KINH TẾ
Cập nhật 23:14 | 13/12/2018 (GMT+7)
.
Ngành da giày

Thúc đẩy giá trị gia tăng trong xuất khẩu

08:05 | 12/03/2018
Trong những năm qua, da giày luôn nằm trong top 5 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Có được thành công này là bởi ngành đã không ngừng nỗ lực, tận dụng tốt cơ hội và tập trung phát triển sản xuất. Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng, cần đầu tư nhiều hơn để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, cùng với đó phải chiếm lĩnh và tạo được chỗ đứng ở thị trường trong nước.

Lợi thế từ các FTA

Theo Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso), năm 2017, ngành da giày đạt kim ngạch xuất khẩu 18 tỷ USD, tăng 10,7% so với năm 2016, với nhiều sản phẩm được xuất khẩu đi các nước trên thế giới. Viện trưởng Viện Nghiên cứu da giày Nguyễn Hải Trung cho rằng, yếu tố góp phần tạo nên thành công của ngành da giày hiện nay là bởi đường lối của Đảng và Nhà nước luôn tạo điều kiện cho các ngành, các doanh nghiệp chủ động phát triển, trong đó ngành da giày là một trong những ngành chủ lực trong lĩnh vực xuất khẩu. Yếu tố thứ hai là bởi nhân công của Việt Nam hiện nay đang nằm trong nhóm có kỹ năng sản xuất cũng như tác phong công nghiệp tương đối tốt, do đó năng suất và chất lượng của các sản phẩm được các nhà cung cấp đánh giá cao và được xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực của Việt Nam hiện nay nằm trong nhóm dân số vàng nên tương đối dồi dào đối với các ngành nói chung và ngành da giày nói riêng.

Với lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã, đang và sắp ký kết, nhiều chuyên gia nhận định ngành giày dép nhiều khả năng sẽ có một năm xuất khẩu khởi sắc hơn nữa. Khi EVFTA được ký kết vào giữa năm 2018, sản phẩm giày, dép của Việt Nam sẽ được hưởng chênh lệch thuế từ 3,5 - 4,2% khi xuất khẩu vào EU so với Trung Quốc nên sẽ tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn. Đặc biệt, với mức thuế suất 0% khi EVFTA có hiệu lực, sẽ là lợi thế vô cùng lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép Việt Nam. Tại lễ ký kết Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vừa qua, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cũng đã khẳng định các ngành dệt may, da giày được hưởng lợi nhất từ Hiệp định này. Theo báo cáo Tác động kinh tế và phân bổ thu nhập của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương: Trường hợp Việt Nam do Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện, CPTPP sẽ tạo mức độ đa dạng hóa xuất khẩu lớn hơn, giúp xuất khẩu tăng thêm 4,2%. Trong dài hạn, lợi ích đạt được từ CPTPP không chỉ là tăng xuất khẩu mà còn bao gồm tăng hàm lượng công nghệ của hàng xuất khẩu, làm cho xuất khẩu ít phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu hơn, thay vào đó sẽ dựa nhiều hơn vào chuỗi cung ứng trong nước để khắc phục các hạn chế của quy tắc xuất xứ.

Tổng Thư ký Lefaso Phan Thị Thanh Xuân cũng cho rằng, trong các quốc gia thành viên CPTPP, chỉ duy nhất Malaysia có cơ cấu ngành sản xuất, xuất khẩu da giày như Việt Nam nhưng Malaysia cũng không phải là đối thủ cạnh tranh chính cho các đơn hàng xuất khẩu sang các nước thành viên trong CPTPP. Do đó, cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu da giày Việt Nam sang các nước Chile, Australia, NewZealand, Mexico, Canada...  khá lớn.

Tuy nhiên, đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương cho biết, mặc dù có nhiều triển vọng cho xuất khẩu da giày, tuy nhiên để được hưởng các ưu đãi thuế quan thì các doanh nghiệp phải đáp ứng được quy định về nguồn gốc xuất xứ, quy tắc xuất xứ cho các bộ phận đối với sản phẩm da giày cũng như nắm rõ về các rào cản kỹ thuật trong thương mại, nhất là các quy định về hạn chế hóa chất độc hại, quy định về an toàn sản phẩm tiêu dùng, các biện pháp phòng vệ (chống bán phá giá, chống trợ cấp giá). Bên cạnh đó, các doanh nghiệp da giày cũng cần chú ý tới Luật Quản lý ngoại thương, Nghị định Xuất xứ hàng hóa và Thông tư hướng dẫn bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2018 để hiểu rõ về cơ chế chứng nhận xuất xứ, từ đó chủ động trong việc thực hiện các hình thức chứng nhận xuất xứ.

Cần chiến lược dài hạn

Bên cạnh những yếu tố thuận lợi vô cùng lớn kể trên, Tổng Thư ký Lefaso Phan Thị Thanh Xuân cho rằng, trong giai đoạn tới, ngành da giày và túi xách vẫn phải đối diện với 4 thách thức lớn, đó là phí nhân công cao, xu thế áp dụng tự động hóa, chính sách bảo hộ đang có xu hướng quay lại và sự cạnh tranh thị trường ngày càng mạnh. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ tự động hóa trong sản xuất nhằm tăng năng suất lao động, giúp ổn định nhân công nhưng việc tự động hóa cũng là thách thức lớn cho các doanh nghiệp nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trước thực tế này, Viện trưởng Viện Nghiên cứu da giày Nguyễn Hải Trung cho rằng, phát triển công nghiệp da giày hiện nay cần nâng dần giá trị gia tăng trong xuất khẩu, vì vậy khâu thiết kế cũng như công nghiệp phụ trợ, nguyên phụ liệu phải được phát triển nhiều hơn. Hiện nay việc phát triển các vùng nguyên liệu cũng như chế biến nguyên liệu và công nghiệp phụ trợ như cơ khí, máy móc, thiết bị của chúng ta đang rất hạn chế, mà chỉ chủ yếu quan tâm tới xuất khẩu và thương mại. Nếu theo đà này thì sẽ khó phát triển lâu dài được. Ông Trung nhấn mạnh, Cách mạng công nghiệp 4.0 đã hiện hữu và đến rất gần, nên để khắc phục được những hạn chế này phải có chiến lược dài hạn, từ trong công tác đào tạo chuyên ngành về tin học thiết kế, về chế biến nguyên phụ liệu, cho tới công tác đào tạo về sản xuất cơ khí phục vụ cho công nghiệp chế biến.

Hội nghị Thượng đỉnh Da giày Việt Nam năm 2018 diễn ra trong tháng 3 này, được đánh giá sẽ giúp các doanh nghiệp nắm bắt xu hướng phát triển ngành giày dép trên thế giới, từ ứng dụng vật liệu mới, công nghệ tự động hóa, công nghệ thông tin, cho tới giải pháp quản lý cắt giảm chi phí, tiêu hao năng lượng, đáp ứng yêu cầu về môi trường... Đồng thời các chuyên gia quốc tế cũng sẽ phân tích, cập nhật đầy đủ các thông tin nhằm giúp các doanh nghiệp định hướng được tầm nhìn và chiến lược phát triển doanh nghiệp.

Rõ ràng, cánh cửa hội nhập đã mở ra đối với các doanh nghiệp trong ngành da giày Việt Nam. Nhưng nắm bắt được cơ hội là một chuyện, việc có chuyển mình, tự đổi mới hay không lại là chuyện khác. Do đó, các chuyên gia kiến nghị để có thể phát triển lâu dài và cạnh tranh được với doanh nghiệp nước ngoài, việc các doanh nghiệp cần làm bây giờ là phải xây dựng thương hiệu. Bản thân các doanh nghiệp phải có chỗ đứng tại thị trường trong nước, đó sẽ vừa là kinh nghiệm khi thâm nhập thị trường nước ngoài, vừa để khẳng định vị thế của chính doanh nghiệp tại chính thị trường nội địa.

NGUYỄN THỦY
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang