Thân thiện, thẳng thắn, tỉnh táo, tự tin

Chương trình hành động cụ thể

Từ nay đến ngày Bầu cử (22.5) là thời điểm hết sức quan trọng để các ứng cử viên tiếp xúc cử tri, tạo niềm tin và sự tín nhiệm của cử tri. Việc vận động bầu cử sẽ là kỳ "sát hạch" đầu tiên đối với đại biểu dân cử. Trước hết, là để ứng cử viên hiểu cử tri, tạo niềm tin với cử tri và để ứng cử có thể nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của cử tri. Những ấn tượng đầu tiên trong mối quan hệ với cử tri thường thông qua chương trình hành động. Mỗi ứng cử viên cần chuẩn bị một chương trình hành động cụ thể, có tính thuyết phục cao. Chương trình hành động được trình bày trong bài phát biểu trước Hội nghị cử tri, hoặc báo chí thể hiện những dự kiến của mình về thực hiện chức trách, nhiệm vụ của ĐBQH nếu được tín nhiệm bầu vào Quốc hội. Chương trình hành động có ý nghĩa quan trọng, không chỉ là tự giới thiệu bản thân ứng cử viên,  dự kiến những công việc sẽ làm nếu trúng cử. Qua đó, giúp cử tri nhận biết, đánh giá để đi đến quyết định lựa chọn ai sẽ là người đại diện cho mình trong cơ quan quyền lực nhà nước tối cao. Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc Bùi Thị Bình khẳng định, xây dựng chương trình hành động thể hiện sự trân trọng với cử tri và bày tỏ quyết tâm thực hiện nhiệm vụ người đại biểu sau khi đã trúng cử. Đây là cơ sở để cử tri giám sát, đánh giá hoạt động của đại biểu trong suốt nhiệm kỳ.

Có thể thấy chương trình hành động mang dấu ấn cá nhân khá mạnh mẽ, đặc biệt là thể hiện qua nghề nghiệp, giới tính, lĩnh vực mà ứng cử viên đảm nhiệm khi ứng cử. Chẳng hạn ứng cử viên là giáo viên thì điều quan tâm lớn nhất của họ là góp tiếng nói đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo; nếu ứng cử viên hoạt động trong ngành y tế thì ưu tiên cao nhất của họ vẫn là những vấn đề nóng của ngành y tế… Tất nhiên, nói như thế không có nghĩa là họ chỉ quan tâm trong phạm vi lĩnh vực, ngành mình mà đó chỉ là lĩnh vực sẽ ưu tiên quan tâm và chính là “lợi thế” của ứng cử viên này trước ứng cử viên khác. Ứng cử viên Lò Thị Tịnh, dân tộc Lào, xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên chia sẻ, bản thân tôi là người làm công tác y tế ở địa phương, thấy được những khó khăn của đồng bào dân tộc trong việc tiếp cận với các dịch vụ y tế, việc khám chữa bệnh còn nhiều hạn chế,  tỷ lệ sinh con tại nhà còn cao, ốm đau không đến cơ sở  y tế. Chính vì thế một trong những vấn đề ưu tiên của tôi khi trúng cử chính là quan tâm đến lĩnh vực y tế, góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công cuộc phát triển đất nước, bảo đảm an sinh xã hội. 

Có thể thấy, vấn đề quan trọng khi xây dựng chương trình hành động chính làm tìm hiểu  tâm tư nguyện vọng của cử tri nơi mình ứng cử . Điều gì cử tri mong muốn, là tâm  tư, nguyện vọng  của cử tri, ứng cử viên cần phải tập trung sức lực, trí tuệ để thực hiện và phương thức để hoàn thành nhiệm vụ mà cử tri giao phó. Đồng thời cần phải tìm hiểu ứng cử viên cùng nhóm nghề nghiệp, lắng nghe chương trình hành động của ứng cử viên khác để điều chỉnh chương trình hành động của mình sát thực tiễn, có tính thuyết phục, khả thi.

Phương châm "4T"

Tâm trạng chung của đa số các ứng cử viên, nhất là ứng cử viên lần đầu ứng cử, ứng cử viên là người dân tộc thiểu số là hồi hộp. ĐBQH Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ: lần đầu tiên tiếp xúc với cử tri cũng như lần đầu tiên phát biểu trước nghị trường cũng hết sức hồi hộp, mặc dù việc thuyết giảng trước hàng nghìn sinh viên là chuyện thường ngày. Vì vậy, tuỳ từng hình thức, đối tượng tiếp xúc cử tri  ứng cử viên cần có điều chỉnh hợp lý. Thông thường, các ứng cử viên tiếp xúc theo đơn vị hành chính và với các đối tượng là cán bộ Đảng, chính quyền, đoàn thể, đại diện doanh nghiệp, lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn. Tuy nhiên, cũng có các hình thức tiếp xúc với các cử tri đặc biệt như Mẹ Việt Nam anh hùng, cán bộ lão thành cách mạng, gia đình liệt sỹ, thương binh, chính sách.

Bên cạnh những kỹ năng cơ bản trong quá trình tiếp xúc cử tri thì các phương tiện thông tin đại chúng chính là phương tiện quan trọng để ứng cử viên “nối” với cử tri, bày tỏ quan điểm của mình. Phần lớn đại biểu “ngại” tiếp xúc với báo chí, tuy nhiên nếu không giao tiếp với báo chí thì không có kênh thông tin nào dẫn ứng cử viên đến với cử tri, thể hiện quan điểm của mình. Trong quá trình vận động bầu cử, ứng cử viên có hai lần xuất hiện trên báo chí là sóng phát thanh (5 -7 phút); báo Đảng, địa phương với một bài giới thiệu chương trình hành động. ĐB Thuyết chia sẻ, bài phát biểu trước cử tri không nên dài quá khiến người nghe có cảm giác mệt mỏi, tất nhiên cũng không nên ngắn bởi như thế cử tri sẽ cho rằng ứng cử viên không nhiệt huyết với vai trò của mình. Vậy ứng cử viên và sau này sẽ là ĐBQH sẽ xây dựng quan hệ với báo chí như thế nào? Thiết lập và duy trì quan hệ với báo chí hay báo chí chủ động giữ mối quan hệ với ứng cử viên? Hay chăng, nên chuẩn bị tâm thế sẵn sàng với những câu hỏi liên quan đến chương trình hành động, thể hiện được vinh dự và trách nhiệm, đồng thời phải xuất phát từ vị trí, lĩnh vực công tác của mình để đề cập tới vấn đề ưu tiên trong nhiệm kỳ.

Phương châm 4 chữ T: thân thiện; thẳng thắn; tỉnh táo; tự tin là bí quyết mà ĐBQH Nguyễn Minh Thuyết chia sẻ với các ứng cử viên. Theo đó, sự thẳng thắn trong phát biểu, trao đổi với báo chí là rất quan trọng, có thể đại biểu không thể nói hết sự thật nhưng không bao giờ nói sai sự thật, nói trái với ý nghĩa của mình, không hùa theo ý kiến số đông, không bị lái theo ý kiến của người đối thoại. Đồng thời cũng phải tỉnh táo từ chối những trả lời điều không biết rõ, điều nghĩ chưa chín hoặc điều quá nhạy cảm…