DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:28 | 15/12/2017 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Nhìn PPP từ góc độ nào?

07:19 | 19/06/2017
Sau 2 năm thực hiện nghị định 15/2015/NĐ - CP về đầu tư theo hình thức hợp tác công - tư (PPP) mà không có dự án lớn nào được đấu thầu thành công, Chính phủ lại một lần nữa bàn về việc sửa đổi các quy định về PPP. Bên cạnh hàng loạt rào cản pháp lý được các bên cho vay và các nhà đầu tư nêu ra trong các kỳ họp trước đó của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF), Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng đã phân tích nhiều vấn đề nổi cộm trong VBF giữa kỳ năm 2017 vừa diễn ra tại Hà Nội.

Đầu tiên là cách nhìn mang nặng tính đầu tư công của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cụ thể, việc quản lý việc đầu tư và hỗ trợ của Nhà nước đối với các dự án PPP chịu sự điều chỉnh của Luật Đầu tư công. Điều đó dẫn tới thực tế là các thủ tục đầu tư rườm rà và cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ e ngại nếu phải thực hiện các giải pháp chưa có tiền lệ đối với hình thức đầu tư còn tương đối mới mẻ này. Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng chỉ ra rằng, cơ quan nhà nước có thẩm quyền không có nguồn lực và động lực để thực hiện phát triển dự án. Mặc dù cơ quan này phải chịu trách nhiệm lớn trong việc chuẩn bị cho dự án, cụ thể là chuẩn bị báo cáo nghiên cứu khả thi để đấu thầu nhưng họ lại chưa có đủ nguồn lực cần thiết để thực hiện.

PPP cũng được cho là chưa thực sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Thực tế trong vòng hai năm qua đã chứng minh rằng, các dự án cơ sở hạ tầng vẫn có thể được thực hiện theo khung pháp lý quy định tại Luật Đầu tư mà không cần thông qua PPP và sử dụng các ưu đãi đầu tư đã có trong luật đó. Tuy nhiên, mục đích của PPP là tạo dựng các dự án có hiệu quả cao có thể thu hút nguồn vốn từ các ngân hàng mà không phải bảo lãnh, từ đó giảm thiểu gánh nặng tài chính của Nhà nước. Mục tiêu này, theo Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng, sẽ không đạt được nếu các dự án được thực hiện bởi các công ty trong nước sử dụng vốn vay từ các ngân hàng thương mại nhà nước. Việc thiếu các ưu đãi đầu tư mạnh mẽ và hấp dẫn của mô hình PPP để thúc đẩy các ngân hàng thương mại ngoài quốc doanh cả trong và ngoài nước cho vay cũng gây ra quan ngại về tính thiết thực của chương trình PPP trong việc huy động vốn cho dự án cơ sở hạ tầng.

Một trong những động lực chính của chương trình PPP là bảo đảm tính hiệu quả của khoản đầu tư. Do đó, Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng nhấn mạnh rằng, điều quan trọng đối với các nhà đầu tư là Việt Nam cần xây dựng một cơ chế phân bổ rủi ro nhất quán và thống nhất giữa các lĩnh vực đầu tư khác nhau. Qua đó, cho phép nhà đầu tư có thể dự đoán một cách tương đối chắc chắn về việc các rủi ro nào sẽ do Chính phủ chịu trách nhiệm. Nếu không có hướng dẫn rõ ràng về cơ chế phân bổ rủi ro, việc đàm phán các điều kiện hợp đồng của các tài liệu dự án chắc chắn sẽ tốn nhiều thời gian và trở nên phức tạp cho tất cả các bên.

“Chúng tôi đề xuất Chính phủ nên tập trung nguồn lực để thực hiện một số dự án tiêu biểu được các bên cho vay đồng ý cấp vốn để chứng minh tính khả thi của mô hình đầu tư này”, Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng khuyến cáo. Chỉ khi có một số thành công nhất định, cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các nhà đầu tư mới có động lực theo đuổi PPP, đồng thời, giúp các bên có được những kinh nghiệm và bài học thực tiễn từ việc tự thực thi pháp luật.

Nhưng có lẽ điều quan trọng hơn cả là Chính phủ phải xác định rõ rằng, việc thực hiện thành công chương trình PPP chính là lợi ích của Chính phủ. Vì lẽ đó, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần nhìn nhận dự án từ cả khía cạnh thương mại thay vì từ góc độ đầu tư công như hiện nay. Điều này bao gồm việc xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi theo tiêu chuẩn quốc tế để có thể đưa ra đấu thầu chọn nhà đầu tư, bảo đảm tính minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư và cơ chế chia sẻ rủi ro rõ ràng và minh bạch với đối tác tư nhân. Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng cho rằng, nếu không có sự thay đổi cơ bản trong quan điểm về các dự án PPP, các cơ quan nhà nước sẽ không sẵn sàng chia sẻ rủi ro thương mại với các nhà đầu tư. Điều đó cũng có nghĩa sẽ làm mất đi động lực chính của PPP.

Tiểu Phong
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang