KINH TẾ
Cập nhật 08:39 | 20/09/2017 (GMT+7)
.
Sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp:

Bình mới, rượu cũ?

07:59 | 19/03/2017
Kết quả giám sát thực hiện Nghị quyết 112/2015/QH13 về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ nông trường, lâm trường quốc doanh cho thấy, sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm trường vẫn theo kiểu “bình mới, rượu cũ”. Thực tế này gây mối lo rằng, sau sắp xếp, do không đủ năng lực, các công ty lại tiếp tục giao khoán rừng cho người dân, đặc biệt theo hình thức khoán trắng, phát canh thu tô.

Chưa giải quyết được đất lấn chiếm

 “Việc giao cho các công ty nông, lâm nghiệp tự chủ trong sắp xếp, đổi mới… không khả thi. Cần phải có một “anh” trọng tài khác xử lý vấn đề đó mới bảo đảm khách quan. Địa phương cho rằng, rất nhiều các công ty nông lâm nghiệp thuộc bộ nên bộ vẫn giữ các quyền của mình, các công ty địa phương rơi vào một số các cơ quan có trách nhiệm có quyền lợi ở đó nên cũng rất khó giải quyết”.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Nguyễn Lâm Thành

Liên minh Đất rừng (Forland), Trung tâm Nghiên cứu kiến thức bản địa và phát triển cùng với Tổ chức Oxfam tại Việt Nam vừa tổ chức hội thảo chia sẻ kết quả giám sát và khuyến nghị áp dụng tài liệu giám sát thực hiện Nghị quyết 112/2015/QH13 về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh. Nghị quyết 112 được QH ban hành tháng 11.2015, trong đó yêu cầu Chính phủ đến hết năm 2016 phải có phương án, kế hoạch giải quyết dứt điểm cơ bản tình hình tranh chấp đất đai có nguồn gốc từ nông trường, lâm trường quốc doanh. QH cũng yêu cầu Chính phủ phải xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật, đặc biệt là tình trạng lấn chiếm, chuyển nhượng, chuyển mục đích, cho thuê, cho mượn, giao khoán đất trái pháp luật.

Tuy nhiên, sau hơn 1 năm, kết quả thực hiện Nghị quyết 112 đến nay vẫn còn khiêm tốn. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Nguyễn Lâm Thành cho biết, Chính phủ đã cấp hơn 600 tỷ đồng cho các tỉnh để đo đạc đất đai ở các nông lâm trường. Nhưng qua kiểm tra cho thấy, việc đo đạc chưa thực sự hiệu quả. Giải quyết tranh chấp đất đai ở các địa phương là “rất chậm”, ông Nguyễn Lâm Thành nhận xét.

Tại hội thảo, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Môi trường bền vững Phạm Mậu Tài đã chia sẻ kết quả áp dụng thí điểm khung giám sát hiện trạng sử dụng và quản lý đất rừng có nguồn gốc từ nông lâm trường tại 2 tỉnh Quảng Bình và Gia Lai, trong đó ở Quảng Bình có sự tham gia phối hợp giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh. Hai địa phương này đã có văn bản chỉ đạo về thực hiện Nghị quyết 112. Các công ty nông, lâm nghiệp trên địa bàn 2 tỉnh về cơ bản đã thực hiện việc sắp xếp đổi mới, tiến hành đo đạc cắm mốc và bóc tách một số diện tích đất của công ty để chuyển về địa phương quản lý và sử dụng. Mặc dù vậy, tình trạng lấn chiếm đất đai cũng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Trong diện tích đất đai công ty lâm nghiệp chuyển về địa phương quản lý, chỉ có một phần nhỏ giao cho người dân, còn lại chưa có chủ do đất ở xa khu dân cư hoặc núi đá không sử dụng được. Các công ty lâm nghiệp sau khi sắp xếp đổi mới vẫn còn tình trạng “bình mới, rượu cũ”, hoạt động phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước, không thực hiện được kế hoạch kinh doanh... Trước thực tế này, TS. Phạm Quang Tú, Tổ chức Oxfam tại Việt Nam lo ngại sau khi đổi mới, sắp xếp, các công ty nông, lâm nghiệp không có đủ năng lực và lại tiếp tục giao khoán cho người dân, đặc biệt theo hình thức khoán trắng, phát canh, thu tô.


Hội thảo chia sẻ kết quả giám sát thực hiện Nghị quyết 112/2015/QH13 về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh
Ảnh: Hà An

Bảo đảm khách quan

Hiện nay, việc sắp xếp, đổi mới và phát triển nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty nông, lâm nghiệp được thực hiện theo Nghị định 118/2014/NĐ-CP. Theo đó, các công ty nông, lâm nghiệp thực hiện việc rà soát hiện trạng sử dụng đất và đề xuất phương án sử dụng tùy theo hiện trạng và quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Nhiều ý kiến cho rằng, quy định như vậy không bảo đảm tính khách quan. Theo ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, các công đoạn lấy ý kiến và phê duyệt phương án sử dụng đất rất nhanh nhưng tình trạng người dân phản ứng vì không có đất sản xuất và lấn chiếm đất đai vẫn cứ diễn ra. Vì vậy cần phải xem xét phương án do chính công ty lâm nghiệp đưa ra, các đơn vị, ban ngành của tỉnh đóng góp ý kiến ấy có hợp lý không? Điều này cần phải làm rõ, nếu không quá trình xây dựng, lấy ý kiến sẽ bị hình thức, GS. Đặng Hùng Võ lưu ý.

Đồng quan điểm, ông Trần Ngọc Bình, Tổng cục Lâm nghiệp cho rằng, công ty xây dựng phương án sử dụng đất thì đương nhiên sẽ làm theo ý của mình. Không có ông giám đốc nào muốn bỏ đất để trả cho địa phương cả. Ông Trần Ngọc Bình đề xuất việc rà soát đất đai của các công ty lâm nghiệp nên giao cho các tổ chức độc lập. Việc đánh giá cũng phải rất cụ thể, chỗ nào tranh chấp, chỗ nào lấn chiếm, chỗ nào sử dụng không hợp lý, chỗ nào khoán trắng… căn cứ vào đó có phương án xử lý đối với từng trường hợp để bảo đảm khách quan.

 Theo số liệu của Tổng cục Lâm nghiệp, tính đến nay, Bộ NN - PTNT đã tổ chức thẩm định 29/30 phương án tổng thể với 132 công ty với tổng diện tích trước sắp xếp là hơn 1,8 triệu hecta, tổng diện tích dự kiến giữ lại là 1,48 triệu hecta và trả về địa phương 355 nghìn hecta.

Hà An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang