KINH TẾ
Cập nhật 23:00 | 22/09/2018 (GMT+7)
.
Dự thảo Nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối

Chưa sát với thực tế

09:19 | 11/06/2018
Nguyên Chủ tịch Hội siêu thị Hà Nội VŨ VINH PHÚ cho rằng, việc xây dựng Nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối là cần thiết, tuy nhiên, nhiều quy định trong dự thảo còn cứng nhắc và chưa sát thực tế.

“Đẻ” thêm điều kiện kinh doanh

- Ông đánh giá như thế nào về ngành phân phối (hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị, chợ...) của Việt Nam hiện nay?

- Cả nước hiện có khoảng 800 siêu thị, 150 trung tâm thương mại, 9.000 chợ và khoảng 3.500 cửa hàng tiện lợi của cả doanh nghiệp trong và ngoài nước. Nhưng về thực chất, doanh nghiệp bán lẻ trong nước đang gặp khó khăn vì bị doanh nghiệp nước ngoài cạnh tranh mạnh về vốn, công nghệ quản lý, xúc tiến và chính sách của Nhà nước cũng ưu ái hơn cho các doanh nghiệp nước ngoài, còn doanh nghiệp Việt đang dần bị “co cụm”, mất thị phần hoặc rút bớt địa điểm chuyển sang hình thức khác.

Theo số liệu của Bộ Công thương, các doanh nghiệp FDI đã chiếm thị phần 70% cửa hàng tiện lợi, 17% trung tâm thương mại. 15% siêu thị mini và 50% bán hàng trực tuyến. Tuy nhiên, tôi và một số chuyên gia thương mại bán lẻ khác cho rằng kênh bán lẻ hiện đại đã bị nước ngoài chiếm khoảng 50% rồi. Riêng Thái Lan đã có 51 điểm bán hàng từ việc mua BigC, Metro, trong khi doanh số của doanh nghiệp nước ngoài gấp 5 - 7 lần doanh số của doanh nghiệp trong nước.

- Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Nghị định về phát triển và quản lý ngành phân phối, ông đánh giá thế nào về dự thảo này?

- Quy chế về siêu thị, trung tâm thương mại đã có cách đây 10 năm, cho đến nay có nhiều quy định lạc hậu, vì vậy việc Bộ Công thương xây dựng Nghị định này là cần thiết. Tuy nhiên, nhiều quy định trong dự thảo còn cứng nhắc và chưa sát với thực tế. Mặc dù Nghị định hướng tới mục tiêu “cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hội nhập kinh tế quốc tế về phát triển và quản lý ngành phân phối” nhưng dự thảo Nghị định lại được thiết kế theo hướng thêm nhiều ràng buộc một số hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

- Cụ thể là gì, thưa ông?

- Chẳng hạn dự thảo Nghị định yêu cầu siêu thị, trung tâm thương mại phải mở cửa tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày nghỉ lễ, tối thiểu từ 10h sáng đến 10h tối. Tuy nhiên, trên thực tế, ở các tỉnh lẻ như Lào Cai, Thanh Hóa siêu thị đóng cửa lúc 9h tối vì giờ đấy hầu như không có khách hàng đến mua. Còn ở TP Hồ Chí Minh và Hà Nội đóng cửa lúc 10h tối do người dân hay đi mua sắm muộn. Như vậy, về mặt thời gian chỉ nên quy định khung cho các địa phương quyết định thì sẽ linh hoạt hơn.

Hoặc quy định siêu thị phải có “các dịch vụ giao hàng tận nhà, bán hàng qua internet, qua bưu điện, điện thoại” là không thực tế vì không nhất thiết siêu thị nào cũng phải có mà còn tùy thuộc vào cách kinh doanh của từng siêu thị. Hay như quy định “sử dụng các công ty địa phương tại Việt Nam đối với các dịch vụ liên quan đến pháp lý hoặc chuyên môn khác” cũng không phù hợp với tinh thần hội nhập và hạn chế quyền của siêu thị, trung tâm thương mại.

Hoặc dự thảo Nghị định quy định, mỗi năm, các siêu thị, trung tâm thương mại chỉ được tổ chức 3 đợt bán hàng giảm giá. Các đợt giảm giá phải được chấp thuận bởi cơ quan có thẩm quyền. Mỗi đợt giảm giá phải diễn ra trong tối thiểu 30 ngày, số lượng và ngày diễn ra chương trình giảm giá phải được thông báo cụ thể tại mỗi quảng cáo. Đợt bán hàng giảm giá sau phải cách đợt bán hàng giảm giá trước ít nhất 30 ngày. Trong đợt giảm giá, phải có ít nhất 70% hàng hóa được bày bán tại siêu thị, trung tâm thương mại nằm trong chương trình giảm giá. Những quy định này can thiệp quá sâu vào hoạt động kinh doanh. Trong khi Bộ Công thương đang nỗ lực cắt giảm các điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực mà bộ quản lý thì những nội dung trong dự thảo này vô hình trung thiết kế thêm các điều kiện kinh doanh mới.

Quản lý phải “mềm mại”

- Ở khía cạnh khác, dự thảo liệu có ảnh hưởng tới lợi ích người tiêu dùng không, thưa ông?

- Tất nhiên là có. Chẳng hạn như quy định khuyến mại, nếu quy định cứng nhắc số lần khuyến mại và thời gian khuyến mại bao lâu thì người tiêu dùng rất thiệt, trong khi khuyến mại là hình thức kích cầu hiệu quả của các nhà kinh doanh. Do đó, tôi cho rằng, khuyến mại như thế nào là do doanh nghiệp tự quyết định tùy theo chiến lược phát triển của mỗi doanh nghiệp. Tuy nhiên, đối với mặt hàng thực phẩm tươi sống, nên khống chế tỷ lệ tối đa là 50% vì nếu khuyến mại 80 - 90% thì thực phẩm sắp hỏng rồi. Các mặt hàng khác khuyến mại theo tỷ lệ mà doanh nghiệp quyết định quan trọng là bảo đảm còn giá trị sử dụng và khuyến mại trung thực. Các doanh nghiệp không phải xin phép, trừ những đợt khuyến mại mang tính chất quốc gia.

- Theo ông, Bộ Công thương nên tập trung vào vấn đề gì trong Nghị định này?

- Tôi cho rằng, cần xây dựng Nghị định theo hướng quản lý “mềm mại” không cứng nhắc và tập trung vào các nội dung sau: Một là, Bộ cần có những chính sách để phát triển chợ, siêu thị, trung tâm thương mại. Bởi, vấn đề hỗ trợ tu sửa lại chợ còn bị bỏ quên khiến cho hầu hết các chợ đều rất nhếch nhác. Hai là, có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nội địa để liên kết, xúc tiến thương mại, mua chung bán chung. Ba là, Bộ Công thương phải tham mưu giúp địa phương các vùng xây dựng các chợ đầu mối, các sàn giao dịch hàng hóa để bảo đảm hàng hóa công khai, minh bạch không bị thương lái ép giá và bớt được các khâu trung gian. Bốn là, tập trung quản lý bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Để có được chính sách giải quyết những vấn đề cốt lõi trên, Bộ Công thương phải đi thực tế các chợ, các siêu thị. Đồng thời xin ý kiến các chuyên gia, doanh nghiệp, có thế mới có được chính sách thiết thực đi vào thực tế, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.

- Xin cảm ơn ông!

Tuệ Anh thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang