KINH TẾ
Cập nhật 22:21 | 21/10/2017 (GMT+7)
.
Cải thiện tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn

Tạo không gian cho tái cơ cấu

08:15 | 18/06/2017
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia kinh tế, với phương thức điều hành để đạt mục tiêu tăng trưởng hiện vẫn như những năm trước, chứa đựng nhiều rủi ro. Vì vậy, cần đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó quan tâm đến cải thiện tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn, chấp nhận tăng trưởng mức thấp để tái cơ cấu nền kinh tế nhằm đạt mục tiêu.

Cách chỉ đạo tăng trưởng vẫn như cũ

Trong bối cảnh tăng trưởng GDP quý I năm nay chỉ đạt 5,1% (thấp nhất trong 3 năm trở lại đây) - “câu chuyện tăng trưởng trung hạn rất quan trọng”, Phó Trưởng ban Phụ trách Ban Chính sách kinh tế vĩ mô, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) Nguyễn Ánh Dương nhìn nhận. Ông Dương phân tích, mặc dù Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo để cải thiện tăng trưởng, song cách chỉ đạo và nhiệm vụ được giao cho thấy cách thức đạt tăng trưởng năm nay “không khác nhiều so với trước đây”. Do vậy, giả sử đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay song vẫn có thể sinh ra tâm lý năm sau vẫn giữ cách làm như hiện nay. Điều này sẽ khiến mô hình tăng trưởng dễ bị rủi ro, cải cách bị trì hoãn và không thực hiện được. Xét về góc độ điều hành, đây là năm thứ 10 Việt Nam gia nhập nhóm nền kinh tế thu nhập trung bình. Cùng với đó, tăng trưởng có ý nghĩa về kỹ thuật, nhiều chỉ số nợ công gần chạm trần, cùng với đó là nợ Chính phủ, thâm hụt ngân sách, nếu GDP không tăng trưởng nhanh thì dư địa điều hành sẽ không còn, và niềm tin của nhà đầu tư không được cải thiện.

Cũng theo ông Dương, trước đây, chúng ta có thể dựa vào các nguồn lực hỗ trợ như ODA để thúc đẩy tăng trưởng, nhưng giờ sẽ khó khăn hơn trong tiếp cận nguồn vốn này. Vì vậy, song song với thực hiện mục tiêu tăng trưởng, cần cải thiện tiềm năng tăng trưởng trong trung hạn. Tuy nhiên, Việt Nam được dự báo có thể không nằm trong 10 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trong năm nay, mặc dù một số nước trong khu vực Đông Nam Á đã đạt được.

Các chuyên gia khuyến cáo, để thúc đẩy tăng trưởng mà vẫn đi theo cách làm cũ thì khó đạt mục tiêu. Đơn cử với xuất khẩu, hiện, tư duy đang có sự mâu thuẫn là nên tập trung nhiều vào thị trường trọng điểm hay thị trường ngách, hay chấp nhận cả hai? Về nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI), chúng ta có thể tiếp tục dựa vào đó để tăng trưởng? Thực tế, đầu tư nước ngoài có xu hướng giải ngân nhanh hơn, nhưng thành tích liệu có dừng ở con số giải ngân vì trong chừng mực nào đó, FDI có nguy cơ “chèn lấn” việc tiếp cận nguồn vốn trong nước. Điều này đòi hỏi cần có tư duy với nhà đầu tư nước ngoài cho phù hợp và hiệu quả.

Phải chỉ rõ đánh đổi gì cho tăng trưởng

 Chúng ta cần chấp nhận tăng trưởng mức thấp khoảng 5 - 6% để tái cơ cấu kinh tế, trong đó tái cơ cấu quan trọng nhất là nền quản trị kinh tế. Bên cạnh đó, chấp nhận tăng trưởng chậm lại để có tăng trưởng thực chất, qua đó tạo không gian cho tái cơ cấu. Đồng thời, cần tái cơ cấu quyết liệt, trong 2 - 3 năm tới phải cổ phần hóa xong khối doanh nghiệp nhà nước, lập ra cơ quan chuyên trách quản lý doanh nghiệp

Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lưu Bích Hồ

Theo TS. Đặng Thị Thu Hoài (CIEM), trong bối cảnh hiện nay, đổi mới mô hình tăng trưởng là tất yếu và càng cấp thiết. Dù chủ trương này không mới (được đưa ra từ năm 2011) nhưng đến nay, quá trình triển khai thực hiện không được nhiều. Việc giám sát đánh giá thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng cần hết sức lưu ý.

Đồng tình với ý kiến này, ông Nguyễn Ánh Dương bổ sung, yêu cầu đổi mới đầu tiên là phải cải thiện năng suất và sáng tạo bởi “không còn đường lùi nếu chúng ta muốn tăng trưởng”. Tiếp theo, cần phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra. Bối cảnh cạnh tranh không còn “cá lớn nuốt cá bé” mà là “cá nhanh nuốt cá chậm”, nên Việt Nam cần linh hoạt, nhanh nhẹn, chứ không còn là tìm hiểu kỹ, chờ đến khi thấu đáo, ông Dương nói.

Viện trưởng CIEM Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong cách thức điều hành tăng trưởng, Nhà nước chỉ nên làm những việc cần thiết, không làm những việc có thể gây méo mó thị trường. Nhà nước kiến tạo không phải chỉ để nói mà điều hành phải có trọng tâm, phải chỉ rõ nếu đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,7% thì phải đánh đổi những gì. Ngoài ra, cần duy trì cải cách theo tinh thần hội nhập; hài hòa cải cách trung hạn và dài hạn; tháo gỡ các điểm nghẽn doanh nghiệp nhà nước, nợ xấu.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học kinh tế Việt Nam Nguyễn Quang Thái nêu ý kiến, nếu giải quyết những vấn đề trước mắt mà không tổ chức, tái cơ cấu nền kinh tế thì không ổn. Theo đó, không phải tất cả các ngành đều khai thác tối đa mà cần lựa chọn một số ngành, một số vùng kinh tế để dẫn dắt quá trình phát triển; chấp nhận một số ngành không khai thác vì có hại môi trường, đợi khi nào có điều kiện tốt hơn thì phát triển.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, phải xem xét toàn bộ FDI theo hướng có chất hơn, không chỉ là công nghệ mà còn phải bảo đảm gắn kết với doanh nghiệp trong nước đi theo đúng mục tiêu và tăng thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Nguyễn Quỳnh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang