DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:25 | 20/09/2017 (GMT+7)
.

Cần công nhận cộng đồng dân cư là chủ rừng

07:01 | 11/09/2017
Nhiều địa phương không có kinh phí để thực hiện việc đo đạc, lập hồ sơ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình. Nếu cộng đồng dân cư, hộ gia đình không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì nghiễm nhiên không được hưởng các quyền chuyển nhượng, quyền thế chấp, quyền tổ chức sản xuất trên chính mảnh đất lâm nghiệp của mình. Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc CAO THỊ XUÂN, thực tế này cho thấy thoát nghèo bằng kinh tế rừng vẫn còn xa vời.

Luật chưa đi vào cuộc sống

- Bà đánh giá như thế nào về kết quả thực hiện chính sách, pháp luật về giao đất, giao rừng cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình vùng dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2006 - 2016 tại các địa phương?

- Chính sách giao đất, giao rừng cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình vùng dân tộc thiểu số, miền núi là chính sách lớn của Đảng, Nhà nước. Những năm qua, thực hiện chủ trương giao đất, giao rừng, đã góp phần ổn định đời sống người dân, tạo đà cho phát triển lâm nghiệp.

Tuy nhiên, giám sát tại các địa phương cho thấy, việc triển khai thực hiện còn nhiều bất cập, hạn chế. Đơn cử, về hành lang pháp lý, mặc dù chúng ta đã có Luật Đất đai, Luật Bảo vệ và phát triển rừng, các nghị định, thông tư hướng dẫn đi kèm, song một số địa phương lại không chấp hành nghiêm các văn bản pháp luật này. Một số địa phương vẫn giao đất, giao rừng theo Nghị định 163/1999/NĐ - CP ngày 16.11.1999 của Chính phủ về giao đất, cho thuê đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp. Các Nghị định 23/2006/NĐ - CP của Chính phủ về thi hành Luật Bảo vệ và phát triển rừng, Thông tư số 38/2014/TT - BNNPTNT của Bộ NN - PTNT về phương án quản lý rừng bền vững, Thông tư liên tịch số 07/2011/TTLT - BNNPTNT-BTNMT của Bộ NN - PTNT, Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn một số nội dung về giao rừng, thuê rừng gắn liền với giao đất, thuê đất lâm nghiệp chưa được thực hiện.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Cao Thị Xuân phát biểu tại buổi giám sát Ảnh: Hoàng Ngọc

- Có những văn bản pháp luật đã được ban hành gần chục năm nhưng lại không được triển khai thực hiện tại địa phương. Điều này ảnh hưởng như thế nào đến quyền lợi của cộng đồng dân cư, hộ gia đình, thưa bà?

- Các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành sau này đều chú trọng hơn đến lợi ích của người dân, với mong muốn giúp người dân sống được bằng nghề rừng nhưng một số địa phương lại không thực hiện. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến người dân không sống được bằng nghề rừng, nghèo vẫn hoàn nghèo.

Xét về chủ rừng được giao rừng ở các địa phương thì các công ty nông, lâm trường, doanh nghiệp được giao rừng, cho thuê rừng tổ chức sản xuất không hiệu quả, lại chưa bị thu hồi đất, rừng. Trong khi đó, các hộ dân là người dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất vẫn còn rất lớn. Ví dụ, ở Nghệ An, có hơn 16.000 hộ dân sống ở vùng miền núi và hộ gia đình là người dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất. Hiện, quy hoạch của tỉnh mới chỉ có 2.000 hộ dân được giao đất, giao rừng. Còn lại 14.000 hộ dân phải chuyển đổi nghề. Đây là thách thức lớn đối với người dân tộc thiểu số, hộ gia đình sống ở vùng núi, vùng cao. Họ sống giữa đất rừng mà không sống được bằng nghề rừng.

Giao đất chưa gắn liền với giao rừng

- Những hạn chế nêu trên, theo bà có phải là do sự thiếu quan tâm, sự vào cuộc thiếu quyết liệt của chính quyền địa phương hay không? 

- Vướng mắc lớn nhất ở các địa phương là kinh phí dành cho phát triển kinh tế lâm nghiệp còn hạn chế. Nhiều địa phương không có kinh phí để thực hiện đo đạc, lập hồ sơ, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình. Nếu cộng đồng dân cư, hộ gia đình không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì nghiễm nhiên không được hưởng các quyền lợi như quyền chuyển nhượng, quyền thế chấp, quyền tổ chức sản xuất trên chính mảnh đất lâm nghiệp của mình. Tôi cho rằng, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đều phải quan tâm nhiều hơn nữa đến 14% người dân tộc thiểu số trên cả nước, để họ có thể thoát nghèo bằng kinh tế rừng.

- Sau giám sát, Hội đồng Dân tộc sẽ có những kiến nghị gì tới QH, Chính phủ để nâng cao hiệu quả thực hiện giao đất, giao rừng cho cộng đồng dân cư và hộ gia đình, thưa bà?

- Hội đồng Dân tộc sẽ kiến nghị QH sửa đổi Luật Bảo vệ và phát triển rừng theo hướng công nhận cộng đồng dân cư là chủ rừng. Đồng thời, đề nghị, Bộ NN - PTNT, Bộ Tài nguyên và Môi trường sửa đổi Thông tư liên tịch số 07/2011/TTLT - BNNPTNT-BTNMT hướng dẫn một số nội dung về giao rừng, thuê rừng gắn liền với giao đất, thuê đất lâm nghiệp theo hướng quy định rõ nguồn kinh phí của Trung ương là bao nhiêu, ngân sách của địa phương là bao nhiêu để thực hiện giao rừng, cho thuê rừng gắn liền với giao đất, thuê đất lâm nghiệp.

Chúng tôi cũng sẽ làm rõ trách nhiệm của Bộ NN - PTNT, Bộ Tài nguyên và Môi trường trong quản lý nhà nước về giao đất, giao rừng. Trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc bố trí các nguồn vốn thực hiện giao đất, giao rừng. Ở các địa phương, sự phối hợp chức năng, nhiệm vụ giữa Sở NN - PTNT, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng cần được làm rõ. Cụ thể, Sở NN - PTNT giao rừng, Sở Tài nguyên và Môi trường giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sự chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa hai Sở này, khiến giao đất chưa gắn liền với giao rừng.

- Xin cảm ơn bà!

Hoàng Ngọc thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang