KINH TẾ
Cập nhật 00:12 | 20/09/2018 (GMT+7)
.

Đề xuất tăng lương 8% là có căn cứ pháp lý và đạo lý

08:48 | 13/07/2018
Đây là khẳng định của ông Ngọ Duy Hiểu, Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại buổi công bố kết quả khảo sát tiền lương, thu nhập và đời sống của người lao động trong các doanh nghiệp năm 2018 chiều 12.7. So với năm 2017, tỷ lệ người lao động “vừa đủ trang trải cho cuộc sống” giảm 7,6% và tỷ lệ phải chi tiêu “tằn tiện, kham khổ” tăng 5,8%. Tính chung, có 39% công nhân phải chi tiêu kham khổ, thu nhập không đủ sống.

Ngày 9.7, Hội đồng Tiền lương Quốc gia họp phiên đầu tiên bàn về mức lương tối thiểu vùng năm 2019. Tại đây, đại diện giới chủ và đại diện người lao động đã đưa ra hai con số rất xa nhau. Trong khi giới chủ đề xuất không tăng lương thì người lao động muốn tăng thêm 8%. “Kết quả khảo sát tiền lương, thu nhập và đời sống của người lao động trong các doanh nghiệp năm 2018 mà chúng tôi công bố chính là một trong những căn cứ để đề xuất phương án tăng lương tối thiểu năm 2019 thêm 8%”, Viện trưởng Viện Công nhân - Công đoàn, PGS.TS. Vũ Quang Thọ cho biết.

44% công nhân làm thêm giờ

Khảo sát năm nay được thực hiện tại 25 tỉnh, thành phố, ngành có đông lao động công nghiệp, dịch vụ, đại diện các loại hình doanh nghiệp và vùng lương. Nhóm nghiên cứu đã thu thập thông tin từ 3 nghìn lao động tại 150 doanh nghiệp. Theo ông Thọ, số lượng người lao động và doanh nghiệp được khảo sát nhiều gấp 3 lần so với hàng năm.

Kết quả khảo sát cho thấy, tiền lương cơ bản của người lao động trung bình là 4,67 triệu đồng, tăng 4,24% so với năm 2017. Mức này cao hơn lương tối thiểu gần 40%, tuy nhiên vẫn còn một bộ phận người lao động nhận được mức lương cơ bản thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Ngoài tiền lương cơ bản, người lao động làm việc còn nhận được tiền làm thêm giờ, tiền chuyên cần và các khoản phụ cấp, trợ cấp, hỗ trợ khác từ doanh nghiệp với nhiều tên gọi khác nhau để tăng thu nhập, giữ chân người lao động nhưng các khoản này thường không tính vào mức đóng bảo hiểm (trừ phụ cấp trách nhiệm, chức vụ). Cụ thể, có 44% người lao động được hỏi cho biết có làm thêm giờ, số giờ làm thêm trung bình là 28,5 giờ (cao nhất là 50 giờ), với số tiền nhận được trung bình 832 nghìn/người/tháng.


Hội nghị công bố kết quả khảo sát tiền lương, thu nhập, đời sống công nhân năm 2018

“Tổng thu nhập trung bình của người lao động (không kể tiền ăn ca) đạt gần 5,53 triệu đồng/tháng, cao hơn lương cơ bản 18,4% và tăng hơn 1,4% so với kết quả khảo sát năm 2017. Như vậy, tiền lương cơ bản chiếm 84,4% tổng thu nhập của người lao động”, Viện trưởng Viện Công nhân - Công đoàn cho biết. Trong đó, lao động trong doanh nghiệp nhà nước có thu nhập cao nhất là 5,624 triệu đồng, tiếp đó là lao động trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 5,47 triệu đồng và trong doanh nghiệp dân doanh 5,528 triệu đồng.  

Giải thích về tình trạng nhiều lao động làm thêm giờ, ông Thọ cho rằng “người lao động khổ vì làm thêm quá nhiều, họ buộc phải làm thêm vì lương thấp”. Đặc biệt, ông Thọ lưu ý có tình trạng doanh nghiệp chỉ điều chỉnh lương tối thiểu cho người lao động và coi đó là nâng lương định kỳ theo thang, bảng lương cho người lao động. Như vậy, cũng gây thiệt thòi cho người lao động.

39% chi tiêu kham khổ, thu nhập không đủ sống

Mặc dù người lao động làm thêm giờ rất nhiều và thu nhập có tăng, nhưng vẫn chưa đủ chi tiêu, chưa đáp ứng được mức sống tối thiểu. Qua số liệu xử lý phiếu khảo sát cho thấy, có 2.885 người lao động đang sống chung hộ gia đình với người thân, với cơ cấu 3,7 nhân khẩu/hộ, trong đó có 2,05 người phụ thuộc (con nhỏ) và 1,65 lao động hưởng lương. Mức chi tiêu trung bình của một hộ gia đình khoảng 7,38 triệu đồng/tháng; mức chi tiêu thấp nhất (tối thiểu) là 6,57 triệu đồng.

So sánh thu nhập với chi tiêu của người lao động và gia đình, 17,4% người lao động cho biết có dư dật và tích lũy; 43,7% vừa đủ trang trải cho cuộc sống; 26,5% phải chi tiêu tằn tiện và kham khổ; 12,5% cho biết thu nhập không đủ sống. PGS. TS. Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân - Công đoàn cho biết, tuy tỷ lệ người lao động “có dư dật, tích lũy” tăng 1,3% và số lao động “không đủ sống, phải làm thêm giờ” chỉ tăng nhẹ 0,5% so với năm 2017 nhưng tỷ lệ “vừa đủ trang trải cho cuộc sống” lại giảm 7,6% và tỷ lệ phải chi tiêu “tằn tiện, kham khổ” tăng lên 5,8%. “Vừa đủ tức là giật gấu vá vai cho đủ. Chi tiêu tằn tiện là nay vay để tiêu, mai có lương thì trả, mà nói khó nghe là người lao động phải bóp mồm bóp miệng để mình có đủ năng lượng đi làm, con có đủ năng lượng đi học”, ông Thọ giải thích.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, chỉ có 17,2% người lao động hài lòng với tiền lương, thu nhập, giảm 5,5% so với năm 2017; 65,7% tạm hài lòng, tăng 13,3%; 17,1% không hài lòng, giảm 7,8%. Khi tìm hiểu những về thái độ của người lao động về những khó khăn, bức xúc liên quan đến tình hình việc làm, tiền lương và thu nhập tại doanh nghiệp thì tỷ lệ lao động bức xúc vì lương thấp, không có thêm khoản phụ cấp cũng cao nhất với 25,7%.

Chúng tôi có căn cứ pháp lý và đạo lý

Tại buổi công bố kết quả khảo sát, Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu khẳng định: “Chúng tôi đề xuất phương án tăng tiền lương tối thiểu vùng năm 2019 thêm 8% là có pháp lý và đạo lý.

Thứ nhất, Nghị quyết 27/NQ - TW, ngày 21.5.2018 của Ban chấp hành Trung ương Đảng về thực hiện Đề án cải cách tiền lương của Hội nghị Trung ương 7, Khóa XII ghi rõ: “Thực hiện điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng phù hợp tình hình phát triển KT - XH, khả năng chi trả của doanh nghiệp để đến năm 2020 mức lương tối thiểu bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ”. Thứ hai, căn cứ chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2018 đã tăng 3,29% so với cùng kỳ năm 2017, dự báo trong năm 2018 tăng ít nhất khoảng 4% và giữ được mục tiêu này là cả một vấn đề. Thứ ba, năng suất lao động năm 2017 tăng 6%, tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2018 tăng 7,08% so với cùng kỳ năm 2017, dự báo cả năm ít nhất tăng 6,7%. Làm nên mức tăng trưởng này chính là người lao động, vì thế, họ phải được hưởng lợi từ tăng trưởng này.     

“Nông dân giờ còn “khỏe” hơn người lao động rất nhiều nếu biết làm biết ăn. Công nhân mắc bệnh mà không dám nói vì sợ doanh nghiệp cho thôi việc hoặc không có tiền để chữa bệnh. Nếu không quan tâm đến đối tượng này thì không biết tương lai họ và con cái ra sao? Tăng lương cho người lao động là làm cho doanh nghiệp phải nâng cao quản trị, hiện đại hóa doanh nghiệp chứ quen mãi với lương thấp, người lao động làm ăn thế nào cũng được thì nền kinh tế sẽ suy yếu”, ông Ngọ Duy Hiểu khẳng định.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang