KINH TẾ
Cập nhật 00:28 | 15/12/2017 (GMT+7)
.
Phát triển nông nghiệp

Không thể ngồi chờ

08:48 | 05/08/2017
Tổng Giám đốc Vinamit Nguyễn Lâm Viên cho rằng, ngành nông nghiệp sản xuất tốt, khuyến nông tốt, sản lượng nhiều nhưng không thể chủ động trong khâu tiêu thụ bởi từ trước tới nay chúng ta ngồi chờ thương lái. Một nền nông nghiệp mà người sản xuất chờ bán cho thương lái là chủ yếu thì không thể tránh bị thụ động, ép giá.

Thiếu “đầu tàu”

Chủ tịch Nhóm công tác nông nghiệp của Diễn đàn kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) Trần Mạnh Báo kể câu chuyện của Tổng công ty Giống cây trồng Thái Bình - nơi ông làm Tổng Giám đốc: Để có được 100ha đất sản xuất, Công ty phải ký hợp đồng với 1.000 hộ dân, trong khi  đáng lẽ thủ tục có thể “gọn gàng” hơn nhiều nếu chỉ ký với Giám đốc hợp tác xã. Điều này gây nhiều trở ngại cho quá trình sản xuất kinh doanh. “Để sản xuất với quy mô đủ lớn, chúng tôi cần trên 6.000ha, như vậy phải ký với bao nhiêu hộ dân mới đủ?”, ông Báo đặt câu hỏi. Riêng việc in giấy tờ lưu trữ cũng đã mất rất nhiều thời gian, công sức, chi phí. Thêm vào đó, nhiều nông dân cầm hợp đồng nhưng không đọc kỹ điều khoản, đến khi xảy ra trục trặc, doanh nghiệp lại phải giải quyết.

Tổng Giám đốc The Pan Group Nguyễn Khắc Hải nhận xét, từ trước tới nay, sản xuất nông nghiệp vẫn nhỏ lẻ. Chỉ có khoảng 4.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực này, chiếm chừng 1% tổng số doanh nghiệp cả nước, hơn 50% trong số đó có số vốn dưới 5 tỷ đồng. Có thể thấy, sản xuất nông nghiệp manh mún vì chưa có người đứng ra kiểm soát và làm “đầu tàu” trong chuỗi giá trị, tức là chưa có doanh nghiệp đủ lớn. Cũng vì thiếu “đầu tàu” dẫn dắt nên nông nghiệp Việt Nam không thể làm chủ thị trường, dẫn đến tình trạng được mùa mất giá diễn ra “trường kỳ”. Theo ông Hải, nếu xuất phát từ thị trường, doanh nghiệp sẽ định hướng được sản phẩm, chẳng hạn, sản phẩm thay thế nhập khẩu, xuất khẩu, sản phẩm có giá trị cao chứ không chỉ là sản phẩm có năng suất cao. “Có thị trường và có nguồn nhân lực thì tiền khắc đến”, ông Hải khẳng định.

Tổng Giám đốc Vinamit Nguyễn Lâm Viên cho rằng, ngành nông nghiệp của chúng ta sản xuất tốt, khuyến nông tốt, sản lượng nhiều nhưng không thể chủ động trong khâu tiêu thụ bởi từ trước tới nay chỉ ngồi chờ thương lái. Một nền nông nghiệp mà người sản xuất chờ bán cho thương lái là chủ yếu thì không thể tránh khỏi việc bị thụ động, ép giá. Thêm nữa, vì đã quen với cách làm như vậy, nên khi mang sản phẩm ra “sân chơi” lớn hơn là xuất khẩu thì doanh nghiệp cũng mang đi bán cho thương lái nước ngoài. “Với cách làm như vậy, chúng ta không thể làm chủ cuộc chơi”, ông Viên lo ngại.

Tập trung mở rộng thị trường

Các doanh nghiệp cho rằng, để thay đổi tình hình, điều họ cần hỗ trợ nhất lúc này là đơn giản hóa thủ tục tiếp cận đất đai, mua máy móc công nghệ, các thủ tục về thuế. Ngoài ra, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp có rất nhiều rủi ro nên chính sách về thuế cần phải khác.

Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Thủy sản miền Trung Nguyễn Hoàng Anh bổ sung, đối với quản lý nhà nước làm sao phải nhanh chóng quy hoạch tổng thể ngành nông nghiệp, trong đó hướng đến nông nghiệp sạch, công nghệ cao. Đồng thời, xây dựng bộ tiêu chí về nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao để người dân, doanh nghiệp đều tiếp cận được. Bởi với kinh nghiệm 20 năm hoạt động trong nghề thủy sản, ông Nguyễn Hoàng Anh cho rằng, các tiêu chí mà cơ quan quản lý đặt ra với doanh nghiệp khác xa với thực tiễn; chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ sạch, công nghệ cao cũng không dễ tiếp cận. “Như Nghị định 210 đặt ra đủ tiêu chí nhưng không hỗ trợ được cho doanh nghiệp nào”, ông Nguyễn Hoàng Anh dẫn chứng.

Cũng theo các chuyên gia, để sản xuất hiệu quả, việc Chính phủ hỗ trợ về tiền bạc chỉ là yếu tố nhỏ. Các vấn đề mà doanh nghiệp cần hơn cả là đất đai, hạn điền phải được mở rộng, chính sách đầu tư phải rõ ràng. Khi đầu tư phải bảo đảm an toàn, thể hiện ở chính sách quản lý ổn định. Không phải đầu tư rồi thì chính sách có thể thay đổi; hoặc khi đã đầu tư theo công nghệ sạch, nhưng quy hoạch sát bên là các công trình gây ô nhiễm môi trường sẽ khiến nhà đầu tư hoang mang, thiếu lòng tin. 

Bên cạnh đó, Chính phủ có chính sách khuyến nông tốt nhiều năm nay nhưng lại thiếu vắng chính sách mở rộng thị trường. Các chuyên gia cho rằng, nên có chính sách thị trường tốt rồi mới khuyến nông, nếu không sẽ tiếp tục rơi vào tình trạng sản xuất nhưng không bán được, hoặc bán với giá rẻ, không làm chủ được thị trường. 

Nguyễn Thăng
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang