KINH TẾ
Cập nhật 15:21 | 20/10/2017 (GMT+7)
.

Tìm hướng phát triển rừng gỗ lớn

08:44 | 10/10/2017
“Trồng rừng gỗ lớn 15 năm mới có thể thu lời, trong thời gian ấy chúng tôi lấy gì để sống?”. Câu hỏi của bà Phạm Thị Lan (huyện Vân Đồn, Quảng Ninh) tại Diễn đàn Giải pháp phát triển rừng gỗ lớn khu vực miền núi phía Bắc do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức - cũng là tâm tư của nhiều hộ trồng rừng khác. Tuy các mô hình trồng rừng gỗ lớn mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với trồng rừng gỗ nhỏ nhưng việc chuyển đổi đang gặp nhiều khó khăn.

“Chúng ta phải trồng rừng gỗ lớn”

Theo số liệu mới nhất của Bộ NN - PTNT, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong 9 tháng qua ước đạt 5,51 tỷ USD, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành nông nghiệp và tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2016. Dù kim ngạch xuất khẩu gỗ tăng liên tục nhưng các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang rất khó khăn trong việc tìm lời giải bài toán thiếu gỗ nguyên liệu. Theo Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Vifores) Nguyễn Tôn Quyền nguồn gỗ nguyên liệu về dài hạn sẽ khan hiếm.

Để đáp ứng nhu cầu chế biến gỗ, hàng năm các doanh nghiệp phải nhập khẩu từ 4 - 4,5 triệu m3 gỗ nguyên liệu từ nước ngoài. Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu đồ nội thất và mỹ nghệ của nước ta đều yêu cầu sản phẩm làm từ gỗ được cấp chứng chỉ. Để có chứng chỉ này, bắt buộc phải là gỗ khai thác từ những nơi có chứng chỉ rừng, mà để được cấp chứng chỉ thì phải là rừng gỗ lớn. Ông Nhữ Văn Kỳ, Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN - PTNT cho rằng, “không có cách nào khác, chúng ta phải phát triển rừng gỗ lớn. Đây cũng là giải pháp quan trọng để thay đổi thực trạng kinh doanh lâm nghiệp nước ta hiện nay”.


Mô hình chuyển đổi rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn tại xã Quảng Lợi, Đầm Hà, Quảng Ninh
Ảnh: Tuấn Đỗ

 Mặc dù diện tích rừng trồng và sản lượng gỗ đã tăng đáng kể trong những năm qua nhưng chủ yếu cung cấp gỗ nhỏ làm nguyên liệu giấy, dăm gỗ... giá trị kinh tế thấp. Chúng ta chưa có các giải pháp về kỹ thuật và chính sách để phát triển rừng trồng gỗ lớn phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ và xuất khẩu nâng cao giá trị kinh tế. Theo Tổng cục Lâm nghiệp, tính hết năm 2016, cả nước đã trồng thâm canh được hơn 140 nghìn hecta rừng cung cấp gỗ lớn, chuyển hóa được hơn 26 nghìn hecta rừng. Các mô hình trồng rừng thâm canh và chuyển hóa rừng trồng cung cấp gỗ lớn không chỉ tăng năng suất mà còn mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với trồng rừng kinh doanh gỗ nhỏ như mô hình rừng trồng keo tai tượng tại các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang, Yên Bái.

Tháng 6 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 886/QĐ-TTg về việc phê duyệt chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững. Trong đó, mục tiêu của chương trình là trồng 200 nghìn hecta rừng gỗ lớn, chuyển hóa 90 nghìn hecta rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn.

“Chúng tôi lấy gì để sống?”

 Theo chuyên gia của Tổng cục Lâm nghiệp, lợi nhuận từ rừng gỗ lớn cao hơn nhiều lần so với trồng rừng gỗ nhỏ tùy theo tuổi khai thác và đường kính cây. Ví dụ với cây keo, đến năm thứ 6 vẫn còn là rừng gỗ nhỏ nên chỉ bán làm dăm gỗ, gỗ phục vụ khai mỏ, giá trị đạt khoảng 80 triệu đồng/ha, thu nhập bình quân 12 - 15 triệu đồng/ha/năm. Nhưng khi trở thành rừng trồng gỗ lớn, tức là cây sau 10 - 14 năm trồng mới khai thác, sẽ được bán theo giá gỗ xẻ, gỗ chế biến, giá trị đạt 250 - 300 triệu đồng/ha, lợi nhuận bình quân từ 22 - 25 triệu đồng/ha/năm.

Tại Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề Giải pháp phát triển rừng gỗ lớn khu vực miền núi phía Bắc do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức tại huyện Đầm Hà, Quảng Ninh vừa qua, những khó khăn, thách thức trong việc việc phát triển rừng gỗ lớn đã được làm rõ.

Theo quyền Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Trần Văn Khởi, quy hoạch quỹ đất để trồng rừng sản xuất còn hạn chế, manh mún, thậm chí đan xen giữa các chủ rừng nhà nước và hộ gia đình cũng như giữa các loại rừng với nhau. Một yếu tố quan trọng khiến người dân không khỏi “nghi ngờ” về tính khả thi của dự án, đó là thời gian thu hồi vốn và sinh lời khá dài, trong khi lâu nay phương thức trồng rừng gỗ nhỏ đã ăn sâu trong nếp nghĩ của người dân. Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam Hoàng Liên Sơn cho biết, tại các tỉnh miền núi phía Bắc, nguyên nhân hạn chế phát triển rừng gỗ lớn là rừng có chu kỳ kinh doanh dài nên dễ gặp rủi ro như cháy rừng, thiên tai. Hơn nữa, đa số người dân miền núi còn nhiều khó khăn, thu nhập thấp không đủ nguồn tài chính để theo chu kỳ kinh doanh gỗ lớn.

Cũng tại diễn đàn, những người dân trồng rừng đã chia sẻ tâm tư của mình. Bà Phạm Thị Lan (huyện Vân Đồn, Quảng Ninh) băn khoăn: Trồng rừng gỗ lớn mất khoảng 15 năm mới có thể thu lời, vậy trong thời gian ấy chúng tôi lấy gì để sống? Ông Ty Văn Bích (huyện Đầm Hà, Quảng Ninh) cho hay, các ngân hàng thường không muốn cho vay trồng rừng do chu kỳ kinh doanh dài và rủi ro cao nên các hộ gia đình, cá nhân khó tiếp cận vốn tín dụng. Trong khi đó, vay vốn từ các ngân hàng chính sách theo Nghị định 75/2015 rất khó khăn...

Nguồn: baolaichau.vn

Theo ông Nhữ Văn Kỳ, Tổng cục Lâm nghiệp, người dân trồng rừng cần kết hợp nông - lâm, hay trồng cây xen dưới tán để cho thu nhập ổn định, nhưng phải thực hiện đúng kỹ thuật hướng dẫn. Trong khi đó, Vifores đề xuất Chính phủ cần tạo điều kiện cho các tổ chức kinh tế tham gia trồng rừng được vay vốn dài hạn để duy trì rừng trồng trên 10 năm tuổi nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao hơn. Như vậy cũng giúp doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu gỗ ổn định. Phía địa phương cũng cho rằng, cần sửa đổi các chính sách hiện hành về vay vốn tín dụng ưu đãi, thuận tiện cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân vay vốn đầu tư trồng rừng sản xuất gỗ lớn. Ngoài việc hỗ trợ kinh phí cho giống, khuyến lâm và cơ sở hạ tầng, không nên hỗ trợ vốn cho không để trồng rừng sản xuất mà nên chuyển sang hình thức cho vay ưu đãi để trồng rừng gỗ lớn. 

Các chuyên gia nông nghiệp khuyến cáo các địa phương cần xây dựng quy hoạch vùng trồng rừng gỗ lớn phù hợp với quy hoạch lâm nghiệp chung của vùng và của cả nước, tránh việc chuyển hóa rừng trên những vùng đất nghèo kiệt. Bên cạnh đó, xây dựng và phổ biến các quy trình kỹ thuật về trồng rừng gỗ lớn và quy trình chuyển hóa thâm canh rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn. Lựa chọn và tiếp tục tuyển chọn giống cây phù hợp cho phát triển rừng gỗ lớn, quản lý giống chặt chẽ khi cung ứng cho sản xuất.

Vy Hương
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang