DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:50 | 23/09/2017 (GMT+7)
.
Theo dòng sự kiện

Sự hoàn hảo không tưởng

08:37 | 14/09/2017
“Số vụ việc vi phạm pháp luật cạnh tranh được xử lý từ năm 2004 đến giờ cho thấy môi trường cạnh tranh ở Việt Nam dường như hoàn hảo quá vì cực kỳ ít”. Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Nguyễn Thị Thu Trang nói trong phiên họp mở rộng của Thường trực Ủy ban Kinh tế thẩm tra Dự án Luật Cạnh tranh (sửa đổi) diễn ra vừa qua.

Theo số liệu do Cục Quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương đưa ra khi tổng kết 10 năm thi hành Luật Cạnh tranh 2004, tính đến hết năm 2015, đơn vị này tiến hành điều tra tổng số 158 vụ và ra quyết định xử phạt 150 vụ. Tính ra, trung bình mỗi năm chỉ có 15 vụ việc được xử lý.

Sự “hoàn hảo” này theo bà Trang là “không tưởng”, chỉ chứng tỏ hiệu quả của cơ quan quản lý cạnh tranh “có vấn đề”. “Có thể vì đang được đặt ở vị trí mà khả năng can thiệp vào các cơ quan khác là khó khăn”, bà Trang phân tích. Ví dụ, Cục Quản lý cạnh tranh hiện thuộc Bộ Công thương, khi các doanh nghiệp của các bộ, ngành khác có hành vi cạnh tranh không lành mạnh thì cũng khó can thiệp. Bộ Công thương cũng không chỉ đạo được các tỉnh. Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập của VCCI cho rằng, nếu quả đúng như vậy, việc xem xét đặt cơ quan cạnh tranh quốc gia ở vị trí bao quát hơn, theo đó trực thuộc Chính phủ, là cần thiết.

Quy định về cơ quan cạnh tranh trong Dự thảo Luật Cạnh tranh (sửa đổi) - được UBTVQH cho ý kiến sáng nay - tiếp cận theo hướng nâng cao tính độc lập và thẩm quyền của cơ quan này để bảo đảm khả năng thực thi Luật hiệu quả. Theo đó, Cục Quản lý cạnh tranh và Hội đồng Cạnh tranh sẽ hợp nhất thành Cơ quan cạnh tranh quốc gia và tiếp tục trực thuộc Bộ Công thương. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại cuộc họp thẩm tra của Thường trực Ủy ban Kinh tế cho rằng, căn cứ vào dự thảo Luật có thể thấy cơ quan này được trao quá nhiều nhiệm vụ và quyền hạn, lại có chức năng tố tụng, kiểm tra nên đặt trong Bộ Công thương là không hợp lý.

Nhưng ngay cả khi cơ quan này có vị thế cao hơn, liệu có hoạt động hiệu quả hơn và pháp luật cạnh tranh có được thực thi tốt hơn hay không? “Cách đây một tháng ồn ào chuyện UBND một số tỉnh không cho doanh nghiệp bán cát ra ngoài. Đây rõ ràng là hành vi vi phạm Luật Cạnh tranh, nhưng tôi không hề nghe thấy lời nào từ cơ quan quản lý cạnh tranh. Mọi người cứ đi tìm ở Luật Tài nguyên và Môi trường mà không thấy công cụ nào”, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập Nguyễn Thị Thu Trang nhắc lại. “Hai năm trước, doanh nghiệp taxi bằng một thỏa thuận ngầm không chịu hạ giá cước khi giá xăng xuống thấp, tôi cũng không thấy cơ quan quản lý cạnh tranh ở đâu?”.

Rốt cuộc, Bộ Tài chính và Bộ Giao thông - Vận tải phải ra quyết định hành chính buộc các hãng xe hạ giá - một hành động sai hoàn toàn - trong khi đáng lẽ cơ quan quản lý cạnh tranh phải đứng ra điều tra và xử phạt các doanh nghiệp vận tải. “Những trường hợp này cơ quan quản lý cạnh tranh bị hạn chế gì hay chỉ hạn chế trách nhiệm?” - câu hỏi của bà Trang có lẽ không quá khó để trả lời. 

Việc đưa ra mô hình cơ quan cạnh tranh quốc gia có thể là kết quả của nhiều cuộc trao đổi và hội thảo chuyên ngành. Tuy nhiên, khi cho ý kiến lần đầu vào dự thảo Luật Cạnh tranh (sửa đổi) vào Kỳ họp thứ 4 sắp tới, có lẽ cơ quan lập pháp vẫn nên làm rõ nó có thực sự cần thiết hay không? Nếu câu trả lời là có thì vấn đề cần được lưu tâm là: Năng lực chuyên môn và trách nhiệm của cơ quan cạnh tranh quốc gia mới là yếu tố chính quyết định hiệu quả hoạt động của nó chứ không phải chuyện trực thuộc Bộ Công thương hay Chính phủ.

Hồng Loan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang