KINH TẾ
Cập nhật 15:34 | 14/12/2018 (GMT+7)
.

Để hộ kinh doanh “chịu lớn”

06:54 | 21/10/2018
Khu vực kinh tế tư nhân chủ yếu là kinh tế cá thể, hộ gia đình với số lượng 5,1 triệu hộ, chiếm 31,33% GDP và là khu vực kinh tế quan trọng của đất nước. Theo PGS. TS ĐINH TRỌNG THỊNH, Học viện Tài chính, mặc dù Chính phủ đã ban hành Luật hỗ trợ doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa, nhưng khu vực kinh tế tư nhân thời gian qua vẫn phát triển dưới tầm... nhiều hộ kinh doanh cá thể vẫn “ngại lớn” thành doanh nghiệp.

Rào cản từ đâu?

- Kinh tế tư nhân của Việt Nam được coi là một động lực quan trọng của nền kinh tế và liên tục được cổ xúy bởi các chính sách mới, nhưng đến nay vẫn chưa có sự bùng nổ nào. Ông đánh giá gì về thực trạng này?

- Mặc dù, Chính phủ đã có nhiều thay đổi trong chính sách nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển lớn mạnh. Mới đây nhất, Nghị định 108/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN nhằm tạo thuận lợi cho các hộ kinh doanh cá thể như đơn giản hóa thủ tục, miễn chi phí đăng ký DN… Mặt khác, Chính phủ cũng đang tiếp tục chỉ đạo Bộ Tài chính tạo thêm nhiều điều kiện để các hộ này chuyển đổi thành DN như phần mềm kế toán dùng chung, khai báo các thủ tục thuế đơn giản hơn… Tuy nhiên, khu vực kinh tế tư nhân mà phần lớn là kinh doanh cá thể cũng như các doanh nghiệp nhỏ Việt Nam vẫn có tư duy “ngại lớn”.

Đây là “căn bệnh” khiến kinh tế Việt Nam chậm phát triển. Nếu chúng ta chữa được “căn bệnh ngại lớn” này, thì các chủ hộ kinh doanh cá thể sẽ có thêm khát khao và động lực phấn đấu, vươn mình trở thành những DN lớn, tập đoàn kinh tế hùng mạnh. Điều này cũng góp phần đưa Việt Nam tới gần hơn mục tiêu đạt được 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020 của Chính phủ.

- Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến “bệnh ngại lớn” này, thưa ông?

- Có rất nhiều lý do khác nhau dẫn đến tình trạng trên. Trong đó có nhiều vấn đề bất cập liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý và quản trị kinh doanh từ phía Nhà nước.

Thứ nhất, việc bảo đảm các yêu cầu về mặt kinh doanh khi mà hộ gia đình lên thành doanh nghiệp sẽ có những tốn kém nhất định. Họ phải hoàn thiện những sổ sách, bảng biểu, báo cáo thuế định kỳ theo đúng yêu cầu quy định của Nhà nước, nhưng phần lớn các hộ gia đình hiện nay ngại và sợ việc làm các loại sổ sách này.

Thứ hai, họ không muốn phải tách rời giữa tài sản của cá nhân và gia đình với tài sản của DN.

Thứ ba, pháp luật về kinh doanh quy định: Cá nhân, tổ chức tạo ra việc làm của 10 người thì phải kê khai, thành lập DN. Nhưng khi thành DN họ phải thuê lao động theo Bộ luật Lao động. Họ không thể tự do như kinh doanh theo hộ gia đình, thích thì có thể thuê người nhà, thuê ai đó theo một thỏa thuận giữa đôi bên không cần các thủ tục pháp lý quá chặt chẽ. Mặt khác, họ cũng không buộc phải mua bảo hiểm theo quy định.

Thứ tư, các hộ kinh doanh nhận thấy, khi lớn lên thành DN, họ sẽ bị các cơ quan quản lý, từ quản lý thị trường cho đến cơ quan thuế và các cơ hữu quan khác nhau thường xuyên “thăm hỏi”, gây phiền hà, nhũng nhiễu.

Chưa hết, chúng ta còn thấy rằng, các DN thì thường phải đóng những khoản từ thiện, ủng hộ của địa phương, cơ quan ban ngành, đoàn thể và các hoạt động xã hội khác nhiều hơn hộ kinh doanh gia đình. DN càng lớn thì các khoản đóng góp càng nhiều. Chính vì thế nên các hộ gia đình “ngại lớn” thành doanh nghiệp.
Minh bạch cơ chế, chính sách


- Theo ông, chúng ta phải làm gì để các cá thể hộ kinh doanh “chịu lớn”, chủ động chuyển đổi thành DN?

- Chúng ta muốn các hộ kinh doanh ngày một lớn hơn, thì điều rất quan trọng là tuyên truyền, giải thích để họ thấy được lợi ích của việc trở thành DN. Tất nhiên, có thể chi phí phát sinh sẽ nhiều hơn khi là DN, nhưng những lợi ích, ưu đãi đi đôi với nó cũng sẽ lớn hơn.

Ngoài việc cải cách, đơn giản đến mức tối đa thủ tục hành chính, giấy đăng ký, hoạt động của DN, thì bảo đảm quyền lợi của DN một cách bình đẳng và minh bạch trước pháp luật cũng là yếu tố thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các cá thể hộ gia đình vươn lên mạnh mẽ thành DN.

Thực tế, môi trường kinh doanh của ta còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bên cạnh các rủi ro thông thường, DN phải đối mặt rủi ro pháp lý. Vì vậy cần, nhanh chóng có các cơ chế, chính sách hữu hiệu và đồng bộ để tạo môi trường kinh doanh tự do, an toàn và cạnh tranh lành mạnh hơn cho DN.

Thêm vào đó, chúng ta phải hướng dẫn các chủ hộ kinh doanh làm quen với việc hoàn thiện các báo cáo tài chính, thủ tục, hồ sơ pháp lý một cách công khai, minh bạch. Vì đó là các yếu tố bắt buộc trong cơ chế thị trường. Sự công khai, minh bạch trong kinh doanh đó chính là lợi thế cạnh tranh với các chủ thể kinh doanh khác mà các hộ kinh doanh khó có được. Đặc biệt, trong xu thế hội nhập kinh tế thế giới của Việt Nam hiện nay, nếu cá thể kinh doanh nhỏ lẻ không dần có thói quen công khai, minh bạch trong kinh doanh thì sẽ không có cơ hội chen chân vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thậm chí, khi họ không có chỗ đứng trong một chuỗi giá trị nào, thì việc sớm bung khỏi guồng chỉ là chuyện sớm chiều.

Một điều khác nữa, chúng ta cần cụ thể hóa, rõ ràng, minh bạch hệ thống pháp lý, từ đó tạo nền tảng để các hoạt động kinh doanh của DN được minh bạch hơn. Khi các hoạt động kinh doanh minh bạch sẽ tạo ra một giá trị đặc biệt cho thương hiệu DN dựa vào niềm tin của khách hàng và đối tác. Điều này vô hình trung thực thi một liên kết bền chặt hơn giữa DN và đối tác cũng như khách hàng. Vì vậy, công khai, minh bạch trong kinh doanh sẽ làm các cá thể, hộ kinh doanh nhỏ lẻ lớn dần lên...

- Khi cơ chế, chính sách khá hoàn thiện, môi trường kinh doanh đã thông thoáng mà hộ kinh doanh không muốn chuyển đổi thành DN, theo ông, họ có đang đi ngược xu thế phát triển?

- Khi được bảo đảm về pháp lý, có môi trường thuận lợi, các DN, doanh nhân mới thực sự bung tỏa hết năng lượng, nguồn lực kinh doanh của mình. Và nền kinh tế sẽ đón nhận hàng triệu ý tưởng kinh doanh khác nhau và cũng sẽ được kích hoạt trên nhiều phương diện, để mỗi ngày đóng góp nhiều hơn cho sự thịnh vượng của quốc gia.

Các các thể, hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải từ bỏ ý nghĩ rằng, nếu mình lớn lên sẽ trở thành “miếng mồi ngon” cho một bộ phận cán bộ thái hóa, biến chất không đủ chuẩn mực. Nếu các hộ gia đình vẫn bảo thủ, không chịu nhận thức rõ những lợi ích khi lên DN, là họ đang vứt bỏ cơ hội “tự lớn”, đồng thời không thể vươn mình thành DN lớn.

Tuy nhiên, Chính phủ có tạo điều kiện nhiều đi nữa, nhưng bản thân các doanh nhân, DN không tự làm mới và thay đổi tư duy của mình thì cũng rất khó để chúng ta chứng kiến bước đột phá của nền kinh tế trong tương lai.

- Xin cảm ơn ông!

Đức Hiệp thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang