DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:40 | 19/10/2017 (GMT+7)
.
Theo dòng sự kiện

“Phân bổ” rủi ro các dự án BOT

08:20 | 10/08/2017
Giữa năm 2016, khi bức xúc liên quan đến các dự án giao thông được đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) lên đến đỉnh điểm, thì lãnh đạo một doanh nghiệp lớn đã tham gia thực hiện nhiều dự án BOT nói thẳng: Các doanh nghiệp BOT hiện nay chỉ “kéo công làm lãi, chứ lợi nhuận từ đầu tư BOT rất thấp”. Cũng theo vị lãnh đạo doanh nghiệp này thì, dư luận xã hội cứ hình dung doanh nghiệp “đổ xô” vào BOT, rằng BOT đem lại lợi nhuận “kếch xù”, nhưng không phải như vậy. Rủi ro cho các doanh nghiệp đầu tư BOT là rất nhiều.

Và quả thực, kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông BOT của Đoàn giám sát của UBTVQH trong gần 7 tháng qua đã ghi nhận điều này.

Dự thảo báo cáo kết quả giám sát sẽ được trình UBTVQH vào đầu tuần tới nêu rõ, mặc dù hợp đồng BOT về bản chất là hợp đồng kinh doanh thông thường, nhưng thực tế hiện nay, khi cân nhắc đầu tư các dự án theo hình thức này, quá trình thỏa thuận giữa các bên hầu như mới chỉ tập trung vào rủi ro của phía Nhà nước, ngân hàng và người dân, mà ít bàn đến những rủi ro của nhà đầu tư. Một trong những rủi ro là tính ổn định của chính sách còn hạn chế, thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định và các văn bản pháp luật liên quan thường chưa kịp thời. Thời gian qua, nhiều dự án BOT đã bị ảnh hưởng do sự thiếu nhất quán trong chính sách, trong quy hoạch, đơn cử như dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai mở nút giao IC7 kết nối với thành phố Việt Trì, Phú Thọ đã làm giảm lưu lượng xe đi qua cầu Hạc Trì. Cùng với đó là, nguyên tắc của cơ chế thị trường chưa được tuân thủ chặt chẽ. Một số dự án BOT không được tăng phí theo lộ trình đã cam kết trong hợp đồng để thực hiện kiềm chế lạm phát theo chủ trương của Chính phủ tại Nghị quyết 35/NQ-CP. Một số dự án buộc phải miễn, giảm phí do phản ứng của người dân, khiến phương án tài chính bị ảnh hưởng lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài, “cục nợ” ngân hàng treo lơ lửng trên đầu các nhà đầu tư.

Phó Trưởng đoàn thường trực Đoàn giám sát của UBTVQH  Nguyễn Đức Kiên cũng chỉ rõ, những quy định về mức thu phí, thời gian thu phí, việc quyết toán công trình xây dựng, chi phí xây dựng… vừa qua đều chưa được làm rõ. Hệ quả là, một số dự án tuy có những hạng mục chưa hoàn thành nhưng đã đưa vào thu phí, gây bức xúc cho người dân. Lý do là vì việc giải phóng mặt bằng cho các dự án này đều bị chậm tiến độ so với cam kết của hợp đồng. Để tránh vi phạm hợp đồng, cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn phải xem xét cho phép tiến hành thu phí trước khi hoàn thành tất cả các hạng mục như đối với dự án quốc lộ 10 Tân Đệ La Uyên, quốc lộ 51 Biên Hòa - Vũng Tàu, quốc lộ 1 tránh thành phố Phan Rang - Tháp Chàm…

Hoạt động đầu tư kinh doanh luôn tiềm ẩn rủi ro. Đầu tư giao thông BOT cũng không là ngoại lệ. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay thì không thể không huy động các doanh nghiệp tham gia đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông theo hình thức BOT. Vì thế, cùng với những đề xuất lớn liên quan đến chủ trương, chính sách, pháp luật về BOT nhằm cân bằng lợi ích của các bên liên quan sẽ được Đoàn giám sát trình UBTVQH, có lẽ, các nội dung liên quan đến hợp đồng BOT cũng cần được rà soát và hoàn thiện. Ví dụ như, mẫu hợp đồng BOT với các quy định chi tiết về quyền, nghĩa vụ của Chính phủ, chính quyền địa phương và nhà đầu tư, các quy định về tài chính, thuế, thiết kế và thi công, chi phí giải phóng mặt bằng, vận hành, thời gian thu phí, mức phí, giá trị quyết toán của hợp đồng, diễn biến thay đổi lưu lượng xe, đất đai, các thỏa thuận bảo đảm, đề nghị bảo lãnh, thủ tục thiết kế, kiểm tra… Điều quan trọng nữa là, cần có chính sách “phân bổ” rủi ro của dự án một cách hợp lý cho mỗi bên liên quan. Việc thiết lập quy trình giám sát, phân chia, chuyển giao và kiểm soát rủi ro của các bên trong dự án BOT, theo một thành viên của Đoàn giám sát, là hoàn toàn có thể làm được bằng cách phân tích rủi ro của dự án trước khi tiến hành đấu thầu, thành lập đơn vị hoặc trung tâm chuyên trách về lĩnh vực phân bổ rủi ro nhằm xem xét, theo dõi và tư vấn cho các bên liên quan.

Quỳnh Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang