DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:33 | 21/09/2017 (GMT+7)
.
Giám sát việc ban hành nghị quyết và hoạt động của HĐND tỉnh, thành phố

Vướng về tổ chức bộ máy tham mưu, giúp việc

08:21 | 10/08/2017
Đây là phản ánh mà Đoàn giám sát của UBTVQH, do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Hoàng Mai làm Trưởng đoàn, nhận được khi làm việc với HĐND tỉnh Quảng Ngãi về việc ban hành nghị quyết và hoạt động của HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Bởi Hiến pháp và các luật liên quan đã tăng nhiệm vụ với HĐND, nhưng tổ chức bộ máy tham mưu, giúp việc lại có phần co hẹp so với trước đây.

Hoạt động từng bước được đổi mới

Từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021 đến nay cũng là khoảng thời gian đầu tiên HĐND các cấp triển khai áp dụng nhiều luật mới như Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015. Dù còn một số lúng túng khi thực hiện các quy định mới, nhưng Đoàn giám sát của UBTVQH nhận thấy, HĐND tỉnh Quảng Ngãi đã đổi mới từng bước trong tiến hành các chức năng, nhiệm vụ hiến định, được cử tri và nhân dân đánh giá cao.

Đoàn giám sát của UBTVQH làm việc với Thường trực HĐND tỉnh Quảng Ngãi Ảnh: Phương Thủy

Đổi mới gây ấn tượng đầu tiên với Đoàn giám sát là việc tổ chức để đại biểu HĐND các cấp tiếp xúc cử tri. Dù đại biểu HĐND tỉnh, huyện, xã mới tiếp xúc cử tri 2 lần mỗi năm (vào trước kỳ họp giữa năm và cuối năm), nhưng điểm riêng có ở Quảng Ngãi là tổ chức để đại biểu tiếp xúc từ 2 tháng trước khi khai mạc kỳ họp. Tại mỗi cuộc tiếp xúc cử tri, đại biểu HĐND đều thông tin kết quả giải quyết, trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến HĐND tại các kỳ họp. Các ý kiến, kiến nghị của cử tri được thu thập sau mỗi cuộc tiếp xúc cử tri đều được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh phối hợp với Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh, các sở, ngành thống nhất tổng hợp, trình ra kỳ họp của HĐND. Trong đó, riêng những kiến nghị mang tính bức xúc của cử tri sẽ được gửi đến UBND chỉ đạo các cơ quan chuyên môn giải quyết, trả lời trực tiếp tại kỳ họp.

Một đổi mới nữa là việc HĐND tỉnh quan tâm giám sát, tự kiểm tra các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành ở tỉnh. Theo Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Quảng Ngãi Tôn Long Hiếu, trên cơ sở kinh nghiệm thực hiện hoạt động này trong nhiệm kỳ trước, sang nhiệm kỳ này, hoạt động giám sát, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật được tăng cường. Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo thành lập Tổ đại biểu do Trưởng ban Pháp chế làm Tổ trưởng, để giám sát, tự kiểm tra quy trình ban hành nghị quyết của HĐND trong năm trước. Tổ đại biểu này sẽ đánh giá nghị quyết nào cần ban hành, sửa đổi, hay đã hết hiệu lực thi hành, sau đó gửi báo cáo cho Thường trực HĐND tỉnh, Sở Tư pháp để phối hợp cùng rà soát.

Và điểm khiến Đoàn giám sát ấn tượng hơn cả là sự kiên quyết từ chối của HĐND tỉnh với những nội dung UBND tỉnh đề xuất ban hành nghị quyết, nhưng chưa được chuẩn bị chặt chẽ về nội dung, thời hạn trình ra HĐND. Lấy ví dụ minh họa cho sự kiên quyết này, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi Bùi Thị Quỳnh Vân cho biết, do chưa đánh giá kỹ tác động của chính sách hỗ trợ đặc thù cho vùng núi tại huyện Sa Huỳnh, nên Thường trực HĐND tỉnh đã trả lại và yêu cầu UBND tỉnh sửa đổi nhiều lần. Vì sự rốt ráo này ngay từ khâu chuẩn bị hồ sơ đề nghị xây dựng nghị quyết, nên từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND tỉnh đã tiến hành 5 kỳ họp, ban hành 88 nghị quyết (trong đó có 68 nghị quyết chuyên đề). Trong đó, các nghị quyết chuyên đề quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương đã đóng góp cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, được người dân đồng tình, ủng hộ thực hiện.

Vẫn còn tâm tư

Đánh giá về các văn bản pháp luật, Lãnh đạo HĐND tỉnh Quảng Ngãi đều nhất trí cho rằng, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015... đã có nhiều quy định tiến bộ, tạo thêm điều kiện cho HĐND các cấp triển khai các chức năng, nhiệm vụ được hiến định. Tuy vậy, theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Võ Phiên, thì Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND chưa quy định cụ thể về chức năng giám sát của Tổ đại biểu HĐND tỉnh, huyện, thậm chí chưa quy định về sử dụng con dấu của Tổ đại biểu. Những yếu tố này khiến hoạt động giám sát của Tổ đại biểu HĐND tỉnh, huyện gặp khó khăn.

Hay như Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 đưa ra một quy trình mới, mang tính kỹ thuật cao trước khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Nhưng Nghị định số 34/2016 của Chính phủ chỉ hướng dẫn chung chung, mang tính nguyên tắc về phương pháp đánh giá tác động chính sách trong dự thảo văn bản quy phạm luật; tác động tích cực, tiêu cực của chính sách; so sánh các chi phí về lợi ích... Quy định hướng dẫn không cụ thể nên việc triển khai thực hiện ở địa phương gặp khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong nghị quyết của HĐND, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Võ Phiên cho biết.

Nhưng tâm tư nhiều nhất của Thường trực HĐND cũng như các ban của HĐND tỉnh Quảng Ngãi là quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế của Văn phòng HĐND tỉnh, thành phố (tại Nghị định số 48/2016 của Chính phủ). Nghị định này quy định Văn phòng HĐND tỉnh chỉ được thành lập 2 phòng (Phòng Tổng hợp và Phòng Tổ chức - Hành chính - Quản trị). Trong khi đó, Điều 127 Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định, Văn phòng HĐND tỉnh là cơ quan tham mưu, giúp việc, phục vụ hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các ban của HĐND và đại biểu HĐND, với chức năng, nhiệm vụ nhiều hơn trước, bao quát nhiều lĩnh vực chuyên môn. Vì thế, nếu chỉ có một Phòng Tổng hợp tham mưu, giúp việc là chưa phù hợp, khó bảo đảm sự chuyên sâu theo từng lĩnh vực.

Sau khoảng một năm bước vào nhiệm kỳ 2016 - 2021 và là năm đầu nhiệm thực thi các luật mới cho thấy, bên cạnh mặt thuận lợi là cơ bản, thì cũng đặt ra một số vấn đề trong thực tế triển khai các văn bản pháp luật này. Nhận rõ thực tế này, cũng như thúc đẩy việc đưa các văn bản pháp luật do QH ban hành khẩn trương đi vào cuộc sống, UBTVQH đã tiến hành đợt giám sát về việc ban hành nghị quyết và hoạt động của HĐND, để nắm tình hình, ghi nhận vướng mắc, khó khăn mới phát sinh, kịp thời tháo gỡ, thiết thực nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND.

Dẫn đầu Đoàn công tác giám sát tại Quảng Ngãi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Hoàng Mai khẳng định, những phản ánh đầy đủ, chi tiết và thẳng thắn của HĐND tỉnh Quảng Ngãi về tình hình triển khai thực hiện các Luật mới là dữ liệu quý giá từ thực tiễn với Đoàn giám sát của UBTVQH. Theo đó, không chỉ những kiến nghị về vướng mắc trong triển khai quy định pháp luật, mà các kinh nghiệm hay từ thực tế tiến hành hoạt động của HĐND tỉnh sẽ được báo cáo đầy đủ với UBTVQH.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang