DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:25 | 13/12/2017 (GMT+7)
.
CHỦ NHIỆM ỦY BAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI NGUYỄN THÚY ANH

“Giải được bài toán khó nhất cử tri gửi gắm”

16:23 | 22/01/2017
“Đợt vừa rồi đi tiếp xúc cử tri rất vui vì bài toán khó nhất cử tri đặt ra cho mình đã giải được trong Kỳ họp thứ 2”. Vẫn phong thái giản dị, thân tình, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên UBTVQH, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội NGUYỄN THÚY ANH hào hứng chia sẻ với Báo Đại biểu Nhân dân ngay khi bắt đầu cuộc trò chuyện cuối năm.

“Chúng tôi rất quyết tâm”

- Giải được bài toán khó nhất cử tri gửi gắm mấy năm nay, bà có thấy nhẹ lòng không?

Hoạch định chính sách xã hội khó đủ bề, khó nhất là phải đo đếm ở mức độ hài hòa, cân bằng. Ví dụ, đối với chính sách bảo trợ xã hội, nếu chính sách không đủ thì không đạt được mục tiêu trợ giúp, nhưng nếu vượt quá rất dễ dẫn đến tâm lý ỷ lại, trông chờ hoàn toàn ở sự hỗ trợ của Nhà nước. Chính sách xã hội muốn hiệu quả phải tìm được đúng “ngưỡng” cân bằng đó.

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh

Ảnh: Quang Khánh

- Sau khi QH biểu quyết thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2017, trong đó có giao Chính phủ “chỉ đạo và hướng dẫn các bộ, ngành, cơ quan khác ở Trung ương và địa phương phân bổ vốn đầu tư phát triển ưu tiên tập trung đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các chương trình, dự án quan trọng quốc gia, các công trình cấp thiết đang đầu tư dở dang; hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình người có công với cách mạng…”, tôi cảm thấy cực kỳ sung sướng. Quả thực, các ĐBQH đều bị sức ép rất lớn và rất trăn trở với việc thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình người có công với cách mạng. Hầu như ở địa phương nào, cuộc tiếp xúc cử tri nào, đại biểu cũng nhận được những ý kiến, kiến nghị về vấn đề này. Lãnh đạo QH, Lãnh đạo Chính phủ, Ủy ban Về các vấn đề xã hội và các ĐBQH đều phải rất quyết tâm mới cân đối được nguồn lực và đưa vào Nghị quyết của QH để thực hiện vì hiện nay, ngân sách của chúng ta còn khó khăn lắm.

- Có lẽ không quá khi nói rằng, quyết định của QH tại Kỳ họp thứ 2 là thành quả từ sự kiên trì của các đại biểu, mà trực tiếp là các thành viên của Ủy ban Về các vấn đề xã hội vì ngay trước Kỳ họp, nguồn lực thực hiện chính sách vẫn khá mong manh, thưa bà?

- Hỗ trợ nhà ở cho người có công gặp khó khăn về nhà ở rất nhân văn và mang tính đột phá, ra đời từ giám sát chuyên đề của UBTVQH năm 2012. Tuy nhiên, khi thực hiện Nghị quyết của UBTVQH văn bản hướng dẫn lại mở quá rộng đối tượng nên số hộ cần hỗ trợ tăng gấp hơn 4 lần so với dự kiến. Nếu không tiếp tục thực hiện được, thì cử tri bức xúc, đại biểu trăn trở còn Ủy ban Về các vấn đề xã hội cũng không yên lòng. Vì thế, trong Ủy ban chúng tôi rất quyết tâm và nhận được sự ủng hộ rất lớn từ lãnh đạo QH. 

Trước Kỳ họp, Ủy ban đã tổ chức Phiên giải trình về nội dung này, lắng nghe và soi chiếu việc thực hiện chính sách từ các cơ quan liên quan, các địa phương… Kết luận Phiên giải trình gửi đến Chính phủ đã đề nghị cố gắng đến năm 2017, 2018 là “hoàn thành cơ bản”, cụm từ này chúng tôi đã rất cân nhắc vì dự thảo ban đầu là “giải quyết dứt điểm”. Nếu chỉ đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn thì chỉ có tính định hướng trong 5 năm 2016 - 2020, tức là không xác định được thời điểm cụ thể để thực hiện. Vì thế, sau khi thông qua Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020, trong đó xác định việc hỗ trợ về nhà ở đối với hộ gia đình người có công với cách mạng là một trong các ưu tiên của vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước, Ủy ban và các ĐBQH cũng rất kiên trì, tích cực đề xuất để đưa vào kế hoạch phân bổ ngân sách Trung ương năm 2017 mà khi Chính phủ trình chưa nêu rõ nội dung này.

Ngay sau kỳ họp, trước khi đi tiếp xúc cử tri, tôi đã nhận được công văn của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát để thực hiện chính sách này trong năm 2017. Đến đây, tôi thấy bài toán khó mà cử tri gửi gắm từ mấy năm nay đã có lời giải đầy đủ. Giờ chỉ cần tập trung giám sát việc thực hiện chính sách nữa thôi… Ủy ban chúng tôi cũng đã kiến nghị QH, Đoàn ĐBQH, các ĐBQH giám sát việc thực hiện và đề nghị cuối năm Chính phủ có báo cáo về việc này.


Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng kiểm tra công tác bầu cử tại Hà Nam
Ảnh: Quang Khánh

Không hoạch định chính sách bằng cảm tính

- Nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực xã hội, cá nhân bà có thấy áp lực không?

- Cũng có chứ. Vì lĩnh vực hoạt động của Ủy ban rất rộng, bao gồm lao động, việc làm, y tế, dân số, an sinh xã hội, bình đẳng giới, phòng chống tệ nạn xã hội… Điểm thuận lợi là Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến các lĩnh vực này, hầu hết là có văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh. Dẫu vậy, việc thực hiện các chính sách xã hội phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nguồn lực của đất nước trong từng thời kỳ. Những việc làm được đã tốt rồi nhưng phải tốt hơn nữa vì so với mong muốn thì vẫn còn khoảng cách.

- Cũng có thực tế là, trong một khoảng thời gian dài, ngay trong tư duy hoạch định chính sách, chúng ta cũng chú trọng đến phát triển kinh tế nhiều hơn mà có phần xem nhẹ mảng xã hội, thưa bà?

- Đúng là có tâm lý này ở chỗ này, chỗ khác nhưng cũng khó tránh khỏi. Nhìn trong phạm vi nhỏ chúng ta cũng sẽ thấy, trong một gia đình chẳng hạn, khi kinh tế còn khó khăn, người ta thường ưu tiên lo phát triển kinh tế, lo cái ăn, cái mặc trước đã. Đây cũng là cái khó của hoạch định chính sách xã hội. Phải làm sao thuyết phục được rằng, đầu tư cho xã hội là đầu tư cho con người, những lợi ích mà đầu tư cho xã hội mang lại tuy không hữu hình, ngay lập tức nhưng đó là những lợi ích lâu dài, làm cho xã hội ổn định, chi phí xã hội sẽ giảm đi và từ đó, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển bền vững.

- Sự mất cân bằng giữa kinh tế và xã hội cũng đã được nhận diện, ví dụ như Ủy ban Về các vấn đề xã hội là một trong những cơ quan đầu tiên của QH đã kiến nghị và thực hiện việc thẩm tra riêng nội dung về xã hội trong báo cáo kinh tế - xã hội mà Chính phủ trình QH hàng năm... Nhưng để đạt đến sự cân bằng, theo bà có đơn giản?

- Chú trọng đầu tư cho xã hội là xu hướng tất yếu, nhất là khi chúng ta xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thực ra, các chỉ số phát triển con người, y tế, xã hội của nước ta đều tốt hơn các nước có cùng trình độ phát triển kinh tế. Nhưng cần lưu ý là, chính sách xã hội của ta hiện nay nhiều khi cũng tham vọng, lồng ghép đa mục tiêu mà chưa rõ nguồn lực. Tức là cứ nói khoản này do ngân sách nhà nước bảo đảm nhưng nếu cộng tất cả các khoản lại thì ngân sách không thể đáp ứng được. Vì thế, khi thẩm tra để ban hành chính sách mới, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến tính khả thi về nguồn lực thực hiện. Phải dựa trên số liệu, phân tích, đánh giá tác động cụ thể chứ không thể cảm tính được.

Cùng với đó là giám sát việc thực hiện. Điều này rất quan trọng vì nhu cầu, áp lực phát triển kinh tế là rất lớn. Ở địa phương này, địa phương kia, một số chính sách không thực hiện được mặc dù Trung ương đã cân đối được nguồn lực là vì khi phân cấp xuống địa phương một khoản ngân sách tổng, địa phương ưu tiên cho các khoản chi khác cấp bách hơn, khoản chi cho xã hội rất có thể bị lãng quên. Bên cạnh đó, người thực hiện chính sách xã hội cũng cần phải có cái tâm, kỹ năng… nhất định.

- Xin cảm ơn những chia sẻ của bà!

Phạm Thúy thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang