DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:25 | 13/12/2017 (GMT+7)
.
Phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em

Đề xuất giám sát ở mức độ cao nhất

07:59 | 15/03/2017
Tất cả hành vi xâm hại tình dục trẻ em đều đáng lên án và phải được xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Với vai trò là Ủy ban phụ trách về lĩnh vực trẻ em, tới đây, Ủy ban sẽ đề xuất với QH, UBTVQH thực hiện giám sát ở mức độ cao nhất đối với nội dung này. Trước mắt, Ủy ban sẽ tổ chức Phiên giải trình, nghe Chính phủ báo cáo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ NGÔ THỊ MINH đã khẳng định như vậy trong cuộc trao đổi với Báo Đại biểu Nhân dân về vấn đề đang khiến dư luận xã hội bức xúc, thậm chí phẫn nộ.

Phải được xử lý nghiêm minh

- Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ xâm hại tình dục trẻ em, khiến dư luận cử tri và nhân dân rất bất bình. Bà nhìn nhận như thế nào về thực trạng này?

Phải xử lý dứt điểm các vụ xâm hại tình dục trẻ em. Các đối tượng có hành vi xâm hại trẻ em cần xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Một số vụ án điển hình cần được cơ quan có thẩm quyền đưa ra xét xử lưu động để răn đe, phòng ngừa tội phạm, nâng cao ý thức cảnh giác cho nhân dân.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Ngô Thị Minh

- Trong những năm gần đây, tình trạng xâm hại tình dục trẻ em có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp, gây bức xúc, nhức nhối trong dư luận xã hội. Đặc biệt, những ngày qua trên các phương tiện truyền thông đưa thông tin về các vụ xâm hại tình dục trẻ em cho thấy tính chất vụ việc đã đến mức nghiêm trọng; sự vô cảm, mất nhân tính của tội phạm báo động về sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận dân cư. Nguy cơ bị xâm hại tình dục có thể xảy ra đối với trẻ em ở bất kỳ độ tuổi nào, không phân biệt giới tính, từ thành thị đến nông thôn, và trẻ có thể bị xâm hại ngay dưới mái trường, trong ngôi nhà của chính mình.

Bản thân tôi rất đau lòng khi nghe thông tin về những vụ việc này. Tôi từng trực tiếp gặp gỡ, tiếp xúc với các em là nạn nhân của các vụ xâm hại tình dục. Những tổn thương về tinh thần, sang chấn tâm lý, ám ảnh với đứa trẻ có thể kéo dài rất lâu, ảnh hưởng đến tinh thần, đến việc hình thành và phát triển nhân cách của đứa trẻ. Đây thực sự là vấn đề cấp thiết, cần có sự phối hợp của nhiều cơ quan, nhiều bộ, ngành trong việc bảo đảm thực hiện quyền trẻ em: Quyền được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, nhân phẩm, danh dự của các em. Sự phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc tăng cường phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp bảo vệ trẻ em, bảo đảm môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ là rất cần thiết.                   

Các hành vi xâm hại tình dục trẻ em đều đáng lên án và phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

- Xâm hại tình dục là tội phạm đặc biệt nhạy cảm và tổn thương lâu dài cho nạn nhân, nhưng một số vụ việc vừa qua cho thấy cách xử lý còn chậm trễ, thiếu chặt chẽ, hoặc thiếu nhạy cảm, khiến nạn nhân tổn hại nghiêm trọng hơn. Ý kiến của bà về vấn đề này như thế nào?

- Khi các vụ xâm hại tình dục trẻ em xảy ra, nạn nhân cũng như gia đình các em rất lúng túng trong việc thực hiện nghĩa vụ và thủ tục tố giác bắt buộc đối với hành vi xâm hại tình dục. Mặt khác, đa số trẻ em bị xâm hại và gia đình các em này đều có tâm lý mặc cảm, tự ti, lo sợ bị trả thù nên không dám tố cáo kẻ gây hại và che giấu hoàn cảnh bị tổn thương của trẻ, dẫn đến tình trạng bỏ sót tội phạm và nạn nhân chậm được chăm sóc, hỗ trợ. Một số vụ việc đã được nạn nhân và gia đình tố giác nhưng sự thờ ơ, chậm trễ vào cuộc của các cơ quan chức năng khiến cho đối tượng phạm tội không được đưa ra xử lý nghiêm minh đúng pháp luật, dẫn tới sự nghi ngờ, mất niềm tin của gia đình nạn nhân cũng như sự coi thường pháp luật của những người phạm tội. Đáng lo ngại là hành vi xâm hại tình dục trẻ em ít được cộng đồng chủ động tố giác, trình báo với cơ quan chức năng, nhiều vụ việc để kéo dài nhiều năm, khi tình trạng xâm hại ở mức nghiêm trọng mới được các phương tiện thông tin đại chúng phát giác trước công luận...

Sẽ tổ chức giải trình về phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em

- Đâu là nguyên nhân của thực tế này, nhất là hiện tượng coi thường pháp luật, thưa bà?

- Trước khi Luật Trẻ em 2016 được sửa đổi, bổ sung, các văn bản quy phạm pháp luật về trẻ em còn thiếu các quy trình và hướng dẫn cụ thể về hỗ trợ, bảo vệ trẻ em là nạn nhân, nhân chứng của bạo lực, xâm hại tình dục (cả trong hệ thống tư pháp và ngoài cộng đồng); chưa quy định chi tiết về bảo mật thông tin, bảo vệ người tố giác các hành vi bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em và trách nhiệm của các ban, ngành trong tiếp nhận, xử lý, can thiệp, hỗ trợ, phục hồi cho trẻ khi bị xâm hại tình dục... Do đó, chưa khuyến khích được nhân dân tích cực phát giác tội phạm, gây khó khăn trong việc thực thi pháp luật đối với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em. Trong quy định về thủ tục điều tra, truy tố, xét xử các vụ án xâm hại tình dục trẻ em chưa chú trọng đầy đủ đặc tính dễ bị tổn thương của trẻ bị xâm hại tình dục, khiến các em cảm thấy căng thẳng, sợ hãi khi tham gia tố tụng và không sẵn sàng hợp tác với các cơ quan thi hành pháp luật... Ngoài ra, cũng chưa có cơ chế phối hợp hoạt động giữa các cơ quan y tế, giáo dục, tư pháp với cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em để kịp thời phát hiện và xử lý các vụ xâm hại tình dục hoặc hỗ trợ, bảo vệ trẻ em là nạn nhân, nhân chứng của các hành vi xâm hại tình dục trước, trong và sau quá trình tố tụng.

Trong những năm qua, thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em và thực hiện Công ước quốc tế về Quyền trẻ em mà Việt Nam đã ký kết từ năm 1990, QH đã ban hành, bổ sung, sửa đổi nhiều đạo luật quan trọng, như: Luật Trẻ em; Luật Phòng, chống mua bán người; Bộ luật Hình sự; Bộ luật Dân sự; Bộ luật Lao động; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình… Trong đó, quy định nhiều nội dung trực tiếp hoặc gián tiếp về việc bảo vệ trẻ em khỏi bị xâm hại tình dục. Đây là những cơ sở pháp lý, căn cứ quan trọng để các bộ, ngành, cơ quan hữu quan và UBND các cấp chỉ đạo triển khai và tổ chức các hoạt động phòng ngừa, bảo vệ, trợ giúp trẻ em khỏi bị xâm hại tình dục.

Ngoài ra, sự vào cuộc của các phương tiện thông tin đại chúng đã góp phần không nhỏ trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em, tạo hiệu ứng xã hội trong việc bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ bị xâm hại tình dục.

- Trước những diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng của những hành vi xâm hại tình dục trẻ em, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ đã có những động thái gì, cả trước mắt cũng như lâu dài để bảo vệ trẻ em?

- Luật Trẻ em năm 2016 đã được QH Khóa XIII thông qua ngày 5.4.2016 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1.6 tới. Đây là cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quyền trẻ em. Luật quy định nghiêm cấm hành vi xâm hại tình dục trẻ em (Điều 6), quyền của trẻ em được bảo vệ để không bị xâm hại tình dục (Điều 25) và các biện pháp can thiệp, hỗ trợ trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó có trẻ em bị xâm hại tình dục.

Với vai trò là cơ quan của QH phụ trách lĩnh vực trẻ em, trong những năm qua, Ủy ban đã tổ chức nhiều cuộc giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em và đã có những kiến nghị đối với QH, các bộ, ngành hữu quan trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật đối với trẻ em. Trong thời gian tới, Ủy ban sẽ đề xuất với QH, UBTVQH thực hiện giám sát ở mức độ cao nhất đối với nội dung này.

Trước mắt, Ủy ban sẽ tổ chức Phiên giải trình, nghe Chính phủ báo cáo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em. Mục đích nhằm đánh giá công tác chỉ đạo, điều hành và làm rõ vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, bộ, ngành hữu quan và chính quyền địa phương trong thực hiện quyền trẻ em cũng như công tác phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em.

- Xin cảm ơn bà!

Hoàng Ngọc thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang