DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:58 | 16/12/2017 (GMT+7)
.

Phải bắt đầu từ năng lực, bản lĩnh của đại biểu

08:25 | 08/10/2017
Trên thực tế, chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND phụ thuộc chủ yếu và được quyết định bởi chất lượng hoạt động của đại biểu HĐND. Để HĐND thực sự đại diện cho Nhân dân, phải bắt đầu từ năng lực, trách nhiệm và bản lĩnh của từng đại biểu HĐND.

Chất lượng các hoạt động của HĐND trước hết phụ thuộc vào năng lực của từng đại biểu HĐND. Năng lực của đại biểu phải được hiểu là năng lực khá toàn diện, trước hết là sự hiểu biết về các lĩnh vực mà HĐND sẽ quyết định và giám sát. Năng lực của đại biểu ngoài khối lượng kiến thức thì còn yếu tố rất quan trọng là các kỹ năng tối thiểu cần có. Trong đó, các đại biểu chỉ có con đường ngắn nhất là tâm huyết, trách nhiệm với nhiệm vụ, với vai trò là người đại diện của cử tri, được cử tri ủy quyền thực thi các quyền lực của họ tại HĐND để tích lũy và rèn luyện. Bởi, kỹ năng là điều không thể có ngay mà phải trải qua quá trình rèn luyện, từ biết việc đến thông thạo mới tới kỹ năng. Các đại biểu hoạt động tốt cần các kỹ năng cơ bản sau:

Chắt lọc từ những bức xúc

Hoạt động ở HĐND đòi hỏi đại biểu biết cách phát hiện những vấn đề cần đưa ra cơ quan dân cử trong vô số những sự kiện, vấn đề mà cử tri, cuộc sống đang đặt ra. Kỹ năng phát hiện và chọn lựa vấn đề giúp đại biểu dân cử lựa chọn, chắt lọc từ những bức xúc có khi mang tính cá biệt, riêng lẻ của một vài cử tri, khái quát thành những vấn đề chung mang tính đại diện để hình thành các tư liệu sống của thực tiễn, góp phần xây dựng chính sách, pháp luật. Nó giúp cho đại biểu đưa được những vấn đề xác đáng, đang được quan tâm nhiều vào chương trình nghị sự, chắt lọc ra những vấn đề cần phản ánh vào trong hoạt động tại nghị trường.

Thực tế, đại biểu HĐND phần lớn còn hoạt động kiêm nhiệm, bộ máy tham mưu, giúp việc riêng không có, trong khi đó các vấn đề cuộc sống và cử tri đặt ra thì bộn bề, mà đại biểu vẫn phải có bổn phận quan tâm đến tất cả các vấn đề đó. Để góp phần giải quyết hiệu quả, cách tốt hơn có lẽ là chọn lấy một vài vấn đề mà đại biểu nắm vững; đồng thời, chọn một vài vấn đề đại biểu hoàn toàn mới, nhưng có điều kiện nắm vững và toàn tâm, toàn ý theo đuổi để giải quyết đến tận cùng mới thôi.

Tìm và phát hiện vấn đề cần quyết định không phải bao giờ cũng dễ dàng. Một vấn đề của đại biểu này rất quan tâm, nhưng lại không phải nằm trong phạm vi chú ý của đại biểu khác. Đại biểu phải đưa ra các phán xét và quyết định hợp lý, làm thế nào để có được sự ủng hộ của các đại biểu khác và các cơ quan hữu quan, biết được ai sẽ ủng hộ mình khi đưa ra các sáng kiến. Quá trình đưa ra quyết định hợp lý bao gồm các bước: Nhận biết vấn đề; phân tích vấn đề; hình dung các phương án, giải pháp; cân nhắc những hậu quả và tác động của phương án; quyết định.

Tận dụng thế mạnh từng nguồn thông tin

Làm sao để không bị ngập trong biển thông tin của thời đại hiện nay? Đại biểu có thể thu nhận thông tin từ nhiều nguồn, mỗi nguồn thông tin có điểm mạnh và điểm yếu của mình. Đại biểu có lợi thế là người tập hợp và tận dụng được thế mạnh của từng nguồn đó. Ví dụ, thông tin của các chuyên gia pháp lý, kinh tế giúp đại biểu nhận biết được những ngóc ngách trong các dự án, giúp đại biểu không bị “múa các con số”. Trong khi đó, thông tin tham vấn được từ cử tri, từ hiệp hội... giúp đại biểu phản biện được các tờ trình của UBND từ góc nhìn đại diện. Cũng cần lưu ý rằng, tham vấn nhiều nguồn thông tin, nhưng đại biểu là người cuối cùng xử lý thông tin và quyết định bấm nút.

Lập luận dựa vào chứng cứ và lôgíc

 Diễn biến của một bài phát biểu, trong một lần phát biểu thường theo thứ tự: Thông điệp chính; tại sao, lập luận; số liệu, chứng cứ; quay lại thông điệp chính; bắc cầu sang nội dung mới. Khi phát biểu, thông điệp của người phát biểu là cái mà người nghe quan tâm nhất. Một thông điệp có hiệu quả là những thông tin ngắn gọn, súc tích, thể hiện được ý tưởng của người phát thông điệp, dễ ghi nhớ nhưng thường khuyến khích người nghe phải suy nghĩ về nó. Thông thường, trong một bài phát biểu, thời điểm hợp lý để “tung” ra thông điệp là khi mở màn và khi kết thúc bài phát biểu.

Nói trước diễn đàn và đặc biệt nói hay thuyết phục mọi người là điều không dễ. Do vậy, rèn luyện kỹ năng nói là điều không thể thiếu của một đại biểu dân cử. Để có bài nói chuyện hoặc phát biểu thành công, trước hết cần lưu ý chuẩn bị bài nói: Một bài phát biểu thành công là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ càng, thời gian chuẩn bị thường dài hơn gấp nhiều lần so với thời gian phát biểu thực sự. Chuẩn bị kỹ các ý kiến để tham gia thảo luận, đặc biệt là những vấn đề, những lĩnh vực mà mình hiểu biết sâu, có nhiều thông tin có thể trao đổi.

Về việc này, đã có nhiều đại biểu chuẩn bị rất công phu, một số đại biểu viết thành bài. Nhưng có một số tình tiết cần khắc phục là có đại biểu phát biểu sau, vì ý kiến đã viết thành bài sẵn nên vẫn đọc nguyên xi các thông tin đã “bão hòa”, do đó mức độ trùng lặp khá cao. Vì vậy, đại biểu phải theo dõi liên tục để điều chỉnh ý kiến của mình cho hợp lý, nâng cao hiệu quả đóng góp của mình.

Phải nói thật ngắn gọn để khi nghe, người dân dễ tiếp cận và người làm chuyên môn cũng chấp nhận được. Khó hơn nữa là phải nói trúng và đúng mức vấn đề. Có lẽ nên tham khảo nguyên tắc: Với thời lượng được phát biểu tối thiểu mà chuyển tải được thông tin bổ ích tối đa; nói ngắn mà không thiếu, nói dài mà không thừa những thông tin cần nói. Chú ý phong thái, cử chỉ, ánh mắt, giọng nói khi phát biểu.

Lập luận khi nói ở HĐND: Cần lập luận dựa vào chứng cứ và lôgíc. Đây là cách lập luận dựa vào những điều được lôgíc dẫn dắt và được thực tế xác nhận. Lập luận dựa vào chứng cứ và lôgíc là thiết thực nhất và đúng đắn nhất. Với cách lập luận này, chúng ta không chỉ tiết kiệm được thời gian, tránh được việc công kích lẫn nhau, mà còn tìm ra được giải pháp phù hợp nhất để giải quyết những vấn đề đang phát sinh trong cuộc sống. Tuy nhiên, tranh luận dựa vào chứng cứ thì phải có thông tin và phải có nghiên cứu.

Có năng lực mới là điều cần, nhưng để hoàn thành nhiệm vụ người đại biểu HĐND còn cần có tinh thần trách nhiệm cao và bản lĩnh vững vàng. Để có được điều đó, đòi hỏi mỗi đại biểu phải có nỗ lực cao và biết hy sinh mới thực hiện được.

Đoàn Đình Anh - Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Hà Tĩnh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang