KINH TẾ
Cập nhật 17:18 | 24/05/2017 (GMT+7)
.
Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp

Bình đẳng về cơ hội

08:17 | 04/04/2017
Tạo thuận lợi cho cộng đồng khởi nghiệp, Nhà nước sẽ hỗ trợ bằng cơ chế, chính sách chứ không bao cấp bằng ngân sách. Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông tại Tọa đàm “Chính sách hỗ trợ các ý tưởng khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn một cách thuận lợi hơn” vừa được tổ chức tại Hà Nội.

Doanh nghiệp vẫn “tự bơi”

“Khởi nghiệp” hay “startup” không còn mới mẻ ở nước ta, được dùng để chỉ những doanh nghiệp mới thành lập, hoạt động có tính đổi mới sáng tạo cao. Doanh nghiệp khởi nghiệp được nhìn nhận như một yếu tố tích cực tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nhìn vào thực trạng hoạt động khởi nghiệp hiện nay ở nước ta có thể thấy, đang gặp rất nhiều khó khăn như: Thiếu hành lang pháp lý, thiếu vốn đầu tư, yếu về nguồn nhân lực… Thực tế, các doanh nghiệp khởi nghiệp dù có nhiều ý tưởng sáng tạo nhưng chưa thực sự thu hút sự quan tâm của các quỹ đầu tư mạo hiểm và các nhà đầu tư tư nhân, cũng như chưa được tạo điều kiện tốt nhất về mặt chính sách để có thể nhận các nguồn đầu tư đó.

Ông Nguyễn Tiến Trung, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia cho rằng, các hoạt động khởi nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp vẫn đang ở tình trạng tự phát, thiếu sự liên kết và chưa thực sự đủ mạnh để phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam ngang tầm với các doanh nghiệp công nghệ trên thế giới. Các doanh nghiệp vẫn phải “tự bơi” là chính: Vay vốn vẫn phải có thế chấp bằng tài sản, trong khi doanh nghiệp nhỏ mới thành lập, khả năng tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt là nguồn vốn ưu đãi rất thấp. Đến nay, những chính sách đặc thù cho khởi nghiệp về nhà đầu tư mạo hiểm, cơ chế đối ứng đầu tư giữa Nhà nước và quỹ tư nhân chưa có; kiến thức, kinh nghiệm đầu tư khởi nghiệp cũng rất hạn chế.

Đặc biệt, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chưa được định nghĩa trong các văn bản quy phạm pháp luật. Các đặc thù về khởi nghiệp và đầu tư cho khởi nghiệp chưa được thể hiện trong các quy định về thuế, tài chính, đầu tư. Thực tế, do chưa có quy định nào về mặt pháp lý liên quan đến loại hình mới này nên để hợp thức hóa việc kinh doanh, các doanh nghiệp phải “lái” sang các hình thức kinh doanh tương tự đang được cấp phép như sàn thương mại điện tử, sàn công nghệ thông tin, phát triển phần mềm, tư vấn tài chính…

Thẳng thắn chỉ ra những quy định không thúc đẩy khởi nghiệp, thậm chí còn hạn chế khởi nghiệp, ông Đinh Viết Hùng, Tổng Giám đốc Công ty giải pháp J.O.O.M lấy ví dụ, quy định doanh nghiệp phải có văn phòng làm việc, có dây chuyền sản xuất ở quy mô nhất định; người kinh doanh phải tốt nghiệp đại học theo một chuyên ngành phù hợp, có 2 năm kinh nghiệm trở lên…

Cho cần câu thay vì con cá

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp là vô cùng cần thiết. Có một thực tế là, lâu nay, khi nói đến hỗ trợ doanh nghiệp, chúng ta thường nghĩ ngay đến biện pháp hỗ trợ tài chính trực tiếp. Tư duy này không sai, song, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cũng chỉ rõ, không phải lúc nào cũng hiệu quả bởi nguồn lực của Nhà nước có hạn. Hơn nữa, biện pháp hỗ trợ tài chính trực tiếp có nguy cơ tạo ra sự méo mó về cạnh tranh trên thị trường nếu chỉ hỗ trợ cho một nhóm doanh nghiệp hay một nhóm đối tượng. Chính vì vậy, cách tốt nhất là phải tạo ra được môi trường thuận lợi, nơi mọi chủ thể, cá nhân đều có thể cạnh tranh và phát triển lành mạnh, bình đẳng về cơ hội.

Theo Thứ trưởng Đặng Huy Đông, trước hết phải tạo hành lang pháp lý để thu hút dòng vốn tư nhân cho doanh nghiệp khởi nghiệp, đồng thời phải có nhận thức đúng về khởi nghiệp, về hệ sinh thái khởi nghiệp cũng như khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Khi có cùng một nền nhận thức, chúng ta sẽ hiểu và xác định được những gì mà doanh nghiệp khởi nghiệp cần, vai trò tham gia của Nhà nước đến đâu và tư nhân sẽ làm gì.

Mặc dù chưa có Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, nhưng có Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho phép các sản phẩm của doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn của quỹ này. Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đưa thêm chính sách khuyến khích xã hội mở những quỹ để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, như: Quỹ đầu tư thiên thần, Quỹ đầu tư mạo hiểm của các công ty. Khi các quỹ này giải ngân cho doanh nghiệp khởi nghiệp thì họ được giảm thuế, miễn thuế. Đây là cách giúp cho các đơn vị giúp doanh nghiệp khởi nghiệp chứ không đưa tiền cho doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Tiến Trung, Nghị quyết số 35/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 cũng đã đưa ra những nhóm giải pháp cụ thể về tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp. Điều mà cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là các cơ quan có liên quan triển khai những vấn đề đó trong thực tế như thế nào. Hỗ trợ là cần thiết nhưng phần “gốc” vẫn là hoàn thiện hành lang pháp lý, cải cách hành chính, hạn chế những thủ tục, những giấy phép con bủa vây.

Chi An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang