỳ họp thứ 4 cũng nêu rõ tình trạng này. Đó là người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp chưa thực hiện đúng quy định pháp luật về định kỳ tiếp công dân, ủy quyền cho cấp phó hoặc giao các ngành, cơ quan chuyên môn tiếp thay còn khá phổ biến. Thậm chí, có vụ việc rất đơn giản, nếu công dân được người đứng đầu tiếp có thể sẽ được giải quyết ngay, nhưng vì người tiếp thay không đủ thẩm quyền nên vụ việc kéo dài, công dân phải đi lại nhiều, dẫn đến bức xúc.

Nâng cao hiệu qua giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cấp cơ sở không chỉ bằng chấn chỉnh tác phong làm việc của cán bộ, công chức, viên chức, hay thực hiện nghiêm quy định pháp luật về tiếp công dân. ĐBQH cũng chỉ rõ, nên coi trọng và phát huy hơn nữa vai trò của hòa giải cộng đồng, vì thực tế có trường hợp mâu thuẫn, vướng mắc ban đầu không lớn nhưng hoặc do chưa được tuyên truyền giải thích cặn kẽ nên bị đẩy đến chiều hướng cực đoan. Trong nhiều trường hợp nếu cứ lấy lý lẽ mà bắt bẻ với nhau thì chưa chắc đã rạch ròi, việc xử lý cứ mãi như chuyện “con kiến mà leo cành đa”. Việc hòa giả trong cộng đồng khơi dậy tinh thần tương thân, tương ái, đùm bọc lẫn nhau, “chín bỏ làm mười” có khi lại nhanh hơn.

Trong quá trình phát triển đi lên của đất nước, việc phát sinh khiếu nại, tố cáo là khó tránh khỏi, nếu không nói là tất yếu khách quan. Với cái nhìn bình tĩnh, tỉnh táo như vậy, nhiều ĐBQH nói rằng, mặc dù “lo lắng, quan ngại”, nhưng “không bi quan”. Vì rằng, khiếu nại, tố cáo vẫn có thể được giải quyết hiệu quả nếu ngay từ cấp cơ sở đã xử lý thấu tình, đạt lý. Đương nhiên, điều này đòi hỏi cán bộ phải nắm chắc kiến thức, pháp luật, luôn nghiêm túc chấp hành pháp luật, không được vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm mà có quyết định sai, gây bức xúc với người dân.

Và để giải quyết thấu tình, cán bộ phải tôn trọng dân khi tiếp xúc, theo đến tận cùng, làm thỏa đáng sự việc, chứ không chỉ giải quyết hết thẩm quyền, nhằm bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Thực tiễn cũng cho thấy, chỉ khi vụ việc được giải quyết có lý, có tình mới giúp hạn chế, tiến tới chấm dứt tình trạng đơn thư khiếu kiện kéo dài nhiều năm, dai dẳng. 

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang