DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:31 | 22/10/2017 (GMT+7)
.

Minh bạch ngân sách

07:45 | 13/02/2017
Trả lời phỏng vấn bên lề một hội thảo diễn ra ngày 9.2, TS. Ngô Minh Hương (thuộc Liên minh Minh bạch Ngân sách) nhận xét: Hoạt động ngân sách của chúng ta hiện nay đã công khai nhưng chưa minh bạch. Số liệu về ngân sách có trung thực không? Ngân sách chi bao nhiêu, cho ai và chi như thế nào? Theo bà, đó chính là vấn đề cần phải minh bạch.

Một cách tình cờ, cũng trong ngày 9.2, báo chí đưa tin Chính phủ có công văn yêu cầu các bộ và địa phương kiểm điểm nghiêm túc việc không thực hiện báo cáo giám sát tài chính 6 tháng đầu năm 2016 đối với doanh nghiệp nhà nước. Theo thống kê của Bộ Tài chính, có 9 bộ, cơ quan ngang bộ và 22 địa phương vẫn nợ báo cáo. Những đơn vị đã gửi báo cáo về Bộ Tài chính thì hầu hết đều chậm so với quy định và chậm so với cả công văn đôn đốc của Bộ Tài chính. Chậm mà chắc còn có thể châm chước. Đằng này, không chỉ gửi báo cáo muộn, một số đơn vị còn báo cáo sơ sài, “cho có”, thiếu nhận xét, đánh giá về mức độ an toàn tài chính của doanh nghiệp…

Mấy năm trước, Ủy ban Tài chính - Ngân sách bảo trợ cho một cuộc khảo sát với hơn 1.100 người dân tại 5 tỉnh (Bắc Giang, Hòa Bình, Nam Định, Quảng Trị, Bà Rịa - Vũng Tàu) về công khai, minh bạch ngân sách. Theo kết quả khảo sát, các cơ quan chức năng liên quan đến hoạt động ngân sách không rõ trách nhiệm giải trình. Không tỉnh nào cung cấp cho người dân thông tin về địa chỉ để người dân nếu có thắc mắc có thể đặt câu hỏi, cũng như đưa ra các ý kiến đóng góp hoặc phản hồi liên quan đến dự toán, quyết toán ngân sách địa phương. Các tỉnh này chỉ thông báo tổng thu, tổng chi ngân sách của xã qua HĐND chứ không thông báo chi tiết tới người dân. Một ví dụ khác gần đây hơn. Cuối năm ngoái, chính quyền TP Hồ Chí Minh tỏ ra bất ngờ trước kế hoạch giảm tỷ lệ ngân sách mà địa phương này được giữ lại (từ 23% xuống còn 18%).

Có thể hiểu được sự ngỡ ngàng đó nếu biết rằng, mặc dù tỷ lệ phân chia ngân sách của tất cả các tỉnh, thành được công khai hàng năm nhưng công thức để tính toán và đưa ra những tỷ lệ này lại chưa thật minh bạch.

Với những thông tin về ngân sách, nếu “công khai” quan trọng một thì “minh bạch” quan trọng mười. Nói cách khác, những thông tin ngân sách đã được công khai chỉ có ý nghĩa khi chúng được minh bạch hóa, đáp ứng nhu cầu của người sử dụng theo số lượng, chất lượng và kịp thời. Công khai, minh bạch các hoạt động ngân sách sẽ “làm sạch” tình hình tài chính của quốc gia, tránh đưa nền kinh tế vào khủng hoảng trả nợ, gây lạm phát vì chi tiêu bừa bãi, từ đó đẩy lãi suất cao làm đình đốn kinh tế. Tính minh bạch và trách nhiệm giải trình về chi tiêu ngân sách chưa đầy đủ cũng là một trong những lý do khiến người dân thường có xu hướng phản ứng khi Chính phủ, các cơ quan quản lý nhà nước đưa ra những đề xuất về cải cách thuế hoặc các dự án đầu tư có sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Vì thế, công khai, minh bạch ngân sách nhà nước còn góp phần quan trọng củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động quản lý, điều hành của Nhà nước. Thực ra, trong hệ thống pháp luật của nước ta hiện nay, các quy định về công khai, minh bạch ngân sách đã khá đầy đủ. Thực hiện đến nơi đến chốn các quy định ấy thì ngân sách quốc gia sẽ minh bạch.

Hồng Loan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang