KINH TẾ
Cập nhật 09:29 | 21/11/2019 (GMT+7)
.

Đổi mới cơ cấu nhóm thuốc để tránh lạm dụng thuốc trừ cỏ

08:14 | 29/05/2019
Nhằm tránh tình trạng lạm dụng thuốc trừ cỏ một cách tràn lan, các chuyên gia đề xuất đổi mới cơ cấu các nhóm thuốc trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng; hạn chế đăng ký sản phẩm thuộc nhóm độc cao, có độc tính cao với ký sinh thiên địch và ảnh hưởng tới môi trường; tăng tỷ trọng thuốc sinh học, thuốc thế hệ mới an toàn, thân thiện môi trường...

Xu hướng không mong muốn

Thuốc bảo vệ thực vật nói chung và thuốc trừ cỏ nói riêng có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, giúp giảm nguồn lao động cho nông dân. Nếu không có thuốc trừ cỏ, có thể làm giảm 40 - 60% năng suất trên diện rộng. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trừ cỏ ở nước ta tăng quá nhanh. Mạng lưới sản xuất, kinh doanh cũng vì đó mà phình to một cách bất thường. Nổi cộm nhất, bất hợp lý nhất là số doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu, kinh doanh nhiều quá mức cần thiết, khó kiểm soát, gây nhiều hệ lụy xấu cho môi trường và an toàn thực phẩm.

Theo Cục Bảo vệ thực vật, những năm gần đây, lượng thuốc trừ cỏ được sử dụng trong sản xuất có xu hướng ngày càng tăng. Thuốc trừ cỏ nhập khẩu chiếm trung bình khoảng 45% tổng lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu. Năm 2018, thuốc trừ cỏ nhập khẩu chiếm khoảng 39% tổng lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu vào Việt Nam.

Trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam hiện nay ban hành kèm theo Thông tư 03/2018/TT-BNNPTNT và Thông tư 13/2018/TT-BNNPTNT, thuốc trừ cỏ có 77 hoạt chất đơn, 157 hỗn hợp hoạt chất với 713 tên thương phẩm. Các hoạt chất thuốc trừ cỏ như Glyphosate, Atrazine, Butachlor và Pretilachlor… có phổ tác động rộng, diệt trừ được hầu hết các loài cỏ gây hại được đăng ký sử dụng phổ biến nhất. Hoạt chất Glyphosate vừa bị loại khỏi danh mục được phép sử dụng, cũng có lượng nhập khẩu tăng liên tục trong 3 năm 2015 – 2017, trung bình khoảng 30 nghìn tấn/năm (với giá trị trung bình 67 triệu USD/năm) và chiếm khoảng 30% tổng lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu vào nước ta.

PGS. TS. Nguyễn Xuân Hồng, nguyên Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật đánh giá, những năm gần đây, lượng thuốc trừ cỏ được sử dụng trong sản xuất có xu hướng ngày càng tăng. Pháp luật về quản lý thuốc trừ cỏ đã khá đầy đủ, đồng bộ, hài hòa với các nước trong khu vực và trên thế giới. Bên cạnh đó, công nghệ để phân tích, kiểm định chất lượng về thuốc bảo vệ thực vật cũng từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, sản xuất của Việt Nam còn nhỏ, manh mún, hiểu biết của người sử dụng thuốc còn hạn chế. Trong khi đó, hiện còn nhiều tên thương phẩm trong cơ cấu thuốc trừ cỏ không còn phù hợp với sản xuất vẫn đang lưu hành. Chính sách đối với thuốc bảo vệ thực vật sinh học mặc dù đã có, nhưng chính sách hiện nay trong luật và các quy định chưa đủ mạnh. Thuốc trừ cỏ sinh học hiện nay đang chiếm một tỷ lệ thấp nhất so với các thuốc trừ sâu, trừ bệnh và các thuốc bảo vệ thực vật khác.

Loại bỏ thuốc độc hại

Để quản lý, sử dụng thuốc trừ cỏ hiệu quả, đồng thời chủ động bảo vệ sức khỏe của người dân, những năm gần đây, Cục Bảo vệ thực vật đã tham mưu cho Bộ NN - PTNT ban hành 2 quyết định về việc loại bỏ các thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất là thuốc trừ cỏ ra khỏi danh mục được phép sử dụng, gồm hoạt chất 2.4 D, Paraquat và Glyphosate. Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật Hoàng Trung cho rằng, hiện còn một “tập đoàn” hoạt chất rất lớn, nên việc rà soát loại bỏ mấy chục hoạt chất sẽ không ảnh hưởng gì và có nhiều loại chất để thay thế. Ông cũng nhấn mạnh quan điểm sẽ loại bỏ các loại thuốc có bằng chứng khoa học độc hại cho con người và môi trường, đồng thời giữ lại và ưu tiên các loại thuốc trừ cỏ thế hệ mới, độ độc không cao, hiệu quả và an toàn.

Trong vòng chưa đầy 1 năm, thuốc diệt cỏ chứa Glyphosate đã 3 lần bị phán quyết là tác nhân gây ung thư ở Mỹ. Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật Nguyễn Văn Liêm cho rằng, qua những vụ việc trên càng khẳng định việc Việt Nam cấm hoàn toàn Glyphosate là hoàn toàn thỏa đáng. Bởi cơ sở để cấm một hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong nông nghiệp thường phải dựa vào những bằng chứng khoa học và pháp lý có ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe con người và môi trường, có tác động gây ra ung thư cho con người. “Hiện có 54 hoạt chất thuốc trừ cỏ hiệu quả và an toàn có thể thay thế hoạt chất Glyphosate nên chúng ta không quá lo ngại” - TS. Nguyễn Văn Liêm nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Văn Liêm cũng cho biết, quan điểm của Bộ NN - PTNT là cần giảm các loại thuốc bảo vệ thực vật, theo đó phải rà soát và loại bỏ những hoạt chất có tính độc cao, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người, vật nuôi và cây trồng nhằm kiện toàn danh mục thuốc bảo vệ thực vật với các thuốc thế hệ mới. Xu hướng chung là đổi mới cơ cấu nhóm thuốc trong danh mục, tăng tỷ lệ thuốc sinh học lên 30% trong năm 2020.

Quản lý cỏ dại thay vì tận diệt

Đối với cỏ dại, xu thế hiện nay là áp dụng các giải pháp quản lý chứ không phòng trừ triệt để. Theo đó, để loại trừ các loài cỏ dại có khả năng cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng thì sử dụng các hoạt chất trừ cỏ có tính chọn lọc cao nhằm giữ được thảm thực vật che phủ bề mặt đất, giảm sự thoát hơi nước, chất hữu cơ, giảm thiểu sự xói mòn, thoái hóa đất trồng trọt.

Nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ và kiểm dịch thực vật, ý thức trách nhiệm của người sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt là việc sử dụng thuốc trừ cỏ, ông Huỳnh Tấn Đạt, Trưởng phòng Thuốc Bảo vệ thực vật, Cục Bảo vệ thực vật cho biết, Cục sẽ quản lý chặt việc đăng ký các thuốc trừ cỏ ngay từ khâu đầu cấp giấy phép khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật. Đánh giá, lựa chọn các loại thuốc sinh học, thuốc thế hệ mới an toàn, ít độc, có hiệu quả, không gây ảnh hưởng đến con người, vật nuôi và môi trường. Bên cạnh đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm theo đúng quy định pháp luật đối với các đơn vị, cá nhân không tuân thủ các quy định về sử dụng thuốc trừ cỏ gây thiệt hại cho người dân và ảnh hưởng xấu đến môi trường.

Chi An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang