KINH TẾ
Cập nhật 00:20 | 23/08/2019 (GMT+7)
.

Dự thảo lần 9 Nghị định thay thế Nghị định 86 - có gì mới?

07:09 | 26/06/2019
Dự thảo lần thứ 9 của Nghị định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô (thay thế Nghị định số 86/2014/NĐ-CP) vừa được trình Thủ tướng. “Điểm cộng” là Ban soạn thảo đã tách riêng loại hình dịch vụ ứng dụng kết nối; “điểm trừ” là các quy định với nhóm dịch vụ này chưa phù hợp, cho thấy công cụ quản lý cũ vẫn được dùng cho mô hình kinh doanh mới.

Trong báo cáo gửi Thủ tướng đề ngày 14.6, Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải thừa nhận “đây là một trong các nghị định hết sức phức tạp và rất khó khăn trong quá trình xây dựng”. Từ năm 2016 đến nay, Bộ đã trình 8 lần và Phó Thủ tướng cũng đã chủ trì họp nhiều cuộc họp rà soát nhưng đến nay Nghị định vẫn chưa được ban hành.

Dự thảo lần 9 có gì mới?

“Đối với vai trò của nhà cung cấp dịch vụ kết nối, tôi phải nhấn mạnh hai vấn đề. Thứ nhất, nhà cung cấp dịch vụ kết nối vận tải phải có trách nhiệm phối hợp với Nhà nước để giám sát việc tuân thủ pháp luật của các đối tác vận tải. Nếu đối tác là hãng vận tải trong nước thì đó là việc bảo đảm đóng bảo hiểm, chế độ phúc lợi xã hội cho người lái xe; nếu lái xe là chủ xe cá nhân (lao động tự do), thì là thực hiện bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tự nguyện. Thứ hai, nhà cung cấp dịch vụ kết nối vận tải phải có nghĩa vụ chia sẻ dữ liệu hoạt động một cách phù hợp, giúp cơ quan thuế có thể thu thuế minh bạch và công bằng”.

Chuyên gia chính sách công
Nguyễn Quang Đồng

Nhìn vào dự thảo lần 9 có thể thấy Ban soạn thảo đã tiếp thu ý kiến của Bộ Thông tin và Truyền thông về tách riêng loại hình dịch vụ ứng dụng kết nối. Không chỉ Bộ Thông tin và Truyền thông mà Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cũng có quan điểm rằng phải có một quy định mới, riêng biệt dành cho nhóm dịch vụ này.

Cụ thể, Khoản 19 Điều 3 quy định: “Đơn vị cung cấp nền tảng trong hoạt động kinh doanh vận tải là đơn vị cung cấp nền tảng kết nối cho các đơn vị kinh doanh vận tải với hành khách hoặc người thuê vận tải. Tất cả các hoạt động kết nối diễn ra trong môi trường số”.

Theo Điều 35 của dự thảo, đơn vị chỉ cung cấp nền tảng trong hoạt động kinh doanh vận tải - tức là không trực tiếp điều hành phương tiện, lái xe và không quyết định giá cước - phải chấp hành pháp luật về giao dịch điện tử và đáp ứng 6 yêu cầu khác, trong đó chỉ được cung cấp dịch vụ nền tảng cho đơn vị kinh doanh vận tải đã được cấp Giấy phép kinh doanh. Trường hợp đơn vị cung cấp nền tảng có thực hiện ít nhất một trong các công đoạn chính của hoạt động vận tải (trực tiếp điều hành phương tiện, lái xe hoặc quyết định giá cước) thì phải thực hiện các quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô theo quy định của Nghị định này và pháp luật về giao dịch điện tử.


Các ứng dụng kết nối như GoViet là phương thức sử dụng công nghệ kinh doanh hay kinh doanh vận tải?

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định Bộ Giao thông - Vận tải phải kết nối dữ liệu về quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô với Bộ Công an, Bộ Tài chính để phối hợp quản lý.

Đặc biệt, Ban soạn thảo giữ nguyên quy định gây tranh cãi lâu nay, đó là: “Xe ô tô có sức chứa dưới 9 chỗ sử dụng hợp đồng điện tử phải có hộp đèn với chữ “XE HỢP ĐỒNG” gắn cố định trên nóc xe”. Bộ Giao thông - Vận tải cho rằng, nội dung này nhằm bảo đảm quản lý đúng loại hình kinh doanh vận tải, làm rõ nhận diện của các phương tiện kinh doanh loại hình này, tránh tình trạng xe cá nhân trá hình để kinh doanh và bảo đảm tính cạnh tranh lành mạnh, công bằng trong hoạt động kinh doanh vận tải. Quy định này tiếp thu và được sự đồng thuận của các hiệp hội taxi, một số doanh nghiệp taxi lớn và một số Sở Giao thông - Vận tải. Tại một số nước như Thái Lan, Singapore, xe ứng dụng công nghệ cũng gắn hộp đèn trên nóc xe.

Quay lưng với kinh tế chia sẻ?

Bình luận về dự thảo lần thứ 9 Nghị định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, ông Nguyễn Quang Đồng, chuyên gia chính sách công, chỉ ra 2 đề xuất không hợp lý.

Một là, việc buộc xe sử dụng kết nối ứng dụng phải gắn hộp đèn trên nóc và yêu cầu các hãng cung cấp dịch vụ gọi xe chuyển đổi sang kinh doanh vận tải. Yêu cầu gắn hộp đèn theo ông Đồng là vô lý và gây lãng phí, bởi khách “vẫy” xe bằng điện thoại thông minh chứ không gọi trên đường. Hộp chữ gắn trên nóc xe là để khách vẫy xe bằng tay và đèn là để nhận biết xe có khách hay không. “Nếu để thuận lợi cho cơ quan quản lý - công an, thanh tra giao thông chẳng hạn, thì xe nào đi sai đều bị phạt như nhau, không phải vì xe đeo mào hay không”, ông Đồng nói.

Hai là, việc yêu cầu một hãng chỉ sống bằng khai thác công nghệ phải thêm gánh nặng quản lý vận tải nữa là trái với quy luật phát triển và xu thế quốc tế. Quản lý là việc của Nhà nước - thu thuế là việc của cơ quan thuế; bảo đảm xe có đủ điều kiện chạy hay không là việc cơ quan đăng kiểm; bảo đảm an toàn khi lưu thông trên đường, xử lý vi phạm luật lệ giao thông là việc của cảnh sát giao thông… Công ty công nghệ có trách nhiệm cung cấp một số dữ liệu nhất định để phục vụ cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng, nhiệm vụ như nói trên chứ không phải “gánh hết” hay “chịu phần khó” cho Nhà nước. Chuyên gia này cho rằng, 2 đề xuất trên đi ngược xu hướng phát triển kinh tế chia sẻ và không khuyến khích doanh nghiệp sáng tạo, đổi mới. 

Theo dõi quá trình xây dựng dự thảo Nghị định này từ lâu, TS. Ngô Trí Long thất vọng vì các quy định vẫn “rối như canh hẹ”. “Gần đây, khi ý kiến của Bộ Thông tin và Truyền thông được đón nhận tích cực, Ban soạn thảo có “mở lòng” tiếp thu bằng cách đưa nguyên đề xuất của Bộ Thông tin và Truyền thông vào, nhưng lại không thay đổi các nội dung cũ”. Như vậy, các ứng dụng công nghệ lại vô tình bị “quàng” thêm một “lớp” quản lý chồng chéo nữa trong dự thảo Nghị định.

Một chuyên gia của CIEM cũng cho rằng, các nội dung quy định đối với nhóm dịch vụ ứng dụng kết nối như trong dự thảo chưa phù hợp và vẫn sử dụng công cụ quản lý cũ để áp vào quản lý mô hình kinh doanh mới, dẫn tới chồng chéo về khái niệm và quy định. Cụ thể, dự thảo vẫn giữ nguyên nhiều quy định về điều kiện kinh doanh không cần thiết như: Yêu cầu các xe kinh doanh vừa phải có phù hiệu của từng loại xe, vừa phải niêm yết trong xe hoặc có hộp đèn nóc với những chữ viết tương tự; yêu cầu báo cáo chi tiết mỗi giao dịch cho cơ quan quản lý trước khi thực hiện vận tải… “Những quy định như vậy chủ yếu vì sự thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước và đẩy khó khăn về doanh nghiệp. Việc tiếp tục sử dụng các công cụ quản lý dựa trên cảm quan như phù hiệu, chữ niêm yết, hộp đèn... sẽ không giúp tăng thêm hiệu quả quản lý, ngược lại làm tăng chi phí quản lý do cần nhiều nhân lực quản lý hơn, đồng thời tạo cơ hội cho các hành vi nhũng nhiễu”, chuyên gia này bình luận.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang