DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:52 | 22/11/2017 (GMT+7)
.
Thực hiện lời hứa của đại biểu khi vận động bầu cử

Hành động để chuyển động

08:18 | 12/09/2017
Đại biểu thực hiện chương trình và lời hứa khi vận động bầu cử là một việc làm cụ thể để chuyển hóa những giá trị của nền dân chủ vào đời sống chính trị toàn dân, làm cho mọi công dân thực sự tham gia vào công việc của Nhà nước, xây dựng một Nhà nước m“Tất cả quyền bính đều thuộc về nhân dân”. Vì vậy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND, đề cao vai trò đại biểu HĐND có ý nghĩa quyết định, nhưng phải bắt đầu từ đâu?

Cơ sở pháp lý bảo đảm

HĐND các cấp bước vào nhiệm kỳ 2016 - 2021 với kỳ vọng của nhân dân sau những bài học kinh nghiệm rút ra từ thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường ở một số địa phương. Địa vị pháp lý của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương với đặc trưng nổi bật mang tính dân chủ nhân dân tiếp tục được khẳng định. Chất lượng đại biểu HĐND được nâng lên. Thể chế và sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức, cán bộ của HĐND được đổi mới, tăng cường. Cơ chế và chế tài giám sát được sửa đổi, hoàn thiện. Tất cả đã tạo cơ sở pháp lý, chính trị bảo đảm để HĐND thực hiện quyền lực nhân dân “ủy thác”.

Cử tri chưa đòi hỏi có sự chuyển hóa “lượng - chất” của cơ quan dân cử trong một sớm một chiều khi trình độ dân trí và nhận thức các giá trị của nền dân chủ trong một bộ phận nhân dân, cán bộ, công chức còn hạn chế. Nhưng, trách nhiệm đại biểu đã làm tròn chưa? Quyền mà nhân dân “ủy thác” đại biểu thực hiện đến đâu? là những câu hỏi của nhân dân mà đại biểu HĐND và chính quyền địa phương (HĐND và UBND) phải trả lời bằng hành động cụ thể.


Thường trực HĐND tỉnh Long An khảo sát thực tế mô hình điểm sản xuất lúa ứng dụng CNC tại xã Thủy Đông, huyện Thạnh Hóa
Ảnh: Công Thành

Sự im lặng và trách nhiệm đại diện

Thực tế, vẫn còn nhiều ý kiến chưa hài lòng với hoạt động của đại biểu HĐND thời gian qua, vì chưa hoặc quên thực hiện lời hứa khi vận động bầu cử. Trước hết, không quá phiến diện để đánh giá rằng, các kỳ họp của HĐND, nhất là ở cấp huyện, cấp xã vẫn chưa có nhiều đổi mới. Nhiều đại biểu không đọc, nghiên cứu tài liệu kỳ họp, cộng với việc tham gia TXCT, tiếp dân chiếu lệ, chưa sâu sát, thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của cử tri, nên không đủ thông tin để tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến, dẫn đến việc không sử dụng đầy đủ quyền giám sát, quyền quyết định của đại biểu tại kỳ họp. Tình trạng biểu quyết theo số đông khá phổ biến.

Thứ hai, hoạt động giám sát của đại biểu chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Biểu hiện rõ nhất là đại biểu thiếu chủ động trước những sự kiện mà dân cần đến người đại diện của mình. Chẳng hạn, đơn thư khiếu nại chậm giải quyết kéo dài; đơn tố cáo bị lộ danh tính người tố cáo; những phản ứng trực diện gần đây (và cả những phản ứng ngầm) của người dân về vị trí đặt trạm thu phí BOT giao thông ở một số địa phương; hay những quyết định hành chính chưa bảo đảm tính hợp pháp do UBND ban hành mà đại biểu biết rõ sự cẩu thả và hệ lụy pháp lý của nó… Nhưng trước những sự việc đó đều thưa vắng tiếng nói của đại biểu HĐND, sự “im lặng đáng sợ” và nguy cơ giảm sút niềm tin của cử tri và nhân dân là hiển hiện.

Đại biểu chuyên trách là “đầu tàu”

 Với đại biểu dân cử các cấp, không ai không nhớ lời Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu Tổng tuyển cử Quốc hội - cơ quan dân cử đầu tiên của nước ta: “Những người trúng cử sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng. Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc”. Đó cũng là mục tiêu hành động của người đại biểu nhân dân.

Đại biểu thực hiện chương trình và lời hứa khi vận động bầu cử là một việc làm cụ thể để chuyển hóa những giá trị của nền dân chủ vào đời sống chính trị toàn dân, làm cho mọi công dân thực sự tham gia vào công việc của Nhà nước, xây dựng một Nhà nước mà “Tất cả quyền bính đều thuộc về nhân dân”. Vì vậy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND, đề cao vai trò đại biểu HĐND có ý nghĩa quyết định, nhưng phải bắt đầu từ đâu?

Trước hết, các đại biểu chuyên trách phải thực sự là “đầu tàu”. Không thể đòi hỏi cả đoàn tàu chuyển động khi đầu tàu đứng yên. Mọi hạn chế, yếu kém của đại biểu hay giảm sút lòng tin của dân đối với cơ quan dân cử, trách nhiệm và nguyên nhân trước hết thuộc về sự lãnh đạo của Đảng và đảng viên được giao nhiệm vụ. Vì vậy, các cấp ủy Đảng phải thường xuyên kiểm tra, giám sát, nhận diện, phát hiện, chấn chỉnh, xử lý những đại biểu là đảng viên có biểu hiện né tránh, ngại va chạm, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, coi chức danh HĐND là “bước đệm tròn vai” để phục vụ tham vọng chức quyền...

Thứ hai, mỗi đại biểu cần nâng cao năng lực đại diện chính trị của mình. Tích cực, chủ động thực hiện quyền giám sát, đổi mới, đa dạng cách thức để liên hệ chặt chẽ với cử tri; thu thập ý kiến, phản ánh, kiến nghị, tìm hiểu ý chí, nguyện vọng của nhân dân, đối chiếu với các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước để đưa ra quyết định đúng đắn tại các kỳ họp và trong hoạt động HĐND. Thường trực HĐND cần thường xuyên giữ mối liên hệ với đại biểu, sau mỗi kỳ họp, bố trí thời gian sinh hoạt nội bộ đại biểu HĐND để kiểm điểm trách nhiệm, rút kinh nghiệm nâng cao hiệu quả  hoạt động.

Thứ ba, tiếp tục thể chế hóa quyền lực nhân dân trong kiểm soát, giám sát hoạt động, phê bình, bãi nhiệm, miễn nhiệm đại biểu HĐND nếu họ không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân. Hiện nay, tuy pháp luật đã quy định nhưng lý luận về cơ chế dân chủ này hầu như ít được thực hành vì tiêu chí không còn xứng đáng khó xác định. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Thực hành sinh ra hiểu biết”. và  “... Dù xem được hàng ngàn, hàng vạn quyển lý luận, nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào một cái hòm đựng sách”. Do đó, cần sớm có quy định để cơ chế miễn nhiệm, bãi nhiệm được thực thi, như một động lực chủ yếu của sự phát triển; đồng thời tạo điều kiện cho đại biểu đủ tự trọng nhưng thiếu nhiệt huyết được rút lui.

ThS. Nguyễn Vân Hậu
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang