DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 20:32 | 23/10/2017 (GMT+7)
.
Theo dòng sự kiện

Chọn bền vững hay chỉ tiêu?

08:34 | 10/10/2017
Gần 3 tháng nữa năm 2017 mới kết thúc. Tuy nhiên, trong phiên họp thường kỳ tháng 9 vừa qua, Chính phủ nhận định rằng nhiều khả năng năm nay sẽ hoàn thành toàn bộ 13 chỉ tiêu KT - XH Quốc hội giao. Mục tiêu thách thức nhất, khó khăn nhất là tăng trưởng GDP giờ đây cũng đầy khả quan, thậm chí có thể coi như đã đạt được.

Nếu đúng như vậy thì đây trước tiên là một điều đáng mừng. Đã nhiều năm nay, Chính phủ không thực hiện được trọn vẹn những chỉ tiêu KT - XH được ấn định trong Nghị quyết của Quốc hội. 2016 - năm đầu tiên của Chính phủ nhiệm kỳ mới, có 11 chỉ tiêu đạt kế hoạch, 2 chỉ tiêu “xấp xỉ” đạt là tăng trưởng GDP và tăng xuất khẩu. Lui lại một chút, năm 2015, Chính phủ cũng chỉ hoàn thành 13/14 chỉ tiêu Quốc hội giao. Mặc dù Chính phủ chưa khi nào bị “xử phạt” khi không đạt các chỉ tiêu này (dù chúng đều mang tính pháp lệnh), song có lẽ các thành viên Chính phủ đều cảm nhận được trách nhiệm của mình và uy tín của Chính phủ cũng ảnh hưởng phần nào. Nếu năm nay Chính phủ đạt được 13/13 chỉ tiêu KT - XH, điều đó không chỉ mang ý nghĩa “hoàn thành nhiệm vụ” mà còn như một chỉ dấu tốt về năng lực điều hành của Chính phủ nhiệm kỳ 2116 - 2021.

Có điều, đằng sau niềm vui ấy là nỗi băn khoăn, lo lắng lớn về chất lượng, hiệu quả của các chỉ tiêu, đặc biệt là tăng trưởng GDP - chỉ tiêu mang tính phổ quát nhất. Nhìn lại những số liệu Tổng cục Thống kê đưa ra, có thể thấy mặt “lượng” của tăng trưởng trong 9 tháng là tương đối tốt với sự hồi phục mạnh mẽ của khu vực nông nghiệp và dịch vụ. Cả số lượng doanh nghiệp thành lập mới và số vốn đăng ký mới của doanh nghiệp đều tăng so với cùng kỳ năm trước. Nhưng về “chất” thì sao? Dù tăng trưởng GDP không còn dựa chủ yếu vào tài nguyên (khai thác than và dầu thô đều không đạt kế hoạch trong quý III - quý mà GDP tăng trưởng ngoạn mục) nhưng lại phụ thuộc nhiều vào khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) - vốn không tạo ra nhiều giá trị gia tăng. Hai cái tên đóng góp cao vào tăng trưởng GDP là Samsung và Formosa. Đây là điều đáng nói và cũng đáng lo bởi sự mong manh và nhạy cảm mà nhiều người hiểu được.

Một động lực khác của tăng trưởng là đầu tư công thì vẫn đang ì ạch giải ngân. Đến hết tháng 9, giải ngân vốn đầu tư công chỉ đạt 46,7% kế hoạch (số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Tình hình khó khăn đến mức ngày 2.10 vừa qua, Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính - Ngân sách đã tiến hành một phiên giải trình về việc thực hiện Luật Đầu tư công để tìm ra những nút thắt đã và đang chặn dòng vốn này chảy vào các dự án, công trình. Lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định sẽ giải ngân đạt 100% kế hoạch nhưng hiệu quả sử dụng vốn nhà nước sẽ ra sao khi một lượng tiền lớn được tiêu gấp gáp trong khoảng thời gian ngắn ngủi?  

Trong khi đó, các tổ chức tài chính nước ngoài liên tục đưa ra cảnh báo về những rủi ro vĩ mô. Khả năng lạm phát sẽ cao hơn trong năm sau. Và bất kỳ động thái nới lỏng chính sách tiền tệ nào (để đạt bằng được chỉ tiêu tăng trưởng GDP) cũng sẽ làm trầm trọng thêm vấn đề nợ xấu vốn đã và đang là vấn đề nghiêm trọng của hệ thống ngân hàng.

Nếu không có gì thay đổi, thứ 5 tới (ngày 12.10), UBTVQH sẽ cho ý kiến vào báo cáo KT - XH và ngân sách nhà nước năm 2017. Chắc chắn, UBTVQH sẽ đặt câu hỏi về chất lượng và sự bền vững của tăng trưởng dù rằng Chính phủ có thể đạt được toàn bộ chỉ tiêu Quốc hội đã giao. Nhưng chịu trách nhiệm về chất lượng tăng trưởng không chỉ có mình Chính phủ. Để Chính phủ không phải bằng mọi giá đạt được chỉ tiêu tăng trưởng GDP (để rồi nhận về những hậu quả xấu lên môi trường, lên bất ổn vĩ mô và xã hội) thì Quốc hội không nên dành sự quan tâm hàng đầu đến chỉ tiêu này. Thay vì đặt chỉ tiêu GDP một cách định tính, Quốc hội hãy dành ưu tiên cho những chỉ tiêu có ý nghĩa thực sự như lạm phát, bội chi, tỷ lệ thất nghiệp...

Hồng Loan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang