KINH TẾ
Cập nhật 12:37 | 15/10/2018 (GMT+7)
.
BỘ TRƯỞNG BỘ XÂY DỰNG PHẠM HỒNG HÀ

Cải cách vì lợi ích quốc gia

11:11 | 14/02/2018
(ĐBND Xuân Mậu Tuất) - Bộ Xây dựng được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá là đi đầu trong cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh. Chỉ số cấp phép xây dựng của Việt Nam hiện đứng thứ 20/190 quốc gia, theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới. Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng PHẠM HỒNG HÀ cho biết, đây là quyết tâm rất lớn của Bộ hướng nhằm hướng đến lợi ích quốc gia và sự phát triển chung của đất nước.

Hướng đến sự phát triển chung của đất nước

- Trong cuộc trò chuyện với Báo Đại biểu Nhân dân dịp Tết năm ngoái, ông chia sẻ Bộ Xây dựng xác định hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ cấp bách, hàng đầu trong năm 2017. Một năm trôi qua, Bộ Xây dựng đã đạt những kết quả quan trọng nào trong lĩnh vực này, thưa ông?  


“Năm 2013 thị trường bất động sản rơi vào “trầm lắng”, lúc đó chúng ta kích cầu để phát triển nhà ở xã hội. Đó cũng là lực đẩy giúp thị trường bất động sản tăng trưởng như hiện nay. Phát triển nhà ở xã hội không chỉ là chuyện an sinh mà còn là vấn đề kinh tế, đây là mục tiêu kép, do vậy, chúng ta cần tập trung giải quyết vấn đề này”.

- Như đã trao đổi, lãnh đạo Bộ Xây dựng và cá nhân tôi luôn xác định hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và tập trung chỉ đạo thực hiện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng, nâng cao chất lượng công trình, chống thất thoát, lãng phí. Trong năm 2017, chúng tôi đã hoàn thành khối lượng lớn công việc. Đầu tiên phải kể đến việc phối hợp tích cực với Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoàn chỉnh dự thảo Luật Quy hoạch trình QH thông qua tại Kỳ họp tháng 10.2017 với tỷ lệ ủng hộ cao. Cùng với đó, chúng tôi đã hoàn thành hồ sơ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Quy hoạch đô thị để bảo đảm phù hợp với Luật Quy hoạch. Chính phủ đã thông qua đề nghị này và sẽ đưa vào Đề nghị điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh 2018.

Đặc biệt, để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động xây dựng phát triển, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2017/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Điểm mới đáng lưu ý của Nghị định này là tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương trong việc thẩm định thiết kế xây dựng nhằm giảm chi phí đi lại và thời gian thực hiện thủ tục; đồng thời cắt giảm các quy định, thủ tục hành chính không còn phù hợp.

- Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi dự hội nghị tổng kết năm 2017, triển khai nhiệm vụ năm 2018 của ngành xây dựng nhận xét: Bộ Xây dựng là một trong 5 bộ đi đầu trong rà soát và cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Sự “đi đầu” này thể hiện như thế nào, thưa ông?

- Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Xây dựng đã rà soát các điều kiện đầu tư kinh doanh và hoàn chỉnh hồ sơ xây dựng Nghị định về việc này. Mặc dù Bộ Tư pháp khi thẩm định chỉ đề nghị bãi bỏ 5/17 ngành nghề  kinh doanh có điều kiện nhưng chúng tôi đề xuất bãi bỏ 7 ngành nghề. Và trong tổng số 215 điều kiện kinh doanh, Bộ đã bãi bỏ 41,3%, đơn giản hóa 47,3% và chỉ giữ nguyên 15% số lượng các điều kiện kinh doanh. Về thủ tục hành chính, Bộ đã cắt giảm 49/90 thủ tục và đơn giản hóa 22 thủ tục.

Thủ tướng khi dự hội nghị ngành xây dựng nói “trước đây giấy tờ nhiều, người kêu nhiều lắm”. Bây giờ, theo Báo cáo về môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới, chỉ số cấp phép xây dựng của Việt Nam được xếp hạng thứ 20/190 quốc gia, tăng 4 bậc so với năm 2016 và là chỉ số có thứ hạng cao nhất trong 10 chỉ số được xếp hạng của Việt Nam. Kết quả này đã được người đứng đầu Chính phủ ghi nhận.

- Tăng phân cấp, phân quyền, cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh không phải là việc dễ dàng vì có thể ảnh hưởng đến những lợi ích cục bộ. Bộ Xây dựng giải quyết vấn đề này như thế nào?

- Tôi cho rằng, mỗi bộ, ngành ngoài việc phát triển các lĩnh vực quản lý của mình còn phải hướng đến sự phát triển chung, phải đặt quyền lợi của mình trong tổng thể phát triển của đất nước. Do đó, khi được giao xây dựng Nghị định 42, Bộ Xây dựng xác định phải tạo ra những đổi mới về quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng, muốn vậy thì phải tạo được cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. 

Khi xây dựng Nghị định này, trong nội bộ của Bộ Xây dựng cũng có nhiều tranh luận và quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, với tinh thần phục vụ xã hội, phục vụ nhân dân và tạo sự cải cách đột phá trong lĩnh vực xây dựng, Bộ đã đề xuất phân cấp, phân quyền mạnh cho Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Theo đó, Sở quản lý xây dựng chuyên ngành của hai địa phương này sẽ thẩm định tất cả các dự án do UBND thành phố quyết định đầu tư.

Sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đó đã giúp giảm tới 70% số hồ sơ mà lẽ ra trước đây phải dồn về Bộ Xây dựng mới giải quyết được. Đây là lợi ích kép, một mặt giảm áp lực công việc cho Bộ, mặt khác giảm đáng kể chi phí, thủ tục cho địa phương.


Thị trường bất động sản ở khu vực ven biển đã có sự phát triển trong năm qua
Nguồn: batdongsanvinpearl.com

Tư duy phát triển nhà ở xã hội phải thay đổi

- Giới chuyên gia kinh tế đánh giá thị trường bất động sản đã có một năm phát triển ổn định và đúng hướng nhưng cơ cấu hàng hóa vẫn chưa phù hợp với thị trường. Ông đánh giá như thế nào về thực tế này?

- Theo quy luật, 2017 là năm thị trường bất động sản rơi vào khủng hoảng. Khủng hoảng có thể xảy ra ở hai trạng thái: phát triển “nóng” hoặc rơi vào trạng thái “lạnh”. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cùng với một số bộ, ngành liên quan đã có sự phối hợp kiểm soát chặt chẽ để kịp thời điều chỉnh, giúp thị trường bất động sản không bị rơi vào trạng thái phát triển cực đoan. Chính vì vậy, thị trường bất động sản trong năm qua đã có sự tăng trưởng và phát triển tương đối ổn định. Hơn nữa, qua theo dõi trong năm 2016 và 2017 thấy rằng thị trường bất động sản đã gắn với phát triển du lịch. Theo đó, thị trường bất động sản ở khu vực ven biển, khu vực miền núi có danh lam thắng cảnh, di tích đã có sự phát triển. Hướng đi này phù hợp với mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tuy nhiên, đúng là cơ cấu hàng hóa vẫn đang bất hợp lý, thị trường bất động sản đang dư thừa sản phẩm nhà ở cao cấp, diện tích lớn, giá bán cao, nhưng lại thiếu sản phẩm nhà ở bình dân phù hợp với nhu cầu của đại bộ phận dân cư đô thị. Hiện nay, chúng ta có khoảng 4 triệu mét vuông nhà ở xã hội, mới chỉ giải quyết được 40% nhu cầu. Sau khi gói tín dụng 30 nghìn tỷ đồng kết thúc, nguồn vốn cho nhà ở xã hội dường như ngưng trệ. Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, Quốc hội bố trí 2 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội, trong đó dành 750 tỷ đồng cho chương trình nhà ở cho người có công. Số tiền còn lại so với nhu cầu 9.000 tỷ đồng để thực hiện mục tiêu nhà ở xã hội cho thấy nguồn vốn cho lĩnh vực này gặp rất nhiều khó khăn.

- Bộ Xây dựng có hướng đi mới nào trong việc phát triển nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu còn rất lớn của bộ phận người dân có thu nhập thấp - khi mà nguồn vốn nhà nước đang eo hẹp, thưa ông?

- Quan điểm của tôi là cần đổi mới ngay tư duy về phát triển nhà ở xã hội, nếu không chúng ta sẽ không giải quyết được bài toán này. Kinh nghiệm thế giới phát triển nhà ở xã hội cho thấy phải bảo đảm được hai vấn đề là nguồn cung và tài chính.

Trước tiên phải có nguồn cung! Ví dụ vừa rồi, TP Hồ Chí Minh phản đối việc Bộ Xây dựng đề nghị thành phố trong định hướng phát triển nhà ở cần nghiên cứu theo hướng không bắt buộc tất cả các dự án ở khu vực trung tâm phải áp dụng tiêu chuẩn căn hộ thương mại 45m2, mà có thể cho phép xây dựng một tỷ lệ nhất định khoảng 20 - 25% căn hộ nhỏ, diện tích 25 - 45m2. TP Hồ Chí Minh phản đối việc Bộ Xây dựng cho phép xây nhà 25m2. Chúng tôi cho rằng, thu nhập và nhu cầu của người dân rất đa dạng và diện tích căn hộ 25m2 là phù hợp.

Vấn đề là ai tạo ra những căn hộ này? Thời gian qua, doanh nghiệp tự làm và Nhà nước cũng có một số chính sách để thu hút doanh nghiệp xây nhà ở xã hội. Điều này cần thiết nhưng tôi nghĩ nó không tạo ra được nguồn cung cơ bản. Hướng giải quyết trong thời gian tới đơn giản thế này: Mỗi dự án chung cư hay khu đô thị phải dành một tỷ lệ nhất định cho căn hộ diện tích 25m2 và 40 - 60m2. Như thế chúng ta sẽ tạo ra được nguồn cung cơ bản.

- Nhưng điều này liệu có tạo ra những khu ổ chuột trong lòng đô thị không?

- Mới đây, khi đánh giá về kết quả phát triển đô thị của Việt Nam, Ngân hàng Thế giới đánh giá nước ta đã khắc phục được tình trạng nhà ổ chuột trong các khu đô thị. Chúng ta không hình thành những khu ổ chuột lớn vì trong tư duy của chúng ta không cho phép xây dựng tập trung những khu nhà ở dành cho người thu nhập thấp. Thay vào đó, chúng ta quy định một khu chung cư phải có những căn hộ dành cho người thu nhập thấp, một mặt đáp ứng nhu cầu của họ, mặt khác họ cũng được hưởng lợi từ hạ tầng cơ sở. 

- Còn về vấn đề tài chính phải giải quyết như thế nào, thưa ông? 

- Vừa qua chúng ta đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ để kích cầu nhà ở xã hội như không thu tiền sử dụng đất, Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp… Tuy vậy cách làm này khó bảo đảm tính minh bạch và không tạo ra nguồn vốn lâu dài cho nhà ở xã hội. Chẳng hạn, xét duyệt đối tượng hưởng chính sách là việc rất phức tạp, ngay báo chí cũng nêu chuyện người này người kia đi ô tô nhưng lại được mua nhà ở xã hội. Hoặc người ta cũng đặt vấn đề liệu có xảy ra đầu cơ nhà ở xã hội không? Tới đây, chúng ta phải trở lại nguyên lý của kinh tế thị trường và theo thông lệ quốc tế, đó là cần có quy định rành rẽ về tín dụng cho nhà ở xã hội. Những vướng mắc ở trên sẽ được giải quyết thông qua tiêu chuẩn tín dụng bất động sản. 

- Xin trân trọng cảm ơn ông! 

Lê Hùng thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang