KINH TẾ
Cập nhật 22:13 | 19/08/2018 (GMT+7)
.

Lựa chọn nào cho hồ tiêu?

08:52 | 10/02/2018
Nếu như 5 năm qua diện tích trồng hồ tiêu đã tăng gấp 3 lần thì bắt đầu từ năm nay diện tích cần giảm thật “sâu”. Các giải pháp tổng hợp như tăng cường liên kết để sản xuất hồ tiêu sạch, chuyển sang những mặt hàng mới, tăng cường công nghiệp chế biến... chắc chắn cũng giúp cho cây hồ tiêu nước ta trụ vững trong giai đoạn khó khăn.

Người trồng thiệt hại lớn

Tuy chưa thể xác định được năng suất và có thể năng suất sẽ giảm so với năm trước nhưng nhìn chung vụ 2018, sản lượng hồ tiêu của Việt Nam sẽ không giảm bởi diện tích trồng mới bùng phát những năm 2012 - 2013, ước khoảng 15 nghìn ha, năm nay bắt đầu cho thu hoạch. Với năng suất trung bình chỉ khoảng 30 - 40 tạ/ha, sản lượng năm tới hoàn toàn có thể bù vào phần dự kiến mất đi do thời tiết bất thuận năm nay.

Theo báo cáo của Cục Trồng trọt, Bộ NN - PTNT, diện tích sản xuất hồ tiêu cả nước hiện tại khoảng 152,6 nghìn ha, vượt quy hoạch định hướng của Bộ đến năm 2030 hơn 250%. Năm 2017, cả nước xuất khẩu 230 nghìn tấn hồ tiêu, tăng 30% so với năm 2016 tuy nhiên giá trị lại giảm 22%, ước chỉ đạt 1,11 tỷ USD. Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) Nguyễn Nam Hải cho biết, diện tích hồ tiêu tăng nhanh do có một thời kỳ giá hồ tiêu đạt đỉnh và cho lãi cao đã kích thích người dân trồng loại cây này, kể cả trên những phần đất mà địa phương khuyến cáo không thể trồng được hồ tiêu. Tuy diện tích trồng hồ tiêu tăng nhưng do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu năm 2016, (đầu năm hạn hán, cuối năm mưa lớn kéo dài) nên các vườn tiêu ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ ra hoa hoặc rụng hàng loạt dẫn đến những diện tích hồ tiêu đang thời kỳ thu hoạch mất mùa 30% - 40%. Hồ tiêu xuất khẩu phải cạnh tranh cao về chất lượng, thương hiệu và giá cả, tính pháp lý về thương mại và rào cản kỹ thuật cũng góp phần ảnh hưởng tới thị trường tiêu Việt Nam.

Từ tháng 6.2016 đến nay, giá tiêu liên tục giảm và chỉ mới phục hồi gần đây do thời điểm cận Tết. Niên vụ hồ tiêu năm 2018 không mấy khả quan bởi giá hồ tiêu không chỉ giảm sâu mà nhiều diện tích tiêu bị sâu bệnh khiến người nông dân thiệt hại “kép”. Theo báo cáo của Sở NN - PTNT tỉnh Đắk Nông, tính đến hết tháng 1.2018, toàn tỉnh có trên 298ha hồ tiêu bị nhiễm bệnh chết nhanh, chết chậm. Bệnh chết nhanh, chết chậm tập trung ở các huyện trồng tiêu chủ yếu như Đắk R’lấp 161,77ha, Đắk Song 56ha và Đắk Glong 81ha. Theo Chủ tịch VPA Nguyễn Nam Hải, không chỉ riêng Việt Nam mà các nước trên thế giới phát triển mạnh và tăng sản lượng hồ tiêu cũng gặp những khó khăn tương tự.


Nguồn: ITN

Cần định hướng đúng

Ngày 25.1 vừa qua, Bộ trưởng Bộ NN - PTNT Nguyễn Xuân Cường đã chủ trì hội nghị về phát triển hồ tiêu bền vững, trong đó nhấn mạnh: Tình hình phát triển nhanh về sản lượng và diện tích như vậy, giá hồ tiêu lại giảm ảnh hưởng thu nhập người dân đòi hỏi ngành hồ tiêu phải tái cơ cấu. Nếu không tái cơ cấu kịp thời thì khả năng giá sẽ càng thấp và thiệt hại của nông dân sẽ ngày càng lớn hơn. Theo Chủ tịch VPA Nguyễn Nam Hải, cần hạn chế mở rộng diện tích trồng mới hồ tiêu. Vùng nào không thể trồng tiêu hoặc vườn tiêu bị bệnh có thể chuyển đổi cây trồng nhằm giảm diện tích. Bên cạnh đó, cần nhân rộng liên kết giữa doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu với nông dân và địa phương tạo ra vùng nguyên liệu sạch, tốt, sản xuất theo quy chuẩn VietGAP, GlobalGAP để tạo sự phát triển bền vững, hạn chế sự lạm dụng phân hóa học cũng như thuốc trừ sâu nhằm cung cấp chất lượng nguyên liệu tốt cho các nhà máy xuất khẩu.

Việc các nước nhập khẩu hồ tiêu áp đặt hàng rào thuế quan, hàng rào về chất lượng, kỹ thuật vừa nhằm bảo vệ nông sản của họ cũng như bảo đảm an toàn thực phẩm, do đó, những doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu phải thống nhất với nhau để tạo ra được thị trường và giữ giá nhất định, hạn chế việc bán tháo, bán rẻ hồ tiêu. Vừa qua Ấn Độ áp dụng giá nhập khẩu tối thiểu với hạt tiêu đã làm ảnh hưởng tới nguồn tiêu xuất khẩu của Việt Nam, do đó phải tập trung đàm phán các cấp để nhanh chóng tháo gỡ.

Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản Trần Văn Công cho rằng, muốn ngành ngành hồ tiêu phát triển bền vững, trước tiên phải tập trung kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm, nâng cao xây dựng thương hiệu, khuyến khích đa dạng hóa các hình thức chế biến, chọn tạo và phục tráng giống tốt. Đặc biệt là phát triển công nghệ cao, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất, bảo quản, chế biến. Cùng với đó, liên kết chặt chẽ với Hiệp hội Hồ tiêu quốc tế (IPC) để liên tục cập nhật thông tin về cung - cầu của thị trường thế giới cho doanh nghiệp và người dân.

Về phía người trồng hồ tiêu, chuyên gia Nguyễn Đình Bích cho rằng, có thể tự bảo vệ mình bằng hai cách. Trước hết, thay vì “ép” hồ tiêu cho năng suất và sản lượng tối đa như trong những năm vừa qua thì sắp tới là những giải pháp ngược lại. Bên cạnh đó, với tiềm lực kinh tế sẵn có, găm hàng chờ giá, chọn thời điểm thuận lợi để xả hàng như lâu nay, cũng là giải pháp hữu ích.

Trên thực tế, hồ tiêu trên thế giới và Việt Nam hiện đang gặp phải những thách thức về cầu giảm, cung tăng trong khi lượng tiêu dự trữ khá lớn dẫn đến giá tiêu có xu hướng không tăng. Ngoài việc cạnh tranh với 6 nước thành viên chính thức của IPC về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, trong tương lai chúng ta còn gặp phải khó khăn trong việc xuất khẩu hồ tiêu với một số nước láng giềng đang phát triển cây trồng này như Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan… Vì vậy, trong thời gian tới nếu ngành hồ tiêu không đi đúng hướng (nâng cao chất lượng, giá trị kết hợp với phát triển bền vững) thì sẽ rất khó trụ vững.

NGUYỄN THỦY
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang