DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:34 | 26/05/2017 (GMT+7)
.
Dự án Luật Thủy sản (sửa đổi)

Chưa xử lý tốt những điểm chồng lấn

07:58 | 20/03/2017
Đây là quan điểm được nhiều đại biểu đưa ra tại phiên họp mở rộng để thẩm tra sơ bộ dự án Luật Thủy sản (sửa đổi), do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổ chức cuối tuần qua. Do xử lý chưa tốt nên đã dẫn đến tình trạng “một con cá” có hai bộ cùng quản lý, dễ gây khó khăn cho việc thực thi nhiệm vụ.

2 cơ quan cùng quản lý 1 đối tượng, 1 địa điểm

Điểm nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu tham dự phiên họp mở rộng là các quy định về khu bảo tồn biển và khu bảo tồn thủy sản nội địa tại dự án Luật Thủy sản (sửa đổi). Theo lý giải của cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ NN - PTNT), việc đưa ra quy định về khu bảo tồn biển và khu bảo tồn thủy sản nội địa là nhằm giải quyết mối quan hệ giữa “quy định quản lý tổng thể” và “quy định quản lý chuyên ngành”, cũng như góp phần đưa ra mô hình khu bảo tồn phù hợp với đặc thù của ngành thủy sản. Mặt khác, trên thực tế, từ năm 2008 và 2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam, cũng như hệ thống khu bảo tồn vùng nước nội địa. Trên cơ sở hai văn bản này, Bộ NN - PTNT, các địa phương đã thành lập 9 khu bảo tồn biển, còn xây dựng quy hoạch chi tiết 6 khu bảo tồn vùng nước nội địa. Và mới nhất, tại Nghị định số 15/2017 của Chính phủ đã quy định Bộ NN - PTNT có thẩm quyền chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra thực hiện các quy định về quản lý các khu bảo tồn biển, khu bảo tồn vùng nước nội địa có liên quan tới nguồn lợi thủy sản theo quy định pháp luật.


Nguồn: ITN

Việc giao thẩm quyền cho cấp tỉnh, huyện cấp chứng nhận giao, cho thuê đất, mặt nước biển với các dự án có quy mô đầu tư trên diện tích lớn, ảnh hưởng đến nhiều tỉnh là khó khả thi. Mặt khác, theo Nghị định 51 của Chính phủ về việc giao khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên biển, thì UBND cấp tỉnh chỉ có thẩm quyền giao, cho thuê từ vùng biển 3 hải lý trở vào. Các mô hình nuôi xa bờ cũng thường khó kiểm soát, ảnh hưởng đến an ninh quốc phòng quốc gia. Vì thế, việc cho thuê, giao mặt nước biển cần có sự đánh giá tổng hợp của các cơ quan chuyên ngành Trung ương.

Báo cáo của Nhóm nghiên cứu Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường

Tuy nhiên, đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật cho rằng, quy định về hai khu bảo tồn này chồng chéo với quy định của Luật Đa dạng sinh học, dẫn đến cùng một địa điểm (vùng đất ngập nước, khu dự trữ thiên nhiên) và cùng một đối tượng (loài - sinh cản, loài thủy sản có giá trị quý hiếm, giá trị kinh tế, khoa học, có hệ sinh thái đặc thù) lại được 2 luật điều chỉnh, do 2 cơ quan cùng quản lý. Cùng quan điểm này, Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Thị Quốc Khánh ví von, với cách quy định này, thì một con cá sẽ có đến 2 bộ cùng quản lý, trái với tinh thần Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị là cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính để một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì quản lý. “Chính phủ phải đứng ra giải quyết sự chồng lấn trách nhiệm, chức năng giữa Bộ NN - PTNT với Bộ Tài nguyên và Môi trường” - bà Trần Thị Quốc Khánh đề nghị.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, nếu như thực sự cần thiết bổ sung quy định về các khu bảo tồn này, thì cách giải quyết tại dự án Luật đưa ra cũng chưa thấu đáo. Bởi theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nếu luật khung không phù hợp với đòi hỏi quản lý chuyên ngành, thì phải quy định rõ trong luật chuyên ngành ban hành sau về việc bãi bỏ điều, khoản cụ thể trong luật ban hành trước. Dự án Luật Thủy sản (sửa đổi) chỉ quy định về tiêu chí thành lập khu bảo tồn biển, khu bảo tồn thủy sản nội địa, cũng như thẩm quyền thành lập theo từng cấp quản lý. Dự án Luật không nêu rõ sẽ bãi bỏ hay điều chỉnh cụ thể với quy định nào trong Luật Đa dạng sinh học hiện hành, nên khó phân định rõ ràng chức năng, thẩm quyền giữa các bộ, ngành - ĐB Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa) lưu ý.

Quy định pháp luật có khả thi?

Có thể thấy, ở nhiều nước trên thế giới, để quản lý nuôi trồng, đánh bắt, khai thác thủy sản hiệu quả, các cơ quan chức năng thường chú trọng ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn về các loại vật tư đầu vào trong nuôi trồng thủy sản, quản lý tàu cá... Bởi tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật là công cụ quan trọng để ngăn chặn các hành vi, hoạt động xâm hại đến nguồn lợi thủy sản quốc gia, làm giảm hiệu quả khai thác. Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng giúp cơ quan quản lý nhà nước có thể hướng cá nhân, đơn vị thực hiện sản xuất, kinh doanh theo hướng đúng đắn, mà không phải can thiệp vào hoạt động cụ thể, đi trái với xu hướng của kinh tế thị trường. Tiếp thu kinh nghiệm trên thế giới, dự án Luật Thủy sản (sửa đổi) đã giao Bộ NN - PTNT xây dựng và ban hành nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực thủy sản; phối hợp với các bộ, ngành xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

Trao đổi bên hành lang phiên họp, một số ý kiến lưu ý, “tiêu chuẩn kỹ thuật” thường chỉ mang tính khuyến khích áp dụng, song “quy chuẩn kỹ thuật” sẽ bắt buộc các cá nhân, đơn vị, tổ chức phải áp dụng rộng rãi trên cả nước. Trong khi đó, Hiến pháp năm 2013 đã quy định, quyền tự do kinh doanh của công dân chỉ bị giới hạn bởi luật, nên về lý, các quy chuẩn kỹ thuật nêu trên sẽ phải được đưa vào dự thảo Luật Thủy sản (sửa đổi). Trên thực tế, để tuân thủ quy định này của Hiến pháp năm 2013, Luật Đầu tư năm 2014 đã phải quy định rõ danh mục các ngành nghề kinh doanh, đầu tư có điều kiện hoặc cấm thực hiện ở nước ta. “Với trên 10 hệ thống quy chuẩn kỹ thuật được giao cho Bộ NN - PTNT xây dựng và ban hành, thì có làm kịp không trong khoảng 6 tháng, từ thời điểm luật được ban hành đến khi có hiệu lực?’’ - đại diện Thường trực Ủy ban Pháp luật nêu câu hỏi.

Việc quy định bổ sung về các khu bảo tồn thủy sản, cũng như xác định rõ các nhóm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực này được lý giải sẽ góp phần khắc phục hạn chế của Luật hiện hành. Nhưng ĐBQH không thể quyết định thông qua Dự án Luật Thủy sản (sửa đổi) dựa vào niềm tin, mà phải nhìn thấy những quy định pháp luật rõ ràng, đồng bộ và có tính khả thi cao.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang