KINH TẾ
Cập nhật 17:18 | 30/07/2014 (GMT+7)
.

Kinh tế năm 2013 có nhiều thách thức không?

08:31 | 04/02/2013
Năm 2012 đã khép lại, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 6,8% và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng hơn 5%. Tỷ giá USD/VNĐ được giữ ổn định suốt cả năm. Như vậy, mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ đã đạt được. Song tồn tại lớn là nợ xấu, số lượng doanh nghiệp giải thể, hàng tồn kho, lãi suất ngân hàng vẫn ở mức cao… Liệu những điểm nghẽn này có tiếp tục ảnh hưởng đến vận hành của nền kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp trong năm 2013? Để có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2013, theo PHÓ VIỆN TRƯỞNG VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG, BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ, TS VÕ TRÍ THÀNH, rất cần sự phân tích, nhìn nhận lại về các giải pháp điều hành của Chính phủ, tác động tới khu vực doanh nghiệp, cũng như những khó khăn tồn tại, diễn biến thị trường…


Nguồn: ITN

- Thưa Ông, ông đánh giá như thế nào về bức tranh tổng thể của kinh tế nước ta năm 2012?

- Bước vào năm 2012, mục tiêu chính sách của chúng ta gồm 3 điểm: thứ nhất là ổn định kinh tế vĩ mô, thứ hai là giữ được nhịp độ sản xuất, mức tăng trưởng mà không tạo ra sóng gió ngoài xã hội, thứ ba là tái cấu trúc nền kinh tế. Về mặt ổn định kinh tế vĩ mô chúng ta đã đạt được một số kết quả, lạm phát giảm nhanh chỉ còn khoảng gần 7%, xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, dự trữ ngoại tệ tăng rất mạnh nhưng rủi ro kinh tế vĩ mô Việt Nam vẫn rất cao. Ngân sách là một năm khó khăn nhất, cả về thu cũng như áp lực chi. Khó khăn thứ hai là rủi ro ngân hàng rất cao, nhất là liên quan đến ngân hàng yếu kém, nợ xấu. Doanh nghiệp vấp phải tổng cầu suy giảm rất mạnh cả bên ngoài lẫn bên trong, trong khi đó khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp là rất khó khăn. Thứ hai là bức tranh tồn kho cả trong lĩnh vực bất động sản, cả trong lĩnh vực kinh doanh, cả trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. Thứ ba trong khía cạnh cải cách cơ cấu kinh tế, chúng ta mới đặt ra một số nguyên tắc mới, thông qua một số chương trình nhưng triển khai trên thực tế vẫn chưa thực sự quyết liệt, chưa nhanh, cũng chưa nhiều.

- Theo ông thì tại sao năm 2012 nền kinh tế lại phải gánh chịu nhiều khó khăn, ách tắc đến vậy?

- Cả một giai đoạn dài chúng ta ham hố tăng trưởng tạm gọi  là bằng bất cứ giá nào. Sự tăng trưởng đấy lại che lấp những rủi ro mà chúng ta ít bàn đến, nên khi chúng ta phải thay đổi chính sách, phải thắt chặt chi tiêu lại thì chúng ta phải trả giá, sự trả giá ấy trong bối cảnh kinh tế thế giới không thuận mà nước ta là nước nền kinh tế rất mở về thương mại, đầu tư với thế giới cho nên lại càng khó khăn hơn. Trong tăng trưởng bằng bất cứ giá nào có cái sai lầm, đó là quy hoạch, cách thức kinh doanh của rất nhiều doanh nghiệp chưa có cái nhìn thấu đáo về dài hạn, dựa quá nhiều vào đòn bẩy tài chính. Sự khó khăn ấy còn cộng hưởng hơn một chút nữa bởi chính sách điều hành của chúng ta, trong thời gian vừa qua có một số khiếm khuyết mặc dù chúng ta tập trung ổn định kinh tế vĩ mô là hợp lý. Tôi có thể dẫn ra một số lập luận để minh chứng cho điều tôi nói như vậy. Thứ nhất là chúng ta vẫn muốn thắt chặt, vẫn muốn nền kinh tế hạ cánh mềm, hạ cánh từ từ thì cái thắt chặt vừa qua của chúng ta quá mạnh. Tôi xin dẫn ra 2 con số: từ mức tăng trưởng tín dụng tăng 30%/năm thì chúng ta muốn hạ xuống dưới 20%, sau đó xuống khoảng 15% nhưng trên thực tế từ 30% giảm còn 12% năm ngoái và năm nay chỉ còn 5-6% là giảm quá mạnh. Thứ hai là sự phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa trong cái thắt chặt đó cũng chưa thật là tốt. Sáu tháng đầu năm doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, rồi lại càng khó khăn hơn khi tín dụng thắt quá chặt thậm chí tăng trưởng âm, chi ngân sách như một cái kích cầu nho nhỏ thì lại rất yếu. Cái nữa là xử lý nội tại ngân hàng, tái cấu trúc còn thiếu quyết liệt cho nên dòng tiền rất khó ra từ phía ngân hàng. Và chúng ta còn muốn có một gói hỗ trợ cho thị trường tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhưng chúng ta làm chưa thật sự quyết liệt và chậm, tức là Nghị quyết 13 của Chính phủ đầu tháng 5 mới ra được và cho đến cuối năm đánh giá tác động tích cực Nghị quyết 13 là có nhưng khá là nhỏ. Chính vì vậy trong năm 2013 chúng ta đã lưu tâm đến bài học đấy để mà mình có thể điều chỉnh chính sách trong thời gian tới

- Ông có cho rằng, những khó khăn, tồn tại của năm 2012 vừa qua sẽ tiếp tục ảnh hưởng sang năm 2013 không?

- Ngay từ thời điểm cuối tháng 12 năm 2012, nhiều sự kiện dồn dập diễn ra, cho thấy Chính phủ đã rút ra được bài học, hành động kiên quyết hơn, mạnh mẽ hơn để chính sách giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp, tháo gỡ ách tắc cho thị trường… Nhưng thách thức của năm 2013 dưới góc độ chính sách và đằng sau là câu chuyện của thị trường, của doanh nghiệp vẫn còn rất rất lớn. Về mặt tổng thể là chúng ta muốn ổn định nhưng mặt khác chúng ta muốn hỗ trợ doanh nghiệp mạnh mẽ hơn. Trong khi đó chúng ta lại muốn làm trên thực chất một số điều có ý nghĩa trong tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, trong xử lý nợ xấu, trong tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước, trong tái cấu trúc đầu tư công thì làm cả 3 cái đồng thời không phải dễ, trong khi đó dư địa chính sách chúng ta không còn nhiều, lạm phát luôn rình rập, rủi ro bất ổn vĩ mô vẫn còn rất lớn. Cho nên nếu chúng ta làm chưa tới thì tác động tới thị trường quá nhiều, khó khăn của doanh nghiệp vốn đã cạn kiệt sức lực lại càng thêm gay gắt hơn. Nhưng chúng ta làm quá mức thì có thể bất ổn rủi ro lại tăng thêm và chu kỳ bất ổn mới lại quay lại. Và nếu chúng ta thực sự vượt qua được phần nào đó, đặc biệt nếu chúng ta lấy lại được lòng tin thì tôi nghĩ năm 2013 là năm bản lề, một năm xoay chuyển nhưng đây vẫn là một câu hỏi rất lớn.

- Lấy lại lòng tin nghĩa là thế nào, thưa Ông?

- Thông điệp mà tôi muốn nói là trong năm 2013 việc khôi phục lại lòng tin của thị trường, lòng tin của nhà đầu tư phụ thuộc vào nhiều điều ví dụ như là sự nhất quán của chính sách, ổn định kinh tế vĩ mô. Cái khả năng hỗ trợ có ý nghĩa trên thực tế mà không làm bất ổn quay trở lại, đặc biệt chương trình tái cấu trúc nền kinh tế đi vào cuộc sống sẽ có những điều diễn ra có giá trị trong năm 2013.

- Năm 2013 là năm bản lề trong thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế giai đoạn 2011-2015. Liệu năm 2013 nền kinh tế và doanh nghiệp còn phải chịu nhiều thách thức hay không?

- Tôi cho rằng, lựa chọn về chính sách của chúng ta trong thời gian qua là ổn định và tạm hiểu khó khăn bên ngoài, khó khăn của nền kinh tế, sức khỏe của doanh nghiệp rất gay gắt cho nên cái đặt mục tiêu tăng trưởng của chúng ta trong năm 2013 có thể nói khá là khiêm nhường so với cách làm từ trước đến nay của Việt Nam. Nhưng mà dưới góc độ xem xét phân tích của rất nhiều chuyên gia thì ngay cả mục tiêu chúng ta đặt ra là tăng trưởng GDP khoảng 5,5% cũng rất khó khăn. Con số tăng trưởng đấy đằng sau nó là phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh vì không ai khác chính doanh nghiệp tạo ra giá trị gia tăng, tạo ra tăng trưởng. Nhưng tăng trưởng thấp lại phản ảnh là doanh nghiệp hết sức khó khăn và khó khăn này cộng với suy kiệt, vất vả quá mức của doanh nghiệp, trong khi đó cái dư địa chính sách cũng không còn quá lớn, nguồn lực lại tập trung cho những câu chuyện gọi là tái cấu trúc cho nên năm 2013 vẫn là một năm khó khăn.

- Có thể nói, việc hạ lãi suất vào thời điểm cuối năm 2012 là một dấu hiệu đáng mừng. Vậy Ông có cho rằng tình hình thanh khoản của các ngân hàng đã được cải thiện, lãi suất liên ngân hàng giảm, nợ xấu cũng đã được Ngân hàng Nhà nước xây dựng Đề án để xử lý, thì việc tiếp cận vốn vay của doanh nghiệp trong năm 2013 sẽ có chuyển biến hơn không?

- Tôi cho rằng, lãi suất cho vay được hạ xuống cũng như điều kiện tiếp cận được vốn ngân hàng của doanh nghiệp nó tốt hơn thì có 2 điều. Một là, xử lý bằng được vấn đề nội tại của hệ thống ngân hàng và vấn đề lớn nhất là xử lý tốt thanh khoản và đằng sau thanh khoản là phải xử lý bằng được các ngân hàng yếu kém còn lại. Mà hiện nay còn khoảng 4 ngân hàng yếu kém chúng ta phải làm nhanh và lần này là phải cương quyết không chậm chạp như 2012. Thứ hai, phải bắt tay vào xử lý nợ xấu một cách cương quyết, đây là câu chuyện còn dài. Ngân hàng Nhà nước vừa đưa ra một thông điệp mạnh mẽ là có nhiều biện pháp, kể cả biện pháp xây dựng cơ quan xử lý tài sản để quản lý nợ xấu và một điều nữa cũng rất quan trọng là tạo điều kiện cho thị trường ấm lên một chút. Những biện pháp liên quan đến gói giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ thị trường của Bộ Tài chính và tinh thần cương quyết hơn của Chính phủ cho thấy rất rõ là chúng ta phải cố gắng làm một cách mạnh mẽ, cương quyết hơn.

- Cùng với các yếu tố như nguồn vốn, chính sách thuế, phí phù hợp thì đối với các doanh nghiệp, sự ổn định kinh tế vĩ mô, môi trường kinh doanh… có vai trò vô cùng lớn, tác động tới hoạt động của khu vực này, phải không thưa ông? Ông có thể cho biết, bước sang năm 2013 thì Chính phủ cần chú trọng và kiên định những giải pháp điều hành như thế nào ngay từ đầu năm?

- Tôi muốn nhấn mạnh lại và bổ sung thêm một chút, thứ nhất thông điệp chính sách của Chính phủ là rõ ràng. Chúng ta hiểu nền kinh tế vẫn còn rất khó khăn cho nên đặt mục tiêu tăng trưởng không quá tay như trước đây mặc dù như chúng ta trao đổi là ngay ở mục tiêu 5,5% cũng không phải dễ gì đạt được, rất khó khăn. Thứ hai chúng ta kiên định với con đường ổn định được kinh tế vĩ mô. Thứ ba là chúng ta bắt tay vào một cách quyết liệt hơn, có ý nghĩa hơn câu chuyện tái cấu trúc nền kinh tế, đặc biệt liên quan đến khu vực tài chính ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước. Về một điểm nữa lần này chúng ta đã rút ra được bài học cho nên ngay từ cuối năm 2012 và đầu năm 2013 là sự phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ cũng nhịp nhàng hơn.

- Xin trân trọng cảm ơn Ông!

ANH TÚ thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang