DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 20:29 | 19/11/2017 (GMT+7)
.

Thay đổi từ khâu xây dựng chính sách dân tộc

08:00 | 10/09/2017
Dù phiên họp Thường trực Hội đồng Dân tộc mở rộng ngày 8.9 vừa qua là phiên họp chuyên sâu đầu tiên để phối hợp thẩm tra thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, nhưng vấn đề bố trí nguồn lực thực hiện các chính sách liên quan đã làm “nóng” quá trình thảo luận. Bởi ngay cả các chính sách do Ủy ban Dân tộc quản lý cũng chỉ đáp ứng được khoảng 50% kinh phí dự kiến, một số chính sách mới ban hành thậm chí đến thời điểm này vẫn chưa bố trí được vốn để triển khai.

Phân giao kinh phí quá chậm

Theo báo cáo của Ủy ban Dân tộc, bố trí vốn cho các chính sách, chương trình, dự án cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi (chính sách dân tộc) hiện chưa thể hiện rõ được tính ưu tiên, không chủ động về kinh phí, chưa bảo đảm cho các mục tiêu và kế hoạch đã được phê duyệt. Những chính sách do Ủy ban Dân tộc quản lý thường được bố trí nguồn lực đáp ứng khoảng 50% tổng kinh phí theo kế hoạch. Thậm chí, nhiều chính sách chỉ mới bố trí được 10% tổng kinh phí dự kiến. Điều này đã gây ra không ít vướng mắc, bất cập cho địa phương trong quá trình triển khai.

Đối với thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2017, nguồn lực ngân sách trung ương bố trí thực hiện các chính sách dân tộc nhìn chung thấp so với kế hoạch và nhu cầu vốn. Bởi vậy, một số chính sách mới ban hành trong năm 2016, 2017 chưa được bố trí triển khai như: Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2017 - 2020 theo Quyết định 2085/2016 của Thủ tướng Chính phủ; Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025 được phê duyệt trong Quyết định số 2086/2016 của Thủ tướng Chính phủ. Ngoài ra, Ủy ban Dân tộc đang phải sử dụng kinh phí giao thường xuyên cho cơ quan để triển khai chính sách đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020; một số chỉ tiêu thực hiện mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ đối với đồng bào thiểu số…

ĐBQH Lưu Đức Long (Vĩnh Phúc) nêu cụ thể về tình trạng này khi triển khai hỗ trợ nhà ở cho người dân tộc thiểu số, một nội dung của chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Để thực hiện nội dung này, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã chủ động tiến hành nhiều công việc nhằm xác định cụ thể diện tích đất xây nhà, đất canh tác cần thiết cho mỗi hộ. Tuy nhiên, nội dung này đến nay vẫn chưa được cấp ngân sách, mà nếu kéo dài thời gian triển khai dễ gây “đội” kinh phí lên - ĐBQH Lưu Đức Long nhận định.

Tại phiên họp, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đưa ra một câu chuyện khác trong phân bổ ngân sách với nhiệm vụ giáo dục. Đó là, dù kế hoạch đầu tư công trung hạn, kế hoạch tài chính 5 năm đã được QH phê duyệt, nhưng trên thực tế vẫn có nội dung đầu tư được phân bổ kinh phí thấp, thậm chí có nội dung chưa được phân bổ. Việc sử dụng lượng vốn ngân sách trung ương giao cho các tỉnh, thành phố cũng có tình trạng tương tự, một số nội dung được phân bổ thấp hơn nhu cầu, thậm chí hiện tượng phân bổ sai nội dung là có thật.   


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến và đoàn công tác giám sát thực tế mô hình trồng rừng của cộng đồng, mô hình hộ dân tại xã Lùng Sui, huyện Si Ma Cai (Lào Cai) 
Ảnh: Hữu Huỳnh

Phải tích hợp chính sách

 Cân đối nguồn lực ngân sách nhà nước thực hiện các chính sách dân tộc thời gian qua, cũng như năm 2017 còn khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu các chính sách đã ban hành. Nhưng sự phối hợp của các bộ, ngành trong đề xuất tích hợp một số chế độ, chính sách vào chương trình mục tiêu quốc gia còn chậm, gây nhiều khó khăn, lúng túng cho các địa phương trong triển khai thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2017. Một số đối tượng được hưởng chế độ ở nhiều chính sách cũng khiến các địa phương phải mất thời gian để rà soát lại, ảnh hưởng đến việc bố trí vốn thực hiện.  

(Bộ Tài chính)

Trước thực trạng nêu trên, Ủy viên Thường trực Hội đồng Dân tộc Đinh Thị Phương Lan đặt câu hỏi: Việc chậm phân bổ kinh phí có phải do một số chính sách dân tộc được xây dựng khi chưa cân đối nguồn lực thực hiện không?

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Hoàng Anh Tuấn cho biết, các chính sách dân tộc thuộc diện phân bổ theo dự toán ngân sách trung ương giao cho các tỉnh, thành phố năm 2017 đều sẽ được giao đủ 100% kinh phí. Việc giao kinh phí chậm chủ yếu xảy ra ở nhóm chính sách, chương trình, dự án mới được bổ sung sau thời điểm xây dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2017. Cá biệt, trong thực hiện một số chương trình mục tiêu quốc gia, thì Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang trong tình trạng “bắc nước chờ gạo người”, vì các bộ, ngành liên quan chưa xây dựng phương án phân giao cụ thể. “Theo tiến độ thực hiện hiện nay, khoản dự toán kinh phí 4 nghìn tỷ đồng dành cho các chương trình này sẽ phải chuyển nguồn sang năm 2018’’, Thứ trưởng Hoàng Anh Tuấn nói.

Tuy nhiên, theo ĐBQH Phương Thị Thanh (Bắc Kạn), hiện nay, có tới 14 chính sách dành cho khu vực này nhưng một số chính sách trùng lặp về đối tượng thụ hưởng, địa bàn áp dụng, gây phân tán nguồn lực đầu tư. Hiện tượng thiếu đồng bộ giữa chính sách và nguồn lực thực hiện đến nay vẫn chưa khắc phục hiệu quả, dù đã được nói nhiều trên diễn đàn của QH. Chưa kể, nhiều thông tư, văn bản hướng dẫn ban hành chậm, không kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện chính sách dân tộc của địa phương, ĐB Phương Thị Thanh đánh giá.

Việc chậm phân bổ kinh phí thực hiện một số chính sách dân tộc có các nguyên nhân khác nhau, cả chủ quan và khách quan. Để cải thiện tình trạng này, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc Nguyễn Lâm Thành cho rằng, các bộ, ngành, địa phương theo chức năng được giao phải đẩy nhanh tiến độ rà soát, đánh giá tác động việc thực hiện chính sách dân tộc hiện hành. Qua đó, đề xuất các nội dung chính sách cần tích hợp, sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ theo hướng tập trung, gọn đầu mối, tránh trùng chéo, không dàn trải.

Khi tiến hành tích hợp chính sách sẽ phải cắt bỏ những chính sách nào có trùng lặp, chồng chéo, ảnh hưởng đến quyền lợi của bộ, ngành hay địa phương. Nhưng trong điều kiện ngân sách khó khăn, để kéo đẩy vùng dân tộc thiểu số và miền núi đi lên như chủ trương của Đảng, Nhà nước thì bắt buộc phải sớm hoàn thành công tác này. Phải dồn lực đầu tư mới “ra tấm ra món” được.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang