KINH TẾ
Cập nhật 18:05 | 14/12/2018 (GMT+7)
.
Thực hiện Kế hoạch tài chính 5 năm 2016 - 2020

Không thể chủ quan với 2 năm còn lại

07:26 | 23/10/2018
Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia 2016 - 2020 sau 3 năm thực hiện đã có những kết quả quan trọng, đáng ghi nhận: Kỷ cương, kỷ luật ngân sách được siết chặt; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng từng bước được tăng cường; cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa trong quản lý ngân sách có chuyển biến tích cực… Tuy vậy chúng ta không thể chủ quan, hoàn toàn yên tâm về 2 năm còn lại.

Bội chi, nợ công đã được kiểm soát


Ảnh: Lâm Hiển 

Có thể nói Chính phủ mà trực tiếp là Bộ Tài chính đã bám rất sát Nghị quyết 25 của QH về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, thực hiện tốt cả mục tiêu tổng quát và cụ thể.

Trước tiên, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) 3 năm đều vượt dự toán do QH phê chuẩn, cùng với tăng cường thanh tra kiểm tra, chống thất thu chuyển giá, xử lý thu hồi nợ đọng thuế. Tổng thu giai đoạn 2016 - 2018 đạt 54 - 55% kế hoạch 5 năm, trong khi giá trị GDP cùng thời kỳ chỉ là 52 - 53% kế hoạch. Tỷ lệ huy động thu vào NSNN bình quân 24,9%, cao hơn kế hoạch theo Nghị quyết 25 là 23,5%. 

Cơ cấu chi ngân sách chuyển dịch tích cực. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng lên 27 - 28%, cao hơn mục tiêu kế hoạch là 25 - 26%. Chi thường xuyên giảm còn 63%, vượt so với mục tiêu là 64%. Kỷ luật chi tiêu được tăng cường hơn giai đoạn trước, các nhiệm vụ chi được bảo đảm kịp thời. Hàng năm vẫn duy trì mức tăng lương 7% trong khi vẫn giảm chi thường xuyên, đó là một nỗ lực rất lớn.

Điểm nổi bật 3 năm qua là thu trong nước không những bảo đảm cho chi thường xuyên và trả nợ lãi vay mà hàng năm đều dành được một phần tăng dần qua các năm để chi cho đầu tư phát triển, do vậy  đã giảm được vay nợ để chi cho đầu tư. Cụ thể: Năm 2016, khoản tích lũy cho đầu tư khoảng 10 nghìn tỷ đồng, năm 2017 là 69 nghìn tỷ đồng, năm 2018 là 63,5 nghìn tỷ đồng, năm 2019 dự toán là hơn 67 nghìn tỷ đồng.

Với kết quả này, bội chi, nợ công đã được kiểm soát theo mục tiêu. Tỷ lệ nợ công giảm từ 63,7% xuống 61,4% GDP năm 2018, bội chi ngân sách 3,67%. Cơ cấu nợ được cải thiện đáng kể, kỳ hạn vay kéo dài, tránh được rủi ro về lãi suất, tỷ giá, thanh toán nợ đúng kỳ hạn, mối quan hệ chính sách tài khóa, tiền tệ chặt chẽ hơn. Chủ quan có thể nói, Chính phủ điều hành mục tiêu bội chi bình quân 5 năm dưới 3,9% theo Nghị quyết 25 là khả quan. Những kết quả này đã góp phần quan trọng trong việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam năm qua. 

Kết quả cơ cấu lại NSNN cũng như thị trường tài chính theo Nghị quyết 24 của QH cũng hết sức khả quan. Các thị trường tài chính, vốn tiếp tục được phát triển đồng bộ. Đến cuối tháng 6.2018, quy mô thị trường vốn đạt 115,3% GDP, trong đó thị trường cổ phiếu đạt 77,7% GDP, vượt mục tiêu đến năm 2020 là 70%. Quy mô thị trường trái phiếu đạt 37,6% GDP, mục tiêu đến năm 2020 là 45% GDP.

Bên cạnh đó, ngành tài chính đã nỗ lực thực hiện đồng bộ các giải pháp về cải cách thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh. Riêng lĩnh vực thuế và hải quan đã cắt giảm, đơn giản hóa rất nhiều thủ tục. Theo Chính phủ, từ năm 2016 - tháng 8.2018 đã thực hiện rà soát cắt giảm 174 thủ tục và đơn giản hoá 894 thủ tục hành chính, hiện đại hoá, đổi mới quy trình ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế điện tử tại 63/63 tỉnh, thành phố, 100% chi cục thuế, với khoảng 99% doanh nghiệp tham gia. Thời gian nộp thuế được rút ngắn từ 537 giờ xuống còn 117 giờ, rất ấn tượng. Hiện nay, theo khảo sát của Chính phủ, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính về thuế ở mức thấp nhất trong nhóm các thủ tục hành chính.

Không thể chủ quan

Kết quả đạt được 3 năm qua là rất trân trọng nhưng chúng ta không thể chủ quan, hoàn toàn yên tâm về 2 năm còn lại. Thực tế qua 3 năm, như đã nói, tốc độ tăng trưởng GDP của chúng ta mới đạt khoảng 6,57% bình quân năm, trong khi dự toán thu chi được xây dựng theo ước tính GDP 6,75%. Quy mô GDP 3 năm mới đạt khoảng 52 - 53% kế hoạch, do đó để bảo đảm thu NSNN 5 năm đạt 6,6 - 6,7 triệu tỷ đồng, cần có sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị, dưới sự điều hành của Chính phủ, để tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu đề ra. Chỉ khi kinh tế phát triển, sản xuất kinh doanh khởi sắc thì nguồn thu mới có thể bền vững.

Các nhiệm vụ chi cũng phải được rà soát chặt chẽ để bảo đảm giữ trần nợ công, bội chi trong kế hoạch. Như chúng ta đã thấy, thời gian qua, việc điều chỉnh, đổi mới chính sách thu gặp nhiều khó khăn, việc sửa đổi các chính sách thuế, mở rộng cơ sở thuế không được như kỳ vọng của chiến lược cải cách thuế đến năm 2020. Việc rà soát, thu hẹp diện miễn, giảm thuế, rà soát các chính sách ưu đãi ảnh hưởng đến thu NSNN chưa được thực hiện, vẫn còn tình trạng lồng ghép nhiều chính sách xã hội trong các luật về thuế. Điều này ảnh hưởng đến tính bền vững của ngân sách.

Chi ngân sách tuy cơ cấu được cải thiện tích cực nhưng phải thấy rằng các nhiệm vụ chi lương và các chính sách an sinh xã hội yêu cầu ngày càng nhiều, xã hội hóa đầu tư còn chậm, làm tỷ lệ chi thường xuyên chưa giảm mạnh. Hơn nữa, việc điều chỉnh mức lương cơ sở, lương hưu và trợ cấp ưu đãi đối với người có công đã bảo đảm tăng bình quân khoảng 7%/năm, nhưng việc sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế theo tinh thần Nghị quyết 18 và 19 của Ban Chấp hành Trung ương còn chậm.

Một vấn đề nữa cần phải nhấn mạnh là sự gắn kết giữa kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Mức trần đầu tư công trung hạn 2 triệu tỷ đồng là tính trên tốc độ tăng trưởng kinh tế dự toán 5 năm bình quân 6,75% và phải thực hiện một trong các giải pháp là điều chỉnh chính sách thu. Do vậy, trong điều hành, Chính phủ cần rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm chi đầu tư phải gắn kết với nguồn lực, tránh gây khó khăn cho cân đối ngân sách. Nguyên tắc là phải giữ được trần bội chi, nợ công như định hướng. Điều này đã được Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định mới đây: “Thu đạt kế hoạch mới có cơ sở bố trí chi đầu tư công”. Có như vậy, chúng ta mới hoàn thành tốt kế hoạch 5 năm, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn tới. Về lâu dài, cần đưa quản lý nguồn vốn đầu tư công về một đầu mối quản lý NSNN, như chúng ta đã làm với quản lý nợ công, tránh tình trạng chia cắt, co kéo thiếu chủ động, thiếu gắn kết giữa nguồn lực và chi đầu tư lâu nay.

Trần Quang Chiểu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang