DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 08:39 | 20/09/2017 (GMT+7)
.
Thực hiện lộ trình thông tuyến khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế

Quyền lợi chính đáng của người dân

07:38 | 02/03/2017
Sau một năm thực hiện thông tuyến khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã phát sinh một số bất cập, vướng mắc, thậm chí tiêu cực, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Tuy nhiên, đâu mới là nguyên nhân thực của tình trạng này? Câu hỏi này đã phần nào sáng tỏ trong Phiên giải trình do Ủy ban Về các vấn đề xã hội tổ chức sáng qua.

Tăng chi Quỹ BHYT do đâu?

Báo cáo của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam tại Phiên giải trình đều khẳng định, việc thông tuyến khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) đến tuyến huyện đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho các cơ sở y tế chất lượng tốt thu hút bệnh nhân. Bộ Y tế cũng nêu rõ, người có thẻ BHYT đã có nhiều sự lựa chọn hơn về cơ sở KCB tuyến huyện, tuyến xã, phù hợp với nhu cầu bản thân, thuận tiện trong tiếp cận dịch vụ. Hầu hết người tham gia BHYT đều đánh giá cao và cho rằng đây là sự đột phá trong tư duy quản lý, vì mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển trong chăm sóc sức khỏe nhân dân. Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, cơ chế thông tuyến đòi hỏi mỗi cơ sở KCB phải chủ động, tích cực nâng cao chất lượng dịch vụ, nên thực chất đã tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở KCB.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trình bày báo cáo tại phiên giải trình Ảnh: TTXVN

Dẫu vậy, bên cạnh những mặt được, báo cáo của Bộ Y tế và BHXH Việt Nam cũng thẳng thắn chỉ ra một số hiện tượng tiêu cực trong thực hiện chủ trương này. Đó là làm giảm lượng người KCB tại tuyến y tế xã, tăng áp lực lên tuyến huyện, gây quá tải. Quỹ KCB BHYT sau nhiều năm liên tục kết dư (giai đoạn 2009 - 2015), đến 2016, sau một năm thực hiện thông tuyến đã bội chi (ước bội chi là 5.130 tỷ đồng). Ngoài ra, cũng có một số bệnh viện có xu hướng “xin” xuống hạng (từ hạng 1, 2 xuống 3, 4) để được xếp tương đương với bệnh viện tuyến huyện để áp dụng cơ chế thông tuyến. “Đây là vấn đề không bình thường và rất đáng suy nghĩ”, Thứ trưởng, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh nói. Đấy là chưa kể còn có tình trạng cạnh tranh không lành mạnh của các cơ sở, nhất là cơ sở KCB tư nhân như khuyến mại, thu hút người bệnh bằng quà tặng, chỉ định nhiều dịch vụ kỹ thuật... tạo nhu cầu KCB tăng “ảo”, làm gia tăng chi phí KCB BHYT. Thậm chí, đã có tình trạng người bệnh BHYT đi KCB nhiều lần trong ngày, tuần, tháng để lấy thuốc miễn phí. Số liệu thống kê cho thấy nhiều trường hợp không bình thường vì từ tháng 7.2016 đến tháng 2.2017, có trên 1,2 triệu người tham gia BHYT đi KCB từ 2 lần trở lên mỗi tháng; 3 triệu lượt khám nhiều lần trong cùng ngày, nhiều lần trong tháng. Và đã có trường hợp đi khám, lấy thuốc đến 308 lần ở 23 nơi trong 8 tháng, hay có người trong quý IV.2016 đi khám, lấy thuốc 160 lần tại 20 cơ sở khác nhau.

Lý giải cho những hiện tượng này, Bộ Y tế cho rằng, do việc triển khai thực hiện cơ chế thông tuyến nhưng chưa thay đổi cơ chế quản lý sử dụng Quỹ KCB BHYT.
Lập luận này chưa thuyết phục được các đại biểu tham dự Phiên giải trình. Từ góc độ thực tế, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Văn Tiên cho biết, việc thực hiện thông tuyến KCB BHYT chỉ là yếu tố rất nhỏ làm tăng chi quỹ, gây ra tình trạng bội chi. Nguyên nhân chính ở đây là do việc thông tuyến được thực hiện cùng thời điểm với áp dụng giá dịch vụ y tế mới, cộng thêm một số yếu tố tiêu cực đã gây ra dư luận không đúng về chính sách này. Cùng quan điểm, ĐBQH Phạm Khánh Phong Lan (TP Hồ Chí Minh) chỉ rõ, không nên nói rằng do thông tuyến dẫn đến lạm dụng Quỹ BHYT. Hơn nữa, không thể vì một vài trường hợp lạm dụng mà cắt việc được hưởng quyền lợi chính đáng của người dân trong thực hiện cơ chế thông tuyến.  

Cử tri đánh giá tích cực

Liên quan đến những mặt hạn chế, tiêu cực phát sinh sau một năm thực hiện thông tuyến KCB BHYT, BHXH Việt Nam nêu các nguyên nhân như các thông tư hướng dẫn hiện hành chưa thống nhất về phân tuyến cơ sở KCB; và chưa có văn bản hướng dẫn phân hạng, tuyến với bệnh viện tư nhân; việc xử lý tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ chưa đủ mạnh. Trong khi đó, nhiều cơ sở KCB chưa chuẩn bị sẵn sàng cho việc thông tuyến đã dẫn đến bị động, thiếu cơ sở vật chất, thiếu nhân lực. Ngoài ra, việc liên thông dữ liệu giữa cơ sở KCB và cơ quan BHXH chưa tốt đã khiến khó kiểm tra, giám định thanh toán chi phí KCB.

Ghi nhận thực trạng này, song nhiều ĐBQH cũng cho rằng, cần đánh giá công bằng hơn đối với việc ứng dụng công nghệ thông tin, liên thông dữ liệu giữa cơ sở KCB và cơ quan BHXH. Từ thực tế công tác trong ngành y tế, ĐB Phạm Khánh Phong Lan cho biết, với nền dữ liệu đa dạng, phức tạp được xây dựng trong các thời điểm khác nhau, thì việc kết nối đồng bộ chung trong hệ thống thông tin dữ liệu cần có thời gian nhất định, khó nóng vội. “Với những cơ sở chưa liên thông dữ liệu mà yêu cầu xuất toán các khoản đã chi cho KCB BHYT như đề xuất của BHXH Việt Nam, thì gánh nặng chi phí KCB sẽ đổ lên người dân và bệnh viện”, ĐB Phạm Khánh Phong Lan thẳng thắn.

Còn ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho biết, qua tiếp xúc, làm việc với các cơ sở KCB từ tuyến Trung ương đến tuyến tỉnh, huyện, xã, đều nhận được các đánh giá tích cực của người dân về việc áp dụng cơ chế thông tuyến. Cử tri cũng đánh giá cao việc thông tuyến KCB BHYT, vì bảo đảm quyền được KCB ở nơi thuận tiện nhất, có chất lượng tốt nhất. Do vậy, cần tiếp tục đẩy mạnh thông tuyến BHYT, giúp người tham gia BHYT được KCB ở bất cứ cơ sở y tế nào. Theo ĐB Nguyễn Anh Trí, thì đây là nguyện vọng chính đáng của đông đảo người bệnh cũng như cử tri cả nước.

Thông tuyến KCB BHYT là chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, có tác động tích cực đối với người bệnh cũng như các cơ sở y tế, tạo động lực góp phần thúc đẩy sự phát triển, hoàn thiện chính sách BHYT ở nước ta. Thực tế triển khai áp dụng cơ chế này, dẫu đã phát sinh một số bất cập, tiêu cực, nhưng tinh thần là không vì một số hạn chế nhỏ mà kéo lùi thời hạn thực hiện thông tuyến KCB BHYT, nhất là cơ chế này đã được quy định trong Luật. Lùi thời hạn thực hiện thông tuyến KCB BHYT cũng chính là “lùi” thực hiện một chính sách có lợi cho người dân.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang