KINH TẾ
Cập nhật 23:32 | 22/05/2018 (GMT+7)
.
Nhà ở xã hội

Bước đi nào tiếp theo?

08:47 | 07/02/2018
Kể từ khi gói tín dụng ưu đãi 30 nghìn tỷ đồng kết thúc, việc triển khai chính sách nhà ở xã hội có phần chững lại. Vấn đề đặt ra ở thời điểm này là có nên khuyến khích phát triển phân khúc nhà ở thương mại giá rẻ thay thế cho việc phát triển nhà ở xã hội hay không?

Nhu cầu ngày càng bức thiết

Giai đoạn 2011 - 2013, khi thị trường bất động sản đóng băng, để giải quyết hàng tồn kho, nợ xấu và hỗ trợ người thu nhập thấp ở đô thị tạo lập nhà ở, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 02/2013/NQ-CP với gói tín dụng ưu đãi 30 nghìn tỷ đồng. Bảy phần trong đó dành để hỗ trợ người mua nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá rẻ. Ba phần còn lại hỗ trợ chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội.

Đến hết năm 2016, hơn 32 nghìn tỷ đồng đã được giải ngân, hơn 56 nghìn người được vay tiền để mua nhà ở. Tuy nhiên, kể từ khi gói tín dụng ưu đãi này kết thúc, việc triển khai chính sách nhà ở xã hội dường như bị chững lại. Mặc dù giữa năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định về lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội 4,8%/năm tại Ngân hàng Chính sách Xã hội như là một động thái “tiếp sức” cho nhà ở xã hội sau gói 30 nghìn tỷ đồng, nhưng trên thực tế, cho đến nay vẫn chưa có nguồn vốn tín dụng nào khác được giải ngân.

Trong khi đó, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà thương mại giá rẻ ở nước ta ngày càng bức thiết bởi cơ cấu dân số đang bước vào thời kỳ dân số vàng, với 70% dân số trong độ tuổi lao động từ 15 - 59 tuổi. Theo Bộ Xây dựng, trong giai đoạn 2011 - 2020 cả nước cần khoảng 440 nghìn căn nhà ở xã hội, tuy nhiên, hiện có khoảng 4 triệu m2 nhà ở xã hội, chỉ giải quyết được 40% nhu cầu.


Khu đô thị Đặng Xá (Gia Lâm) của Tổng Công ty Viglacera là dự án dành tới hàng trăm căn hộ để cho thuê
Nguồn: baoxaydung.com.vn

Trên thị trường, phân khúc nhà ở giá rẻ tiếp tục duy trì thanh khoản tốt trong những năm vừa qua. Kết quả một cuộc khảo sát do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp với đối tác Thái Lan thực hiện gần đây cho thấy, các dự án nhà ở thương mại giá rẻ ở Việt Nam tiêu thụ hết chỉ trong vòng 6 tháng. Tuy vậy, vì nhiều lý do, nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá rẻ đang trở nên khan hiếm, đặc biệt là ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Sẽ phát triển nhà ở thương mại giá rẻ?

Gần đây, một số ý kiến chuyên gia cho rằng cần phải xác định phát triển nhà ở xã hội là chính sách quốc gia chứ không phải là một giải pháp tình thế cho thị trường bất động sản.

Có thể nhận thấy hướng đi tiếp theo của nhà ở xã hội khi nhìn vào một động thái mới đây của Bộ Xây dựng. Cụ thể, vào cuối năm 2017,  Bộ Xây dựng đề nghị TP Hồ Chí Minh nghiên cứu cho phép xây căn hộ thương mại diện tích nhỏ 25 - 45m2 theo một tỷ lệ nhất định, khoảng 20 - 25% tại các dự án chung cư. “Chúng tôi cho rằng, thu nhập và nhu cầu của người dân rất đa dạng và diện tích căn hộ 25m2 là phù hợp”, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà cho biết. Theo ông Hà, thời gian qua, doanh nghiệp tự làm và Nhà nước cũng có một số chính sách để thu hút doanh nghiệp xây nhà ở xã hội. Điều này cần thiết nhưng không tạo ra được nguồn cung cơ bản. “Hướng giải quyết trong thời gian tới là mỗi dự án chung cư hay khu đô thị phải dành một tỷ lệ nhất định cho căn hộ diện tích 25m2 và 40 - 60m2. Như thế chúng ta sẽ tạo ra được nguồn cung cơ bản”, Bộ trưởng Bộ Xây dựng phân tích.

Hướng đi này, theo Bộ trưởng Phạm Hồng Hà, sẽ giúp không hình thành những “khu ổ chuột lớn” vì không cho phép xây dựng tập trung những khu nhà ở dành cho người thu nhập thấp. Thay vào đó, quy định một khu chung cư phải có những căn hộ dành cho người thu nhập thấp, một mặt đáp ứng nhu cầu, mặt khác người mua cũng được hưởng lợi từ hạ tầng cơ sở.

Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chuyên gia ủng hộ việc khuyến khích phát triển phân khúc nhà ở thương mại giá rẻ thay vì phát triển nhà ở xã hội có vẻ là hướng đi đúng. Bởi phân khúc này có thể tạo động lực cho thị trường, cân đối cung - cầu mà lại không bị lệ thuộc vào nguồn vốn ngân sách. Hơn nữa, việc kết hợp chương trình nhà ở xã hội với dự án nhà ở thương mại trong cùng một chung cư đem lại lợi ích cho cả nhà đầu tư và người mua: Một là cho phép điều tiết lợi nhuận từ dự án thương mại cho lợi ích xã hội, giúp nhà đầu tư giải được bài toán lợi nhuận rất khó khăn nếu đầu tư dự án chỉ đơn thuần là nhà ở xã hội. Hai là người thu nhập thấp được hưởng các tiện ích cao hơn dự án nhà ở xã hội tại các dự án thương mại.

Theo Phó Tổng giám đốc Công ty CP Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương Ngô Trọng Nghĩa, muốn có căn hộ giá thấp thì cần thỏa mãn các điều kiện: Giá thành xây dựng thấp, được hưởng lãi suất tín dụng thấp và diện tích nhỏ. Vì vậy, nếu cho phép đầu tư căn hộ có diện tích dưới 30m2 thì sẽ tạo điều kiện cho nhiều người có điều kiện mua nhà ở có diện tích phù hợp với nhu cầu sử dụng. Quan điểm cho rằng xây dựng căn hộ diện tích nhỏ sẽ tạo ra những “khu ổ chuột trên cao” không hoàn toàn đúng trong thực tế bởi “ổ chuột” hay không là do các yếu tố chất lượng thiết kế, xây dựng, vật liệu, chất lượng quản lý chung cư, ý thức và sự tuân thủ quy định của người sử dụng căn hộ, chứ không phải do diện tích căn hộ quyết định.

Vy Hương
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang