KINH TẾ
Cập nhật 23:15 | 25/09/2018 (GMT+7)
.
Chính phủ điện tử

Hãy bắt đầu từ việc nhỏ nhất

07:48 | 06/07/2018
“Chiều thứ 2, đang ở Nghệ An tôi nhận được điện thoại của Cục Thuế Hà Nội yêu cầu cung cấp địa chỉ email. Tôi hỏi có thể gửi qua mạng không. Câu trả lời là không. Hôm sau, giữa nắng nóng 40 độ, một cán bộ phải mang đến Cục Thuế Hà Nội tờ giấy xác nhận địa chỉ email của tôi. Một dịch vụ nhỏ như vậy nếu trực tuyến được thì tốt biết bao”. Vị diễn giả sau khi kể câu chuyện này sáng 5.7 trong hội thảo quốc gia về Chính phủ điện tử năm 2018 nói rằng: “Chính phủ điện tử - hãy bắt đầu từ việc nhỏ nhất”.

Nhìn từ những câu chuyện

Gần chục năm trước, chính xác là năm 2000, Chính phủ ký kết Hiệp định khung E-ASEAN cam kết xây dựng Chính phủ điện tử. Từ đó đến nay, có rất nhiều nghị quyết của Chính phủ và nhiều văn bản quy định về dịch vụ công trực tuyến.

Cho đến thời điểm này, nhiều bộ đã ban hành văn bản quy định về dịch vụ công trực tuyến của riêng mình. Các bộ và nhiều tỉnh, thành đã vận hành trang web dịch vụ công trực tuyến. Nhiều sở, cơ quan hành chính khác cũng đã triển khai thủ tục hành chính công trực tuyến, trong đó phân cấp các thủ tục hành chính theo từng cấp độ khác nhau. Theo báo cáo của Văn phòng Chính phủ, quý I.2018, các bộ và địa phương đã xây dựng, vận hành thêm gần 14 nghìn dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3 và 4, nâng tổng số dịch vụ công trực tuyến đã được cung cấp lên con số gần 47 nghìn. Trong đó, các bộ và cơ quan ngang bộ cung cấp khoảng 1.500 dịch vụ, các địa phương cung cấp hơn 45,3 nghìn dịch vụ.

Những con số ở trên cho thấy Nhà nước đã từng bước tạo ra những cổng giao dịch trực tuyến. Nhưng hiệu quả đến đâu thì vẫn rất khó trả lời. Đại diện Hội Truyền thông số Việt Nam cho biết, số lượng dịch vụ công trực tuyến chưa có sự tương quan với số hồ sơ trực tuyến giải quyết trong năm. Cụ thể, năm 2017 có 22.707 dịch vụ công mức 3 - 4 được cung cấp, tăng 99% so với năm trước, nhưng số lượng dịch vụ có hồ sơ trực tuyến chỉ là 2.620, giảm 69,7%. Nói cách khác, các cơ quan ngày càng cung cấp nhiều dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3 - 4 nhưng ít, thậm chí không phát sinh hồ sơ trực tuyến.  

Mâu thuẫn này có thể được lý giải bằng những tình huống cụ thể được các diễn giả nêu tại hội thảo quốc gia về Chính phủ điện tử năm 2018 với chủ đề “Phát triển Chính phủ hướng tới nền hành chính hiện đại và hiệu quả”. Cục trưởng Cục Tin học hóa, Bộ Thông tin - Truyền thông Nguyễn Thành Phúc kể: Tôi cùng một người bạn đăng ký khai sinh trực tuyến mà cũng không làm nổi, vậy thì người dân làm sao thực hiện được! Bà  Đỗ Thị Thanh Huyền, chuyên gia phân tích công của Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc chia sẻ một câu chuyện khác: Năm ngoái, chúng tôi gửi thư mời cho các UBND các tỉnh, 66% số thư gửi đi bị trả lại vì không đúng địa chỉ hoặc vì lý do an ninh, số còn lại không có phản hồi. “Nếu người dân gửi câu hỏi cho chính quyền thì kết quả sẽ như thế nào?”, bà Huyền đặt câu hỏi.

Người dân là trung tâm

Dịch vụ công trực tuyến hiện được chia thành 4 mức độ. Mức độ 1: Cung cấp đầy đủ các thông tin về thủ tục hành chính và các văn bản có liên quan quy định về thủ tục hành chính đó. Mức độ 2 là dịch vụ mức độ 1 và cho phép người sử dụng tải về các mẫu văn bản và khai báo để hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu. Hồ sơ sau khi hoàn thiện được gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Mức độ 3 là dịch vụ mức độ 2 và cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện trên môi trường mạng. Việc thanh toán lệ phí (nếu có) và nhận kết quả được thực hiện trực tiếp tại cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Mức độ 4 là dịch vụ mức độ 3 và cho phép người sử dụng thanh toán lệ phí (nếu có) trực tuyến. Việc trả kết quả có thể được thực hiện trực tuyến, gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến người sử dụng.

Chính phủ điện tử có thể đóng góp một sự thay đổi về chất trong cách công dân tương tác với Chính phủ và các biện pháp điều hành nền kinh tế và quản lý xã hội của Chính phủ. Dù vậy, một số văn bản tạo thuận lợi và tạo cả áp lực để các cơ quan nhà nước ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của mình vẫn chưa được ban hành. Cục trưởng Cục Tin học hóa Nguyễn Thành Phúc chỉ ra những văn bản còn thiếu vắng như nghị định về kết nối, chia sẻ dữ liệu trong hoạt động của các cơ quan nhà nước; nghị định về định danh điện tử của cá nhân, tổ chức; quyết định của Thủ tướng về gửi, nhận văn bản điện tử giữa các cơ quan hành chính nhà nước.

Cũng theo ông Phúc, một số bộ, ngành, địa phương vẫn chạy theo số lượng trong việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến mà chưa quan tâm tới chất lượng, hiệu quả cung cấp dịch vụ. Cán bộ, công chức một số nơi vẫn có thói quen làm việc dựa trên giấy tờ thay vì sử dụng các hệ thống thông tin trong môi trường điện tử và người dân cũng vậy. Ở cấp độ địa phương, việc triển khai chính quyền điện tử tùy thuộc vào ý thức của người đứng đầu, vì hiện mới chỉ có cơ chế khuyến khích thực hiện và chưa có chế tài xử lý nếu người đứng đầu không thực thi, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Phan Ngọc Thọ cho biết.

Cốt lõi của Chính phủ điện tử là phục vụ người dân và doanh nghiệp. Vì vậy, định hướng triển khai Chính phủ điện tử phải “chuyển mạnh trọng tâm sang lấy người dân làm trung tâm”, Cục trưởng Cục Tin học hóa Nguyễn Thành Phúc đề xuất. Việc này, theo ông Phúc, chỉ đơn giản là những giấy tờ, thông tin mà người dân đã cung cấp thành công cho cơ quan nhà nước khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến thì không phải cung cấp lại khi thực hiện một dịch vụ công trực tuyến khác cho chính cơ quan đó. Đồng thời, giảm thiểu số lần người dân phải đến cơ quan nhà nước để thực hiện các thủ tục hành chính và các dịch vụ công trực tuyến phải bảo đảm thuận tiện cho người sử dụng.

Ủng hộ quan điểm Chính phủ điện tử nên bắt đầu từ việc nhỏ, bà Lê Thanh Hà, Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kể một chuyện đang diễn ra ở Đồng Tháp. Đó là Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp đã công bố địa chỉ email của mình tới doanh nghiệp và người dân trong tỉnh. “Cán bộ Sở Kế hoạch - Đầu tư Đồng Tháp nói với tôi rằng, ông Bí thư kiểm tra và trả lời email hàng ngày, thành ra cán bộ sợ, không dám nhũng nhiễu. “Đồng Tháp đi từng bước nhỏ nhưng cải thiện được bộ máy của địa phương”, bà Hà nói.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang