KINH TẾ
Cập nhật 15:21 | 20/10/2017 (GMT+7)
.
Điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Cần thiết để phát huy lợi thế đặc thù

08:49 | 05/08/2017
Mặc dù Quy hoạch xây dựng vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) lập từ năm 2009 song theo đánh giá đã không còn phù hợp. Do vậy, việc điều chỉnh quy hoạch là cần thiết, trên cơ sở phát huy lợi thế đặc thù của vùng. Đây là nội dung được quan tâm tại Hội nghị thẩm định Điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, do Bộ Xây dựng tổ chức ngày 4.8.

Điều chỉnh quy hoạch - rất cần thiết

ĐBSCL là vùng trọng điểm nông nghiệp, an ninh lương thực của quốc gia và xuất khẩu nông thủy sản hàng đầu cả nước, song đang phải đối mặt với một loạt các bất lợi ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu và khai thác tài nguyên quá mức. Cụ thể, tuy là một trong 10 vùng đồng bằng châu thổ rộng nhất thế giới, có sản lượng xuất khẩu lúa gạo hàng đầu thế giới song vùng ĐBSCL mới chỉ tham gia được một phần nhỏ trong chuỗi giá trị nông nghiệp toàn cầu. Là một trong 4 vùng kinh tế trọng điểm của cả nước nhưng kinh tế của vùng vẫn còn phụ thuộc vào vùng TP Hồ Chí Minh, đặc biệt về công nghiệp chế biến, công nghệ, hạ tầng xã hội. Ngoài ra, mặc dù chuyển dịch cơ cấu kinh tế của vùng diễn ra nhanh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng chất lượng chuyển dịch chưa cao và chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh…

Đồng bằng sông Cửu Long chưa có trung tâm logistics được công nhận Nguồn: ITN

Trên thực tế, Quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL lập từ năm 2009 song theo đánh giá đã không còn phù hợp. Đơn cử, theo quy hoạch thì dân số đô thị toàn vùng năm 2017 sẽ vào khoảng 7,5 triệu người nhưng đến nay vẫn chưa đến 5 triệu; toàn vùng có 20.000 - 30.000ha đất công nghiệp nhưng mới hiện có 17.000ha, trong đó 7.000 - 8.000ha đã xây dựng hạ tầng và chỉ khoảng 4.000ha đã đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, hệ thống đô thị trong quy hoạch được sắp xếp theo tầng bậc mà không có liên quan đến đặc điểm và tính chất từng đô thị; giao thông được quy hoạch lãng phí, dàn trải do cách phân bố quá đều đặn và đơn điệu… Do đó, việc điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 là rất cần thiết, trong bối cảnh chịu ảnh hưởng nghiêm trọng do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm mặn và sự thay đổi dòng chảy của sông Me Kong.

Đồ án điều chỉnh quy hoạch vùng ĐBSCL do Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam, Bộ Xây dựng phối hợp với tư vấn nước ngoài là Công ty tư vấn R.U.A, Mỹ nghiên cứu đã chọn kịch bản phát triển kinh tế - xã hội theo hướng phát huy lợi thế cạnh tranh của vùng, điều chỉnh dự báo dân số và đô thị hóa phù hợp với quy luật phát triển. Đồ án điều chỉnh mô hình phát triển vùng theo hướng phi tập trung, tăng cường sự đa dạng, chuyên môn hóa theo 6 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp, gồm không gian vùng cảnh quan sông nước, vườn cây ăn trái, rừng ngập mặn, rừng ngập nước, thiên nhiên, vườn quốc gia được bảo tồn; hình thành các trung tâm cấp vùng thúc đẩy sự phát triển theo thế mạnh của từng tiểu vùng. Điều chỉnh mô hình phát triển đô thị từ tập trung đa cực sang mô hình phân tán theo các tiểu vùng sinh thái nông nghiệp, gắn với quá trình công nghiệp hóa và thương mại hóa nông nghiệp…

Thận trọng với “kịch bản” chấp nhận dịch cư

 Vùng ĐBSCL gồm 13 tỉnh, thành phố là Cần Thơ, An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Sóc Trăng, Cà Mau, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Tiền Giang, Trà Vinh và Vĩnh Long. Tổng diện tích đất tự nhiên toàn vùng là 40.604km2 với trên 700km bờ biển, khoảng 330km đường biên giới với Campuchia. Với dân số 17,5 triệu người, vùng ĐBSCL đóng góp khoảng 18% GDP toàn quốc, 90% số lượng gạo xuất khẩu, gần 60% kim ngạch xuất khẩu thủy sản và 70% sản lượng trái cây cả nước.

Thừa nhận việc điều chỉnh quy hoạch vùng ĐBSCL là cần thiết, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính nhận xét, kịch bản phát triển vùng của Đồ án là công nghiệp hóa và thương mại hóa nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng là phù hợp với giá trị đặc thù riêng của vùng ĐBSCL. Song, theo ông Chính, “việc phát triển vùng theo kịch bản là chấp nhận dịch cư ra khỏi vùng cần được cân nhắc thận trọng, vì thực tế đang có dòng dịch cư lớn ra khỏi vùng mà chủ yếu là về vùng TP Hồ Chí Minh - nơi có nhiều cơ hội việc làm với thu nhập cao hơn. Những người dịch cư đều là người trong độ tuổi lao động, trong tương lai nếu tiếp tục chấp nhận dịch cư sẽ dẫn đến thiếu lực lượng lao động trong vùng, gây quá tải cho vùng TP Hồ Chí Minh. Vì vậy, cần hình thành và phát triển các cơ sở kinh tế trong vùng, xây dựng các cơ sở đào tạo nghề để chuyển hướng từ dịch cư ra khỏi vùng sang dịch cư nội vùng”.

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải Lê Đỗ Mười nêu ý kiến, về đề xuất mới xây dựng cảng nước sâu tại Bạc Liêu thay thế các cảng của vùng tại Sóc Trăng và Trà Vinh như trong quy hoạch 2009 “cần nghiên cứu, đánh giá tính khả thi của cảng này, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch chi tiết nhóm cảng biển số 6 được phê duyệt tại Quyết định 3383/QĐ-BGTVT”. Đồng thời, về việc quy hoạch cảng biển đối với định hướng phát triển cảng nước sâu quốc tế phục vụ phát triển kinh tế trong vùng cần nghiên cứu kỹ đặc điểm các luồng hàng hóa quốc tế, chỉ nên nghiên cứu xây dựng giai đoạn sau năm 2030.

Toàn cảnh hội nghị Ảnh: Vũ Thủy

Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng cho rằng, vùng ĐBSCL có hơn 100 đảo. Do vậy, Đồ án cần đánh giá đúng và trúng vị trí, vai trò của các đảo trong phát triển kinh tế - xã hội của vùng, qua đó có các giải pháp khai thác lợi thế các đảo này, góp phần vào sự phát triển chung. Bên cạnh đó, mặc dù kịch bản phát triển vùng của Đồ án theo mô hình công nghiệp hóa và thương mại hóa nông nghiệp là phù hợp song không nên chỉ phát triển các ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp phụ trợ nông nghiệp, công nghiệp năng lượng mà cần phát triển cả công nghiệp sạch, công nghiệp công nghệ cao để tận dụng lợi thế thị trường và lao động. Các loại hình công nghiệp này cần gắn với đô thị lớn, đô thị trung tâm vùng và tiểu vùng…

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang