KINH TẾ
Cập nhật 16:46 | 20/06/2019 (GMT+7)
.

Nhìn thẳng vào những điều chưa làm được

08:17 | 11/01/2019
Kinh tế Việt Nam năm 2018 là “khúc tráng ca” vẫn còn nhiều “nốt trầm”. Chính phủ cần nhìn trực diện vào những điều chưa làm được và có những ứng phó kịp thời đối với diễn biến mới của kinh tế thế giới hơn là chạy theo thành tích. Đây là khuyến cáo của các chuyên gia kinh tế tại buổi tọa đàm “Công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý IV và cả năm 2018” do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức ngày 10.1.

“Bức tranh khá hoàn hảo”

Năm 2018, kinh tế thế giới có nhiều biến động nhưng Việt Nam đã nỗ lực cao để bứt ra khỏi những khó khăn chung và gặt hái được những thành quả đáng khích lệ.VEPR đánh giá Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng cao nhất 10 năm trở lại đây (7,08%) nhờ sự phục hồi vững chắc của khu vực nông, lâm, ngư nghiệp và dịch vụ cùng với sự bứt phá của ngành công nghiệp chế tác. Trong đó, đáng chú ý là ngành bán buôn và bán lẻ tiếp tục tăng trưởng nhanh nhất và đóng góp nhiều nhất vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế (0,92%). Ngành du lịch tiếp tục là điểm sáng với lượng khách quốc tế đã vượt qua con số 15 triệu, tăng gần 20% so với năm 2017. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục là đóng góp chính vào tăng trưởng thông qua xuất khẩu; xuất siêu khoảng 32,81 tỷ USD (bằng gần 14% GDP).


Toàn cảnh tọa đàm

Đại diện VEPR chia sẻ, thặng dư thương mại năm 2018 đạt kỷ lục, thương mại quý IV có những bước tiến tích cực tuy không còn ghi nhận mức tăng trưởng cao như cùng kỳ các năm trước. Cụ thể, xuất khẩu và nhập khẩu lần lượt tăng 9,2% và 13,7% so với cùng kỳ năm 2017. Đây cũng là quý thứ 6 liên tiếp Việt Nam có thặng dư thương mại và đạt 0,9 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cả năm 2018 ước đạt 244,72 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của doanh nghiệp FDI chiếm tỷ trọng chủ yếu với 175,52 tỷ USD, chiếm 71,7% tổng kim ngạch và tăng 13,1% so với cùng kỳ năm 2017. Xuất khẩu từ khu vực trong nước cũng có sự cải thiện đáng kể khi tăng đến 18,2%. Tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2018 tăng trưởng khoảng 12,5% và ước đạt 237,51 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu của khu vực FDI chiếm 142,71 tỷ USD và khu vực trong nước là 94,8 tỷ USD. Điều này dẫn tới tình trạng xuất siêu 32,81 tỷ USD của khu vực vốn đầu tư nước ngoài và nhập siêu 25,6 tỷ USD của khu vực trong nước trong năm 2018.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2018 khá hoàn hảo. Việt Nam đã có chuyển biến tích cực trong việc ứng phó với những khó khăn chung của kinh tế thế giới và khu vực. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định: Những cố gắng về phòng, chống tham nhũng đã tạo dấu ấn lớn về chính trị và tạo ra ấn tượng tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam trong năm 2018. Xu hướng chính sách năm 2018 có những thay đổi tích cực. Môi trường kinh doanh đổi mới. Ứng dụng nhiều thành tựu của khoa học công nghệ vào kinh doanh. Chính phủ đã có những lo lắng và ứng biến phù hợp với bối cảnh tạo sự ổn định kinh tế vĩ mô. Thêm vào đó, khối doanh nghiệp tư nhân cũng có chuyển biến tích cực, những dự án lớn do tư nhân thực hiện như: Sân bay tại Vân Đồn, dự án phát triển công nghệ của tập đoàn Vingroup… đã là dấu mốc tốt cho sự phát triển mới của các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Không những vậy, các mặt hàng nông sản nằm trong top 5 xuất khẩu ra thế giới, đã khẳng định sức cạnh tranh của các mặt hàng nông sản Việt…

Chỉ GDP chưa đủ để đánh giá

Với kết quả của năm 2018, VEPR tin rằng Việt Nam sẽ đạt được các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay. Tuy nhiên các chuyên gia kinh tế cũng cảnh báo rằng, Việt Nam cần thận trọng hơn trong việc ban hành chính sách và cần nhìn thẳng vào những điều chưa làm được để tạo ra bước tiến kinh tế vững chắc hơn trong tương lai.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, Việt Nam đã nhanh chóng ứng dụng nhiều thành tựu của khoa học công nghệ cao vào phát triển kinh tế, nhưng hiện nay, những ứng dụng đó vẫn còn những điểm chưa thích ứng. Ngoài ra, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế chưa cao. Năng suất lao động, đổi mới sáng tạo chưa thay đổi nhiều. Nếu chỉ xét mức tăng tưởng GDP thì chưa đủ để đánh giá sự phát triển của nền kinh tế một quốc gia.  Mặt khác, tăng trưởng của Việt Nam chưa tìm được động lực mới để tạo ra sự bền vững. Việc tìm động lực mới cho sự phát triển nền kinh tế vững chắc vẫn là dấu hỏi lớn. Việt Nam cần có nhiều cơ sở hơn cho sự tăng trưởng và tăng trưởng ổn định.

Hiện nay, hiệu quả cải cách chính sách cho doanh nghiệp, môi trường kinh doanh ở Việt Nam còn nhiều vấn đề. Cụ thể, đối với doanh nghiệp nhà nước có chỉ tiêu về cổ phần hóa cao, nhưng vẫn chưa làm được. Điều này đã gây bất cập cho doanh nghiệp tư nhân do doanh nghiệp nhà nước được ưu đãi quá nhiều. Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn có quá nhiều kìm hãm… Những cải cách thể chế trong nỗ lực xây dựng, hoàn thiện thể chế của Việt Nam vẫn còn hạn chế. Các dự luật và luật chứa đựng quá nhiều rủi ro do chất lượng của các văn bản luật còn yếu. Điều này tạo những mâu thuẫn trong chính sách và tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển của cả nền kinh tế. Do đó, Việt Nam cần cải cách mạnh trong thể chế và phải sẵn sàng có biện pháp ứng phó, thực hiện các hiệp định thương mại tự do để thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam và các nước.

Đức Hiệp
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang