DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:58 | 16/12/2017 (GMT+7)
.

Cụ thể hơn thẩm quyền, phạm vi giám sát

08:29 | 08/10/2017
Để hoạt động giám sát của Quốc hội đạt chất lượng, hiệu quả cao, ngay từ việc giám sát của các chủ thể thành viên cũng phải chất lượng, hiệu quả. Vì vậy, nội dung, phương thức, cách thức tiến hành giám sát trong từng phạm vi, từng đối tượng như thế nào để giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội có hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu rất cần được tiếp tục nghiên cứu.

Về mối quan hệ giữa phạm vi, nội dung và phương thức, cách thức giám sát: Giữa hình thức, nội dung, phạm vi và cách thức tiến hành giám sát có mối quan hệ tương ứng, có tác động qua lại đến kết quả giám sát. Hình thức, cách thức giám sát phù hợp sẽ bảo đảm cho việc giám sát tiến hành được nhanh, gọn nhẹ, hiệu quả thiết thực, hoặc ngược lại. Vì thế, việc tổ chức các hình thức, cách thức giám sát phù hợp đối tượng, nội dung, phạm vi giám sát rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả, hiệu quả giám sát. Cách thức giám sát phù hợp, bố trí hợp lý thành phần tham gia giám sát là những yếu tố bảo đảm vừa phát huy dân chủ, tăng cường tranh luận, đối thoại, làm rõ những vấn đề trọng tâm giám sát; vừa phát huy tốt khả năng, trách nhiệm của chủ thể giám sát cũng như cơ quan chịu sự giám sát. Ngoài ra, việc tổ chức hoạt động điều trần tại UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội cũng là một cách thức cần thiết, là một bước để hỗ trợ cho hoạt động giám sát được nhanh và hiệu quả thiết thực. Hoạt động này cũng cần được tăng cường tiến tới hoạt động thường xuyên, với trình tự thủ tục phù hợp yêu cầu thực tế.


Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm việc với UBND tỉnh Quảng Nam
Ảnh: Hoàng Ngọc

Về đối tượng, phạm vi giám sát: Quốc hội nước ta tổ chức và hoạt động theo chế độ hội nghị, đa số ĐBQH theo cơ cấu và hoạt động kiêm nhiệm. Trong điều kiện như vậy, nếu quy định giám sát quá nhiều đối tượng, phạm vi giám sát quá rộng thì quả là rất khó khăn, tính khả thi không cao, nhiều khi dẫn đến hình thức. Vì thế, cần nghiên cứu, cụ thể hóa các quy định theo hướng phân cấp rõ hơn, cụ thể hơn thẩm quyền giám sát và  phạm vi vấn đề giám sát. Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội tập trung giám sát, đi sâu vào những vấn đề lớn, vấn đề trọng tâm, quan trọng nổi lên trong các lĩnh vực đời sống xã hội, có tầm ảnh hưởng rộng, bao quát, làm cơ sở cho việc hoạch định, ban hành chủ trương chính sách, pháp luật, các quyết định ở tầm cao, vĩ mô. Như vậy, sẽ tránh được ôm đồm, giám sát nhiều, dễ dẫn đến chồng chéo, chất lượng, hiệu quả không cao.

 Luật hiện hành quy định, Quốc hội thực hiện giám sát thông qua các chủ thể là Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn ĐBQH và ĐBQH. Nhưng duy nhất Quốc hội là chủ thể có thẩm quyền giám sát tối cao và kết quả cuối cùng là ra nghị quyết, kết luận về vấn đề giám sát. Các chủ thể khác thực hiện việc giám sát và kết quả giám sát đó ở từng lĩnh vực, trong phạm vi, mức độ khác nhau là điều kiện, cơ sở để Quốc hội tiến hành giám sát tối cao tại kỳ họp.

Có thể nêu một trong rất nhiều quy định hiện hành về giám sát cần được nghiên cứu quy định phù hợp hơn, như quy định việc giám sát ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương, đây thực sự là công việc rất lớn và không đơn giản. Các loại văn bản này được các cơ quan nói trên hàng năm ban hành với khối lượng rất lớn. Muốn làm tốt việc này thì các chủ thể giám sát phải đầu tư thời gian, công sức, đồng thời phải bảo đảm các điều kiện cần thiết thực hiện. Hơn nữa, việc ĐBQH tiến hành rà soát, so sánh, đối chiếu các văn bản pháp luật là khó khả dĩ. Nếu đại biểu quá “sa đà” vào những việc này thì sẽ không còn thời gian làm tốt được công việc khác. Trong đó, có việc nghiên cứu, đóng góp, tham gia thảo luận, quyết định, hoạch định chính sách ở tầm vĩ mô. Như vậy, sẽ dẫn đến tình trạng việc gì cũng thực hiện, cũng giám sát nhưng kết quả thì chẳng rõ.

Về trách nhiệm của đại biểu: ĐBQH là thành viên của Quốc hội, có vai trò, trách nhiệm góp phần vào chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, trong đó có hoạt động giám sát. Vì thế, người đại biểu phải luôn gắn bó, liên hệ với cử tri không chỉ ở các buổi TXCT định kỳ theo kế hoạch, mà cần tăng cường gặp gỡ, tiếp xúc cử tri với các hình thức phù hợp ở cơ quan, đơn vị, địa bàn khu dân cư để trao đổi những nội dung liên quan, lắng nghe ý kiến cử tri, nắm bắt, chắt lọc thông tin, nhất là những vấn đề bức xúc nhân dân và cử tri nêu lên, để có cơ sở cho hoạt động giám sát. Vì nếu không có thông tin, hoặc thông tin không đầy đủ, chính xác thì không thể phân tích, đánh giá, nhận xét, thậm chí tranh luận, đối thoại trong quá trình giám sát. Như vậy, việc giám sát sẽ không có kết quả, chất lượng như mong muốn.

Về các điều kiện bảo đảm để đại biểu thực hiện nhiệm vụ: Nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về chế độ, chính sách và các điều kiện bảo đảm để đại biểu Quốc hội hoạt động, làm tròn nhiệm vụ của mình, nhất là đối với đại biểu chuyên trách. Quan tâm bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng giám sát cho ĐBQH, trong đó có kỹ năng chất vấn, thảo luận, tranh luận nghị trường, kỹ năng khai thác, sử dụng và phân tích thông tin...Bên cạnh đó, cần tăng cường bộ máy tham mưu, giúp việc của Quốc hội theo hướng tinh gọn với cơ cấu, tổ chức và nhân lực hợp lý. Xây dựng đội ngũ cán bộ, chuyên viên ở cả Trung ương và địa phương có phẩm chất, năng lực, trình độ và tính chuyên nghiệp cao, đáp ứng yêu cầu hiệu quả công tác tham mưu, phục vụ các hoạt động nói chung, cũng như hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, đoàn ĐBQH và ĐBQH.

ThS. Trần Văn Tám
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang